Aktualności

27 maja - Knifeshow 2012 Gliwice

16-17 czerwca - III Feria de Cuchilleria Artersanal de Exhibicion y Venta "Ciudad de Albacete"
Więcej …

Punce i sygnatury polskich twórców oraz producentów noży




Wprowadzenie.

Nie posiadamy niestety własnych, polskich typów noży, których wykonywanie miałoby w Polsce wielosetletnią tradycję ale bez wątpienia mamy, zwłaszcza współcześnie, wielu niezwykle utalentowanych twórców, którzy dobre noże wytworzyć potrafią. Nasz krajowy "zestaw" twórców noży nie jest może zbyt wielki w porównaniu do innych krajów europejskich o ugruntowanej tradycji wykonywania noży (jeśli wliczymy ogół nożowników działających na przestrzeni przynajmniej kilkudziesięciu lat), ale uważam, iż pod względem jakości nie mamy się czego wstydzić. Nadzieją napawa także fakt, że naszych nożowników jest coraz więcej, a wytwarzane ręcznie polskie noże zaczynają być rozpoznawalne (na razie za sprawą kilku twórców) również poza granicami kraju.

Aktualnie działających producentów noży (firm) jest jeszcze mniej i w tym przypadku nic niestety nie wskazuje na to, by sytuacja ta miała się w najbliższych latach zmienić. Firmy przedwojenne zostały upaństwowione lub zlikwidowane (w ten czy inny sposób), na ich gruzach powstało w PRL wiele nowych zakładów jednak po transformacji ustrojowej pozostało ich zaledwie kilka. Pod koniec lat osiemdziesiątych i po 1989 roku powstało co prawda kilka nowych, ale w porównaniu do tego, co mieliśmy kiedyś jest ich bardzo niewiele. W zasadzie nie wiadomo czy nad tym ubolewać czy też nie. O jakości przedwojennych noży bardzo mało wiadomo, o nożach z czasów PRL mówi się w zasadzie raczej niezbyt pochlebnie, a współczesne firmy dopiero rozpoczynają podbój rynku. Teoretycznie z jakością jest lepiej niż za czasów socjalistycznych, ale, jak wiadomo, zawsze może być lepiej. Czego sobie i wam życzę.


Udało mi się odszukać sporo sygnatur dawnych polskich producentów sztućców, jednak jeśli nie produkowali oni również noży innego typu to nie zamieszczałem ich w tym zestawieniu. Sądzę, że nie o sztućce nam w zasadzie chodzi.

Bardzo wielu polskich twórców noży niestety nie używa żadnych sygnatur do znakowania swoich wyrobów stąd ich nieobecność w tym zestawieniu. Nie świadczy to oczywiście o tym, że ich noże są gorszej jakości lub oni sami nie zasługują na to by o nich wspomnieć. Absolutnie! Niestety zamieszczenie wyłącznie informacji o konkretnym nożowniku, który nie stosuje oznaczeń jest bezcelowe w tym przypadku. Nawet mając jego nóż w ręku nie jesteśmy w stanie dociec na podstawie samego opisu (np. w jakim stylu dany twórca wykonuje noże) czy to na pewno jego dzieło.

Zestawienie to ma na celu skrótowe i ogólne  przybliżenie sylwetek twórców i historii firm produkujących noże, jednak  przede wszystkim ma nam ułatwić odszukanie na podstawie sygnatur konkretnego wykonawcy noża. Wielu z nas ma w swoich zbiorach noże, o których nie wie nic lub ma o nich zaledwie mgliste pojęcie. Dzięki temu zbiorowi (mam nadzieję) będziecie mieli okazję sprawdzić czy wasze  przypuszczenia dotyczące pochodzenia noża są prawdziwe lub po prostu zaspokoić swoją ciekawość.

Opracowanie to powiązane jest z mapką, na której naniosłem miejsca, w których aktualnie wytwarza się noże w Polsce:

http://www.navaja.pl/roznosci/97-miejsca-wytwarzania-noy-w-polsce-mapka.html

SYGNATURY PRODUCENT
TWÓRCA		 MIEJSCOWOŚĆ INFORMACJE








Adamski Adam
"Adski"		 Maszewo Lubuskie Adam Adamski zaczął swą przygodę z wykonywaniem noży już w szkole podstawowej ale na poważniej zajął się tematem dopiero w 2005 roku; wtedy to powstały pierwsze noże przeznaczone dla grupy przyjaciół. Od 2007 roku szlifuje i wykuwa noże na większą skalę. Adski znany jest przede wszystkim z przepięknych, własnoręcznie wykuwanych damastów i znakomitego warsztatu, wykuwa również wczesnośredniowieczne hełmy.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.knifemakers.pl/content/view/54/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,195.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,96.0.html








Aesculap CHIFA Nowy Tomyśl Założona w 1945 roku CHIFA to przede wszystkim bardzo znana i ceniona firma zajmująca się produkcją specjalistycznych narzędzi chirurgicznych, weterynaryjnych i niemedycznych szerokiego zastosowania (95% produkcji tej firmy jest eksportowana). Praktycznie przez cały okres istnienia firmy produkowano w niej również noże, przede wszystkim noże myśliwskie. Obecnie w ofercie firmy znaleźć można kilkadziesiąt modeli noży, w większości są to noże myśliwskie i kuchenne. Firma produkuje również kilka odmian noży składanych. Rękojeści w nożach kuchennych, rzeźniczych i tasakach wykonywane są z tworzywa o nazwie Fibrox, w nożach innego typu z drewna lub poroża jelenia. Od 1992 roku CHIFA stanowi część koncernu B.Braun Melsungen AG. "Aesculap CHIFA" sygnuje swoje noże pełną nazwą firmy "Aesculap CHIFA" wraz z dopiskiem Made of German Steel i logo firmy (Laska Eskulapa wpisana w koło i trójkąt), przy nożach kuchennych umieszczana jest także cyfra oznaczająca numer modelu oraz marką "CHIFA" w owalu lub bez. W przypadku braku puncy na głowni, pełna nazwa firmy umieszczana jest na rękojeści. Dawniej, przed 1992 rokiem nazwa CHIFA (z powiększoną literą "C" obejmującą napis) lub bez puncy.

http://www.nozechifa.com.pl/




Acoustic Blades

Zawada Wojciech
"Wojtas13"
Olesno
Pod nazwą "Acoustic Blades" skrywa się Wojciech Zawada, świetny nożownik od lat wykonujący noże na bardzo wysokim poziomie. Jak sam pisze na swojej stronie internetowej największą wagę przywiązuje do projektu, który musi: ...harmonijnie łączyć funkcję, formę oraz zastosowane materiały. Zdecydowana większość noży Wojtka posiada rękojeści wykonane przy użyciu różnego rodzaju wysokiej jakości tworzyw sztucznych, co można uznać (obok projektów) za ich cechę charakterystyczną. Wykonuje również pochewki z tworzywa o nazwie kydex. Wojtek znakuje swoje noże logo firmy "Acoustic blades" czasami umieszczając pod nim rok produkcji noża.

http://www.acousticblades.pl/Home.php






Alfons Mann
Warszawa
"Fabryka Narzędzi Chirurgicznych, Weterynaryjnych i Narzędzi Stalowych Ostrych Alfons Mann, Spółka Akcyjna" założona w 1819 roku w Warszawie przez Gustawa Dawida Manna i Jana Rotlingera, była pierwszą fabryką w Królestwie Polskim specjalizującą się w wytwarzaniu narzędzi chirurgicznych i przyrządów ortopedycznych. Niedługo po założeniu spółki Jan Rotlinger zmarł, od tej pory Gustaw Dawid Mann kierował fabryką samodzielnie.
Firma sukcesywnie rozszerzała swoją ofertę, wytwarzając poza narzędziami chirurgicznymi i ortopedycznymi również różnego typu noże, brzytwy i nożyczki. Jeszcze za życia Gustawa D. Manna kierownictwo fabryki przejął jeden z jego synów, Emilian; drugi z synów, Alfons w 1860 roku założył własną fabrykę, którą w późniejszym okresie połączył z firmą ojca (odkupił ją od rodzica).
Trzecie pokolenie Mannów nie było już rzemieślnikami, a kupcami. Alfons Mann miał trzech synów, Gustawa, Aleksandra i Maurycego; najstarszy z nich, Gustaw przejął zakłady Alfonsa Manna po jego śmierci. Z szacunku dla ojca nie zmienił nazwy firmy, pozostawiając znaną markę "Alfons Mann".
Po bezpotomnej śmierci Gustawa Manna prowadzeniem firmy aż do roku 1916 zajęła się jego żona, Władysława Mann. W tym to właśnie roku fabrykę odkupił od niej brat Gustawa, Aleksander wraz ze swoim siostrzeńcem, Edmundem Piaszczyńskim. W tym czasie "Alfons Mann" była fabryką średniej wielkości zatrudniającą kilkunastu wykwalifikowanych pracowników i podobną ilość kadry pomocniczej. Należała do jednej rodziny jako firma w pełni prywatna.
Aleksander Mann był zwolennikiem powiększenia kapitału firmy i dlatego też w 1918 roku utworzono spółkę, do której zaproszono właścicieli dwóch fabryk działających w podobnej branży. Nowa spółka otrzymała nazwę "Zjednoczone Zakłady Mechaniczne Alfons Mann, Jan Żelichowski i Wincenty Sekuracki". Wyposażenie dawnej fabryki "Alfons Mann" przeszło do nowej firmy, natomiast sklep funkcjonował pod marką handlową "Alfons Mann".
W 1920 roku nastąpiła kolejna fuzja - firma handlowa "Alfons Mann" połączyła się ze Zjednoczonymi Zakładami Mechanicznymi", które przestały istnieć. Na przełomie 1020/1921 roku firma miała 16 akcjonariuszy.
W tym okresie zatrudniano w niej około 40 pracowników. W okresie międzywojennym w fabryce wytwarzano, poza dotychczasowym asortymentem również różnego typu szable (wz. 1921/22 - wyłączny producent) oraz kordziki (wz. 1924, wz. 1924/37) i bagnety.
W 1926 roku nazwę firmy zmieniono na "Fabryka Narzędzi Chirurgicznych, Weterynaryjnych i Narzędzi Stalowych Ostrych Alfons Mann, Spółka Akcyjna". Do wybuchu II Wojny Światowej kierował nią Zygmunt Mann (zamordowany w Auschwitz-Birkenau w 1942 roku).
W 1935 roku w fabryce pracowało 80 pracowników, a jej powierzchnia wynosiła 1390 m2. Zakończyła swoją działalność w tym kształcie w 1939 roku.
W 1948 roku fabrykę odbudowano i upaństwowiono. W 1951 roku połączono ją z kilkoma innymi zakładami (Towarzystwem Akcyjnym Zakładów Wyrobów Metalowych pod firmą „Konrad, Jarnuszkiewicz i Spółka”, Fabryką Armatur Miedzianych i Odlewnią „Adolf Witt i Syn”, Centralnymi Warsztatami Napraw Sprzętu Medycznego i "Farel") tworząc Zakłady Wyrobów Metalowych „WZWM FAMED”, które z kolei w 1977 roku przekształciło się w Zjednoczenie Firm „pp. (przedsiębiorstwo państwowe) FARUM”.
Firma ta działa nadal, od 1993 roku pod nazwą Fabryka Aparatury Rentgenowskiej i Urządzeń Medycznych „FARUM” SA.

"Alfons Mann" sygnował swoje produkty dwuwierszową puncą "A.MANN WARSZAWA" oraz (lub) znakiem fabrycznym "AMA".

Zjednoczone Zakłady Mechaniczne sygnowały swoje produkty dwoma skrzyżowanymi mieczami i literami "ZZM" lub "ZZMW" gdzie ostatnie "W" oznaczało "Warszawa".


http://www.farum.pl
http://madein.waw.pl/fabryki/index.php?option=com_content&view=article&id=130:fabryka-narzdzi-chirurgicznych-alfons-mann&catid=42:praga&Itemid=209






 Antia Łódź Firma "Antia" powstała w 1981 roku, a jej zalążkiem był mały warsztat inżyniera Antoniego Jankowskiego. Antoni Jankowski był zapalonym myśliwym, który chciał uczcić swoje dwudziestopięciolecie łowiectwa kupując kordelas do munduru galowego. Ponieważ nie znalazł niczego odpowiedniego na rynku postanowił wykonać kordelas samodzielnie. Projekt był na tyle udany, że zdobył uznanie wielu myśliwych oraz został przez Polski Związek Łowiecki zatwierdzony jako oficjalny kordelas galowy PZŁ. Do dziś powstało ich blisko 10 000 sztuk (wzór PZŁ).
Antoni Jankowski odtworzył również kordelas leśników według wzoru z 1930 roku - jest to oficjalna i honorowa broń biała Polskich Leśników. Od 1996 roku powstało ich około 2500 sztuk, każda indywidualnie numerowana - wręczane są uroczyście wraz z legitymacją i aktem nadania.
Firma "Antia" produkuje (w interesującej nas tematyce) wyłącznie kordelasy w kilku wzorach oraz ozdobną cechówkę leśnika.

Zarówno kordelas leśnika jak i cechówka leśnika sygnowane są logo Lasów Państwowych.

http://www.antia.pl/index.html




Arma Bytom ARMA S.c. to powstała w 1975 roku firma należąca i prowadzona przez Dariusza Maciejko. Specjalizuje się w wytwarzaniu i odtwarzaniu broni i elementów ochronnych z wieków dawnych. W firmie wykuwa się również repliki noży i sztyletów średniowiecznych.

http://miecze.pl






bagnet

Zbrojownia nr 4
 Kraków
Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.22) produkowanego w latach 1922 - 1924 przez Zbrojownię nr 4 w Krakowie. Na progu zewnętrznym umieszczano oznaczenia: "Zbr. 4", lub "Zbr. NR 4", lub "Zbr. kr", lub "Zbr. 4" nad napisem "Kraków". Poniżej numer bagnetu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy umieszczano oznaczenia typu bagnetu "WZ.22".






bagnet

Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN"		 Warszawa Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.24) produkowanego przez Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" w Warszawie. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "PERKUN". Poniżej numer bagnetu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy umieszczano oznaczenia typu bagnetu "WZ.24" lub "WZ-24" lub "Bg. wz. 24".






bagnet

Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN"
Warszawa
Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.24 - model przejściowy) produkowanego przez Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" w Warszawie. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "PERKUN" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy umieszczano oznaczenia typu bagnetu "WZ.24".





bagnet

Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" 		Warszawa Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.27) produkowanego przez Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" w Warszawie. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "PERKUN" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy (do 1930 roku) umieszczano oznaczenia typu bagnetu "WZ.27".





bagnet

Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN"

Fabryka Broni
w Radomiu		 Warszawa

Radom		 Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.28) produkowanego przez Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" w Warszawie oraz Fabrykę Broni w Radomiu. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "PERKUN" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy, ale wyłącznie w pierwszych seriach umieszczano oznaczenia typu bagnetu "WZ.28".





bagnet

Fabryka Broni
w Radomiu		 Radom Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.29 - wz.1930) produkowanego przez Fabryka Broni w Radomiu. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "F.B.RADOM" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrzym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy, w miejscu osadzania na karabinie umieszczano symbol słońca.






bagnet

Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN"
Warszawa
Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.29) produkowanego przez Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" w Warszawie. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "PERKUN" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrznym progu "orzeł" nad literami "W.P.". Na głowicy, w miejscu osadzania na karabinie umieszczano "orzełka".





bagnet

Fabryka Broni
w Radomiu		 Radom
Sygnatura polskiego bagnetu (WZ.29 "mobilizacyjny") produkowanego w 1939 roku przez Fabryka Broni w Radomiu. Na progu zewnętrznym umieszczano napis "F.B.RADOM" plus znak odbioru wojskowego. Numer bagnetu umieszczano na jelcu. Na wewnętrznym progu "orzeł" nad rokiem "1939".







Bajor Eugeniusz
Oława
Nieżyjący już twórca noży (1948-2008), dla którego ich wykonywanie stanowiło pasję i hobby, a nie podstawowe źródło zarobkowania. Wielki pasjonat noży i broni białej, miłośnik przyrody i myślistwa. Był członkiem PZŁ, wielokrotnie odznaczanym Medalami Zasługi Łowieckiej.
Eugeniusz Bajor został zapamiętany jako wspaniały przyjaciel i towarzysz, serdeczny i pogodny człowiek, znakomity gawędziarz oraz osoba niezwykle chętnie dzieląca się swoimi doświadczeniami i nigdy nie odmawiająca pomocy.
Wykonywał noże w całości własnoręcznie (zwłaszcza z laminatów) ale nie stronił też od oprawiania gotowych głowni. Szył pochewki ze skóry oraz wykonywał je z drewna, zajmował się również renowacją broni białej. Jego ulubionymi wzorami noży były typy skandynawskie, te, wychodzące spod jego ręki cechowały się niezwykle wysoką jakością i użytkowością, które to cechy w połączeniu z artystycznym kunsztem twórcy zapewniały każdemu z nich niepowtarzalność i wyjątkowość. Zdecydowanie preferował naturalne materiały typu: drewno, kości, rogi i poroża.
Prace Eugeniusza Bajora znalazły bardzo wielu odbiorców, zarówno w kraju jak i zagranicą, stanowią też do dziś ozdobę zbiorów wielu kolekcjonerów.
Sporo prac tego twórcy nie nosi żadnych oznaczeń, pozostałe sygnował on swoimi inicjałami "EB" lub, w ostatnim okresie jego działalności inicjałami "EB" wpisanymi w rzut górny kowadła.





Bator Piotr
"piotrbati"		BydgoszczPiotr Bator swoją przygodę z nożownictwem rozpoczął w 2009 roku. Na początku przerabiał na na głownie noży stare piły, obecnie używa węglówek i innych rodzajów stali. W przyszłości chciałby wykonywać noże z bułatu. Preferuje naturalne materiały, zwłaszcza drewna rodzimych gatunków. Jego projekty cechują się raczej łagodnymi ale w pełni użytkowymi kształtami.
Sygnuje swoje noże punca przypominającą kratkę z popularnej gry "Kółko i krzyżyk", w której prawym, dolnym polu umieszcza kropkę.





 Bieniasz Maciej
"Kot behemot"		 Poznań Bardzo znany nożownik, którego noże cechuje niezwykle charakterystyczna stylistyka powodująca, że są one rozpoznawalne na pierwszy rzut oka. Oglądając noże Macieja Bieniasza od razu nasuwa się nam skojarzenie z indiańskimi klimatami i naturą. Zazwyczaj proste w formie, maksymalnie użytkowe i wykonane z naturalnych materiałów. Bardzo charakterystyczne dla tego nożownika jest używanie rzemieni umieszczanych jako element ozdobny i zastępujący jelec (zabezpieczają przed zsunięciem się palców na głownię) w miejscu łączenia się głowni z rękojeścią. Wszystkie swoje noże Kot behemot wykuwa własnoręcznie, własnoręcznie szyje też do nich pochewki. Głownie swoich noży oznacza sylwetką kota.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://mbknives.pl/
http://www.knifemakers.pl/content/view/57/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,61.0.html








Bladowski Janusz
"Yahoo"
 Poznań Jeden z najbardziej znanych i uznanych polskich twórców, który przygodę z nożownictwem rozpoczął już w wieku 11 lat praktykując w warsztacie będącego mistrzem ślusarskim ojca. Jego noże są niezwykle wysoko cenione przede wszystkim ze względu na ich jakość i użytkowość. Jeden z nielicznych nożowników wytwarzających noże składane i bodajże jedyny, który wytwarza zestawy noży kuchennych. Oczywiście, oprócz wyżej wymienionych wytwarza również, a może i przede wszystkim noże innych typów, od "necków" począwszy, poprzez "taktyczne" na nożach wszechstronnego zastosowania skończywszy. Sygnuje swoje produkty inicjałami "JB" stylizowanymi na kształt noża wraz z umieszczonym pod nimi nazwiskiem "BLADOWSKI". Puncy używa dopiero od 2010 roku. Działa współcześnie.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.knifemakers.pl/content/view/13/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,126.0.html

Sygnaturę "BLADOWSKI", bez stylizowanego symbolu noża, nożownik ten umieszcza wyłącznie w przypadku wyjątkowych i niepowtarzalnych lub opracowanych od początku do końca przez siebie projektach (bez ingerencji klientów).

Wielkopolski Klub Miłośników Noży - seria 13 noży z tą puncą została wykonana w latach 2009-2010 przez Janusza Bladowskiego (we współpracy z Wojciechem Leszczyńskim) dla członków Klubu.




Bona Marcin Słupsk Bardzo znany i bardzo popularny w Polsce twórca niezwykle charakterystycznych i rozpoznawalnych na pierwszy rzut oka noży. Marcin Bona słynie z wielkiej dbałości o detale, bardzo dobrej wykończeniówki i pięknych, niezwykle harmonijnych projektów. Szyje także znakomite pochewki idealnie dobrane kolorystyką i kształtem do konkretnych modeli noży. Głownie swoich noży, w większości odznaczających się charakterystyczną recurve i klingą typu drop point wykonuje najchętniej ze stali D2, a ich rękojeści z egzotycznego drewna.
Bona jest bodajże jedynym polskim nożownikiem, którego praca ukazała się w anglojęzycznej książce poświęconej nożom "500 knives. Celebrating Traditional & Innovative Designs" autorstwa John Jensen.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://bonaknives.com/
http://www.knifemakers.pl/content/view/16/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,52.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,271.0.html




Brodacki Kamil
"Bródkes"		 Przełęk Nożownik hobbysta wykonujący noże od 2010 roku. Pomimo młodego wieku (ur. 1996 r.) jego prace stoją na bardzo wysokim poziomie, a sam twórca rozwija się w niezwykle szybkim tempie. Jeśli stan ten się utrzyma to zapowiada się na to, że za kilka lat będziemy mieć w Polsce kolejnego wielkiego twórcę.
Więcej o Bródkesie dowiecie się klikając w poniższe linki:

http://www.brodkes-knives.pl/index.php/pl/home-page
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,255.0.html




Brożyna Michał

"Misza"

 Wrocław

Nożownik hobbysta zajmujący się wykonywaniem noży od 2004 roku. Dawniej posługiwał się pseudonimem "A'te". Preferuje stal węglową i różne rodzaje drewna egzotycznego. Jak sam pisze, szczególną wagę przywiązuje do użytkowości swoich noży. Od 2010 roku nie pokazał nowych prac, jednak nie mam pewności czy to chwilowe zawieszenie działalności czy też ostateczny rozbrat z nożownictwem.
Sygnuje głownie swoich noży inicjałami "MBR" lub "BR".
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:


http://www.knifemakers.pl/content/view/44/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,51.0.html






Brzeziński Leszek
"Kezsel"		 Kębłowo Pochodzący z Małopolski ale mieszkający na stałe na Kaszubach nożownik, który jak większość współczesnych polskich twórców noży nauczył się je robić samodzielnie. Wykonywanie noży to dla niego raczej hobby i pasja niż podstawowe źródło zarobkowania, co nie oznacza oczywiście, że jego prace są w jakiś sposób gorsze. Wręcz przeciwnie. Noże Leszka Brzezińskiego cechuje rozpoznawalny, właściwy mu charakterystyczny styl i sposób zdobienia, dzięki któremu nie sposób ich pomylić z innymi. Pomimo tego, że dość późno rozpoczął swą przygodę z wykonywaniem noży zdobył już liczne grono wielbicieli swoich prac. Preferuje naturalne materiały. Kezsel, o czym nie wszyscy wiedzą to również niezwykle uzdolniony rysownik. Znakuje swoje noże stylizowanymi inicjałami "LB". Od 2011 roku używa również drugiej sygnatury, jest to inskrypcja "LB KNIVES" wpisana w kształt noża.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.lbknives.pl/
http://www.knifemakers.pl/content/view/59/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,184.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,119.0.html





Burakowski SzymonJózefówKowal zajmujący się kowalstwem artystycznym i tradycyjnym. Wykonuje również broń według dawnych wzorców oraz noże różnego typu.
Sygnuje swoje prace stylizowanymi inicjałami "SB", nad którymi umieszczono dwa liście i symbol tarczy(?).

http://kowalstwo-tradycyjne.pl/





 Cieśla Mariusz
"mariocma"
 Przeworsk Nożownik hobbysta wytwarzający noże z własnoręcznie wykuwanego damastu. Preferuje naturalne materiały. Sygnuje swoje noże inicjałem imienia i nazwiskiem, pierwotnie ułożonymi na kształt zbliżony do łuku, a od 2011 roku zwarty napis w jednej linii. 
Z pracami tego nożownika możecie zapoznać się klikając w poniższy link:

http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,160.0.html




Ciszewski Sławomir Kijany
 Twórca specjalizujący się głównie w płatnerstwie, miecznictwie i wytwarzaniu innych typów broni dawnej. Wykonuje również noże różnych typów, także współczesne w formie. Jak sam o sobie pisze, nie jest rzemieślnikiem tylko pasjonatem. Sygnuje swoje produkty puncą przedstawiającą miecz wpisany w literę "C".

http://www.dlarycerzy.pl




Chirmed Rudniki Fabryka Narzędzi Medycznych CHIRMED działa od 1946 roku w miejscowości Rudniki niedaleko Częstochowy - od 1948 roku produkuje się w niej narzędzia medyczne. Obecnie firma wytwarza wyłącznie narzędzia medyczne, jednak dawniej produkowano w niej również noże różnych typów. Sygnatura ze zdjęcia pochodzi z głowni noża kuchennego: "CHIRMED NIERDZ. (NIERDZEWNE)"





Chodkiewicz Jan
Gdańsk
Znakomity i bardzo znany w środowisku odtwórców historycznych kowal, płatnerz i nożownik. Według powszechnej opinii wytwarza świetne miecze i noże według dawnych wzorców.
Sygnuje swoje prace rogaciną rozdartą, przekrzyżowaną (element herbu Kościesza).

http://ensifer.carbonmade.com







Czołczyński Piotr
"piotr-cz"		ŁódźBardzo znany twórca przede wszystkim noży i tomahawków, jednak jego zainteresowania są bardzo szerokie. Szyje pochewki i torby utrzymane w stylistyce wieków dawnych, odtwarza dawne noże, zajmuje się kowalstwem artystycznym, rekonstruuje drewniane części wiatrówek itd. itp. Niezwykle wszechstronny twórca. Podstawowym celem tego nożownika jest stworzenie funkcjonalnego narzędzia, choć oczywiście ogromną wagę przywiązuje również do harmonijności i eleganckiego wyglądu swoich projektów. Preferuje naturalne materiały, bardzo często trawi głownie swoich noży i rzeźbi ich rękojeści.
Piotr Czołczyński jest członkiem PSTNiBB.
Sygnuje zarówno głownie swoich noży (i innych prac) jak i własnoręcznie uszyte pochewki. W przypadku, gdy nóż lub tomahawk został przez niego własnoręcznie wykuty, na stali umieszczona jest punca przedstawiająca 3 kwiatki. Jeśli głownie nie były wykuwane przez Piotra (nie oznacza to oczywiście, że nie jest on autorem tego noża lub tomahawka), używa wtedy sygnatury "PC KNIFE". Również na pochewkach wytłacza on sygnaturę "PC KNIFE", jednak w przypadku pochewek umieszczona jest ona na owalnej "podstawie". 
Szczegółowe dane tego nożownika znajdziecie pod linkami umieszczonymi poniżej:

http://pcknife.blogspot.com/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,74.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,198.0.html






Doliński Jacek
"Angus"		ŚwidnikJacek Doliński zajmuje się szeroko pojętym rękodziełem artystycznym. Przynajmniej od kilku lat (przed 2012 rokiem) wykonuje również noże.
Sygnuje swoje prace puncą przedstawiającą połączone litery "J" i "D", czyli swoimi inicjałami. Serduszko umieszczone zostało na głowni tylko jednego noża, przeznaczonego dla dziewczyny.
Z pracami tego twórcy możecie zapoznać się klikając w poniższy link:

http://angushandmade.blogspot.com




Doroszewski Janusz

"upj"

 Warszawa

Bardzo znany i ceniony nożownik słynący zwłaszcza ze znakomitych i perfekcyjnie wykonanych noży w typach skandynawskich. Zdecydowanie preferuje naturalne materiały. Przeważnie własnoręcznie wykonuje głownie swoich noży ale nie stroni też od oprawiania gotowych kling (np. wykonanych przez Eklunda czy laminatów Mory). Własnoręcznie szyje również pochewki do swoich noży, ozdabiając je przy tym z niezwykłym smakiem i dobrym gustem. Wykonuje też hobbystycznie biżuterię.
Janusz Doroszewski rozpoczął swą przygodę z nożownictwem około roku 1990, przedtem interesował się głównie japońskimi rodzajami broni (katany, wakizashi, tanto, itp.) - od tamtego czasu jest aktywnym twórcą noży, a jego prace można obejrzeć nie tylko w Polsce ale i poza granicami kraju. Sygnaturę (podpis: J. Doroszewski) umieszcza wyłącznie na głowniach wykonanych własnoręcznie.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:


http://upjcustomknives.blogspot.com/

http://www.knives.pl/forum/index.php/board,89.0.html





Dragon Łódź

Punce naniesione były na maczetach produkowanych prawdopodobnie od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku. Obok nazwy "DRAGON" umieszczono wizerunek smoka, numer (być może określający typ noża) i napis MADE IN POLAND. Prawdopodobnie firma już nie istnieje.

Maczety oznaczane bardzo podobnym wizerunkiem smoka, jednak z inną inskrypcją na głowni produkowano również w fabryce w Stojadłach. Nie mam pewności czy akurat te konkretnie maczety zostały tam wyprodukowana, dlatego też zamieszczam je w osobnej rubryce.

Informacje o maczetach sygnowanych wizerunkiem smoka znajdziecie również w dziale "INNE" tego zestawienia.






EL-ME ŁÓDŹ Łódź Sygnatura znaleziona na głowni sierpaków pochodzących prawdopodobnie z czasów PRL. Niestety nie udało mi się znaleźć żadnej informacji o tej firmie.




EP DESIGN Drzewica Sygnatura naniesiona na nożach szturmowych wz.92 firmy Gerlach. W ten sposób oznakowane były wyłącznie noże z wczesnych partii produkcyjnych przeznaczonych na potrzeby armii. Stosowana w ww. nożach zamiast puncy Gerlach. "EP" to inicjały inżyniera Emila Pąsieka.








Fabryka Broni w Radomiu Radom Decyzję o powstaniu Radomskiej Fabryki Broni podjęto w 1922 roku, a pierwsze budynki zakładu powstały już rok później. W fabryce produkowano różnego rodzaju broń strzelecką, a w interesującej nas tematyce bagnety wz.28 i wz.29 (przed wojną). Podczas wojny pracownicy fabryki dostarczali broń polskim siłom zbrojnym działającym w podziemiu, za co w 1942 roku Niemcy powiesili na oczach całej załogi piętnastu pracowników firmy. Po II WŚ zakłady rozpoczęły działalność pod nazwą Zakłady Metalowe im. gen. "Waltera" zajmując się również produkcją cywilną (np. maszyny do szycia "Łucznik"), w tym czasie produkowano w niej bagnety (56-h-212, 6H3, 6H4) i noże bojowe (wz.55). W 1990 roku zakłady zmieniły nazwę na Zakłady Metalowe "Łucznik", a w 2000 roku, po przekształceniach na Farbykę Broni "Łucznik" Radom Sp. z.o.o. Aktualnie w fabryce produkuje się replikę bagnetu wz.29.
Do 1950 roku fabryka posługiwała się sygnaturą "F.B. RADOM" oraz literami "FB" umieszczonymi w trójkącie, po 1950 roku fabryka oznaczała swoje wyroby liczbą 11 umieszczoną w owalu - było to kodowe oznaczenie zakładu. Obecnie wróciła do dawnej sygnatury ("FB" w trójkącie). Na broni strzeleckiej i wyrobach cywilnych dawniej nanoszono też czasami napis "Łucznik".
Więcej na temat historii firmy znajdziecie w linku poniżej:

http://www.fabrykabroni.pl/?d=100




Fabryka Samochodów Małolitrażowych Bielsko Biała Fabryka Samochodów Małolitrażowych (FSM) działała w latach 1971-1992. Uboczną częścią jej produkcji były kosy i brzytwy, stąd jej obecność w tym zestawieniu. Fabryka sygnowała swoje brzytwy i kosy puncą "FSM".






Garbacik Rafał
"Nomad"
Gąsówka
Nożownik i kowal hobbysta zajmujący się wykonywaniem noży od 2009 roku. Preferuje naturalne materiały typu: drewno, poroże, skóra, mosiądz, miedź oraz stale węglowe i damast. Zdecydowaną większość jego noży stanowią noże wykute własnoręcznie. Od 2012 roku sygnuje swoje prace inicjałami "RG", wcześniej bez puncy.
Prace tego nożownika możecie obejrzeć klikając w poniższy link:

http://picasaweb.google.com/117577970697720653989


























 Gerlach Drzewica

Najstarsza, najbardziej znana i największa polska firma nieprzerwanie produkująca noże. Została założona w 1760 roku w Warszawie przez Filipa Szaniawskiego. W 1886 roku przeniesiono ją do Drzewicy. Koronę w godle firmy i na sygnaturach po raz pierwszy umieszczono w pierwszej połowie XIX wieku, było to wyróżnienie przyznane jako nagroda za znakomitą jakość wyrobów przez cara Mikołaja I. Firma podczas swej historii kilkukrotnie zmieniała nazwę, obecnie funkcjonuje jako Gerlach S.A.
Gerlach w latach 1975 - 1982 wchodził w skład Kombinatu Wyrobów Nożowniczych i Nakryć Stołowych "Gerlach" w Drzewicy (od 1978 roku - Kombinat Nakryć Stołowych"), który tworzyło kilka firm. Gerlach zajmował w nim pozycję kluczową i podstawową, a dyrektor tego zakładu był jednocześnie dyrektorem całego Kombinatu. W latach 1975-1981 do Kombinatu oprócz Gerlacha należały następujące firmy: Fabryka Nakryć Stołowych "Lefana" z Legnicy, Fabryka Nakryć Stołowych "Polwid" z Cieszyna i Fabryka Nakryć Stołowych ze Stojadeł. Warto nadmienić w kontekście naszych zainteresowań, że tylko w FNS Gerlach produkowano scyzoryki i noże składane.
Na przestrzeni wieków produkcja firmy obejmowała bardzo szeroki asortyment, od narzędzi rolniczych począwszy, poprzez sztućce i zastawę stołową na nożach wojskowych i scyzorykach skończywszy. Obecnie, sądząc po aktualnej ofercie Gerlach skupia się na produkcji noży kuchennych, sztućców, zastaw stołowych i naczyń kuchennych. Noże innego typu (w tym scyzoryki), których to dawniej Gerlach produkował bardzo wiele to już chyba śpiew przeszłości - w każdym razie w katalogu firmy dostępnym na  stronie internetowej  znajdziemy tylko jeden model scyzoryka i jeden okulizak.
Firma na przestrzeni lat używała wielu różnych wzorów punc w różnych konfiguracjach napisów i znaków (z koroną lub bez, z oznaczeniem rodzaju stali, z datą powstania firmy, z nazwą "Poland" gdy nóż był przeznaczony na eksport itd.), jednak prawie zawsze (w nowożytnej historii) umieszczała na głowniach nazwę "Gerlach".
Z firmą i jej historią możecie szczegółowo zapoznać się klikając w ten link:

http://www.gerlach.pl/

W latach 1973-1975 Gerlach wszedł w kooperację z amerykańską firmą "Camillus Cutlery Co." produkując na jej zlecenie różne scyzoryki. Były one sprzedawane pod marką "Camillus" lub pod marką należącej do "Camillusa" firmy: "Syracuse Knife Co.". Jedynym śladem tej kooperacji, jeśli idzie o punce tych scyzoryków był wybity na głowni, po drugiej stronie napis "Product of Poland" oraz liczba będąca oznaczeniem modelu noża.

Na wykonanych z tworzywa rękojeściach noży przeznaczonych dla harcerzy (popularnych "finek"), Gerlach przez lata wytłaczał lilijkę. W finkach starszego typu lilijkę mościła się przeważnie w owalnym zagłębieniu, w najnowszym modelu finki (produkowanym bodajże od lat dziewięćdziesiątych XX wieku), zagłębienie to dostosowane jest kształtem do kształtu lilijki. Zmienił się też sam kształt rękojeści i tworzywo, z którego została ona wykonana - w nowych nożach rękojeść jest znacznie szersza i bardziej porowata. Dawne finki miały też obustronny, mały metalowy jelec, w nowym modelu jelec jest plastikowy, jednostronny i stanowi integralną część rękojeści.

Na głowniach różnego rodzaju noży monterskich i innych przeznaczonych do specjalnych zastosowań zamieszczano odpowiednie oznakowanie, np. RGMe, RNGe, RGNe - prawdopodobnie jest to skrót lub sygnatura określająca przeznaczenie danego modelu noża.


Symbol "PN" umieszczony pod puncą Gerlacha jest skrótem od znaku "Polska Norma".


SANO - oznaczenie to widniało na głowni noża kuchennego, jednak nie jest to nazwa serii lub linii noży. Zostały one wyprodukowane przez Gerlacha prawdopodobnie jako materiał reklamowy dla firmy o nazwie "SANO".

Sygnatura "IIC" umieszczona była na głowni scyzoryka pochodzącego z lat siedemdziesiątych XX wieku. Na okładzinach tych noży umieszczono "amerykańskiego" orła. W ulotkach reklamowych Gerlacha z lat 1975-76 widnieją trzy takie noże; pierwsze dwa to modele NK 602 i NK 610, scyzoryki w czerwonych okładzinach przypominające scyzoryki szwajcarskie - opisane są jako scyzoryki "amerykańskie", kolejny to duży model NK 306 (podobny do NK 612 z końca XX wieku) opisany jako scyzoryk myśliwski. Ciężko jest mi powiedzieć, czy scyzoryki z orłem na okładzinie produkowane były również w okresach wcześniejszych i późniejszych przez wskazanym wyżej.






 Glowel Krasocin Sygnatury tej firmy umieszczone była na głowniach współczesnych noży kuchennych. Według wizytówki zamieszczonej na stronach pkt.pl firma "Glowel" specjalizuje się w produkcji i sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego.




Gnyp Piotr
 Śląskie Piotr Gnyp to znakomity artysta działający od 1984 roku. Zajmuje się przede wszystkim grawerowaniem w różnych technikach - jest jedynym grawerem w Polsce stosującym niezwykle pracochłonną technikę nazywaną bulino. Ozdabia głównie broń myśliwską, ale wytwarza też biżuterię i myśliwskie noże. Prace tego twórcy zrobione są z wielkim smakiem i ogromną dbałością o detale, cechują się też niezwykle wysokim kunsztem wykonania. Do wytwarzania noży i inkrustacji używa różnego rodzaju szlachetnych materiałów, w tym tak ekskluzywnych jak na przykład: kość słoniowa, zęby morsa i narwala, złoto, białe złoto ,srebro.
Sygnuje swoje wyroby własnym nazwiskiem "P Gnyp" umieszczanym zazwyczaj na małej, okrągłej złotej płytce.

http://www.petergnyp.com/







G.Borowski Warszawa Nieistniejąca już "Pierwsza w Kraju Fabryka Broni Siecznej G.Borowski" była jedną z najbardziej znanych i cenionych wytwórni broni białej w Polsce (przez cały okres swego istnienia była firmą zarządzaną jednoosobowo). Firma powstała w 1900 roku pierwotnie jako zakład wyrobów nożowniczych założony i prowadzonego przez Gabriela Borowskiego. W 1911 roku zakład G. Borowskiego mieścił się przy ulicy Leszno 73 w Warszawie i zatrudniał w nim ośmiu pracowników, a swoje wyroby (noże, nożyczki, scyzoryki itp.) sprzedawał we własnym sklepie mieszczącym się przy ul. Żabiej 4. W czacie I WŚ firma przestała działać ponieważ jej właściciel został ewakuowany przez Rosjan poza granice kraju. W 1916 roku powrócił do Warszawy i wznowił produkcję w nowym miejscu pod szyldem "Fabryka wyrobów stalowych". Od 1919 do 1921 roku firma wytwarzała szable typu wz.1917 i wz.1921 na potrzeby Wojska Polskiego. Równolegle produkowała też szable oficerskie, półszable policyjne, kordziki różnego typu, szable dla korpusu dyplomatycznego, broń sportową itd. itp.  Gabriel Borowski zmarł bezpotomnie w 1929 roku, firmę objęła na mocy testamentu siostrzenica byłego właściciela, zmieniła ona nazwę fabryki na "Gabriel Borowski spadkobierczyni Joanna Jankowska".
Wyroby z tej wytwórni były niezwykle popularne i cenione między innymi ze względu na swą jakość. Są współcześnie najliczniej reprezentowane we wszelkiego typu zbiorach i kolekcjach.
Najczęściej używaną sygnaturą tej fabryki były: "G.BOROWSKI WARSZAWA" oraz `"G. BOROWSKI LESZNO 27 WARSZAWA".




Herman Bartosz
"Herman"		 Łódź Nożownik hobbysta zajmujący się wykonywaniem noży według własnych projektów lub według projektów zleceniodawców. Szczególną uwagę przykłada do wyjątkowości i utylitarności swoich projektów. Bartosz Herman jest członkiem PSTNiBB.
Sygnuje swoje wyroby umieszczanym na grzbiecie noży własnym nazwiskiem "Herman".

http://pl-pl.facebook.com/herman.knives?sk=info
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,230.0.html






Jakubiec Piotr
"Kubek"		 Warszawa Bardzo znany i ceniony nożownik, który, choć przygodę z wykonywaniem noży zaczął będąc jeszcze dzieckiem, za swój początek uznaje rok 2005. Wytwarza noże różnego typu, w zasadzie klasyczne kształtem i raczej preferuje naturalne materiały, szyje również pochewki. Zaprojektował bardzo charakterystyczną dla siebie rękojeść, która cechuje się silnie zaznaczonymi podcięciami pod palce. Był to jeden z jego pierwszych projektów i chociaż od tego czasu wykonywał różne noże, to od czasu do czasu w jego galerii pojawia się kolejny, w którego rękojeści "pobrzmiewają echa" tego właśnie kształtu.
Piotr Jakubiec jest członkiem PSTNiBB.
 Dawniej sygnował swoje noże wizerunkiem kubka, od października 2011 roku stosuje nową puncę - litera "P" wpisana w literę "J" tworzącą zarys tarczy.

http://kubek.knives.pl/
http://www.knifemakers.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=21&Itemid=57
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,64.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,227.0.html





Jaśkowiak Tomasz
"Siaj"		 Lubań
 Nożownik, który swą przygodę z wykonywaniem noży rozpoczął w połowie 2008 roku. Najchętniej wykonuje noże ze stali węglowej i drewna, choć nie stroni też od innych materiałów (na przykład własnoręcznie wykonanej mikarty). Swoje noże zaczął oznaczać od 2009 roku, od tego też roku na własnoręcznie wykonanych pochewkach ze skóry tłoczy wizerunek skrzydlatego smoka.
Z pracami tego nożownika możecie zapoznać się klikając w poniższy link:

http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,44.0.html


Kieda Paweł
"Kiedi"
 Warszawa
 Bardzo znany i ceniony nożownik wytwarzający noże od 2005 roku. Paweł Kieda przede wszystkim dba o użytkowość swoich noży jednak oczywiście nie zaniedbuje przy tym ich wyglądu. Poza nożami twórca ten wykonuje również piękną biżuterię z damastu (kolczyki, zawieszki) oraz śliczne (to właściwe określenie użyte z premedytacją) miniatury noży i tomahawków. Preferuje naturalne materiały.
Paweł Kieda jest członkiem PSTNiBB.
Sygnuje swoje noże zwróconymi do siebie tyłem inicjałami "KP" - "K" stanowi lustrzane odbicie normalnej litery.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.knifemakers.pl/content/view/46/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,60.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,192.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,256.0.html




Kluska Zdzisław
 Łódź

Fascynacja nożami u Zdzisława Kluski (ur. 1959 r.) sięga wczesnego dzieciństwa, swój pierwszy nóż wykonał on bowiem już w wieku 7 lat (był to nóż do papieru zrobiony z miedzianej blachy). Te zainteresowania nie zmieniły się - ukończył on Technikum mechaniczne i praktycznie całe swoje dorosłe życie pracował w zawodach bezpośrednio związanych z obróbką metali, szlifierstwem i wytwarzaniem różnego typu narzędzi, między innymi w łódzkiej Wifamie. Przez ten okres wykonywał on oczywiście też noże, jednak przeważnie tylko kilka sztuk rocznie, na zamówienie przyjaciół. Poszukiwał form maksymalnie użytkowych, które jemu i innym użytkownikom miały przede wszystkim służyć do pracy jako użyteczne narzędzia. Od 2000 roku, wraz z uzyskaniem dostępu do internetu rozpoczął poszukiwanie nowych wzorów i form nierzadko czerpiąc inspirację z prac innych twórców. Mniej więcej w tym okresie założył też swój własny warsztat mechaniczny. 
Zdzisław Kluska nie ma ulubionych gatunków stali, wybiera je kierując się przede wszystkim ich użytkowością i dostępnością, jeśli idzie zaś o materiały na rękojeści, to bardzo lubi drewno pochodzące z rodzimych gatunków. Często też eksperymentuje z rzadko używanymi do tych celów drewnami, jak na przykład czeczotą grabowca, bzem lilakiem czy jarzębiną (w tym ostatnim przypadku drewno powinno być chore, ma wtedy wyrazisty i niezwykle ciekawy wzór - w odróżnieniu od zdrowego drewna tego gatunku). 
90% jego noży hartowanych jest przez profesjonalne firmy, pozostałe hartuje własnoręcznie.
Praktycznie nie wykonuje noży według wzorów dostarczonych przez klientów. Swoje prace sprzedaje zarówno w Polsce jak i poza granicami kraju. W latach 2007-2010 współpracował z wojskową firmą "Sanitas".
Zaczął sygnować swoje prace mniej więcej w latach 2006-2007 używając dwóch rodzajów punc. Pierwsza z nich, dawniejsza nie różni się wzorem od drugiej, jest jednak od niej znacznie większa. Obecnie częściej stosuje mniejszą, łatwiejszą w użyciu puncę (choć jednocześnie nadal stosuje starą). Symbol, który przedstawia jego sygnatura nie oznacza nic wyjątkowego, to po prostu wzór wymyślony przez tego rzemieślnika. Czasami na głowniach noży obok sygnatury pojawiają się również cyfry - to skrótowe oznakowanie gatunku stali. Cyfra naniesiona na nożu jest ostatnią z pełnej nazwy stali. Jeśli przy sygnaturze nie ma cyfry, oznacza to, ze nóż został wykonany ze stali 50HS.
Do części niektórych swoich prac Zdzisław Kluska dołącza certyfikaty, na których w okrągłej ramce z napisem "HAND MADE KNIVES POLAND-LODZ" umieszczona jest podzielona na cztery części tarcza herbowa z umieszczonymi na niej inicjałami nożownika "Z" i "K" oraz nożem i sygnaturą twórcy.

www.kluskanoze.pl







Kobylański Drzewica ?
Warszawa ?		 Sygnatura ta (inskrypcja: STAL MAGNESOWANA, siekiera i nazwisko KOBYLAŃSKI) umieszczona była na głowni noża kuchennego pochodzącego prawdopodobnie sprzed II Wojny Światowej.
Nazwisko Kobylański jest bardzo znane w polskim nożownictwie. Kobylańscy byli do II Wojny Światowej właścicielami fabryki noży "Gerlach", która przed upaństwowieniem w 1945 roku nazywała się "Kobylańscy Spółka Akcyjna dla Przemysłu i Handlu Wyrobami Stalowymi". Nie ma jednak pewności, czy w tym przypadku faktycznie chodzi o tą samą rodzinę czy to po prostu przypadkowa zbieżność nazwisk. Nie wiadomo też czy taka sygnatura była używana w przedwojennej fabryce "Gerlach".










Korczak-Komorowski
Andrzej
"androfag"
 Warszawa
Nożownik hobbysta dla którego tworzenie noży jest sposobem na spędzanie wolnego czasu. Noże tego twórcy wykonane są zawsze z wielką dbałością o detale, a każdy z nich zdobiony jest też na swój wyjątkowy sposób. Androfag znakuje swoje noże łapą wilka (podstawowa punca) lub rzadziej, tropem wilka. Na każdym nożu zrobionym przez Andrzeja znajduje się sygnatura wykonana w odrębny, wyjątkowy sposób.
Działa współcześnie.








Kopromed
Nowy Tomyśl
"Kopromed" to powstała w latach osiemdziesiątych XX wieku firma prywatna należąca do pana Janusza Czajki. Specjalizuje się przede wszystkim w produkcji noży myśliwskich, choć w ofercie firmy znajdziemy również noże składane, noże z głownią stałą innych rodzajów oraz noże typowo kolekcjonerskie. Charakterystycznym dla firmy "Kopromed" jest umieszczanie na głowniach obok sygnatury wygrawerowanych postaci zwierząt (nie dotyczy to wszystkich noży). Klingi noży tej firmy wykonywane są ze stali nierdzewnej typu Z46Cr13 o twardości 57-58 HRC, rękojeści z poroża jelenia, drewna oraz rzadziej z tworzyw sztucznych. Produkty marki "Kopromed" cieszą się sporą popularnością wśród myśliwych są też eksportowane poza granice kraju, głównie do USA, Japonii, Kanady, Australii i Niemiec. W stałej ofercie firmy znajduje się kilkadziesiąt modeli noży, co czyni z niej obecnie największą polską firmę w branży nożowniczej.
"Kopromed" sygnuje swoje noże pełną nazwą firmy uzupełnianą o rodzaj stali lub informację, że nóż został wykonany ręcznie (HAND MADE). Nazwa firmy tłoczona jest także na pochewkach. Większość noży firmy ma również naniesione na głowniach obok sygnatury sylwetki zwierząt lub myśliwskie pozdrowienie "DARZ BÓR". 

http://www.kopromed.com.pl/sklep/strona.php?StronaID=str_glowna






Król Radosław
"lupus83"		GoleniówNożownik hobbysta wykonujący noże od 2010 roku. Leśnik z zawodu preferujący zdecydowanie naturalne materiały (zwłaszcza drewno z różnych gatunków drzew) oraz projekty utrzymane w stylistyce skandynawskiej. Sygnuje swoje prace literami "RK" zwróconymi do siebie tyłem oraz inicjałami "RK" umieszczonymi w okręgu.






 Król Wojciech
"wat93"
"wat"		 Jarocin

Nożownik hobbysta wytwarzający noże od 2010 roku. Preferuje naturalne materiały, zwłaszcza drewno, skórę, miedź i mosiądz. Własnoręcznie wykuwa swoje noże ze stali węglowej. Większość głowni to damast. Wypalona w rękojeści sygnatura-podpis została umieszczona tylko raz, na nożu przeznaczonym dla przyjaciela twórcy. Od 2011 roku Wojciech Król używa puncy którą tworzą jego inicjały "WK".
Z pracami tego nożownika możecie zapoznać się klikając w poniższy link:


http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,378.0.html













Kruglik Mirosław
"Krug"
 Trzebień
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich nożowników. Świetny rzemieślnik od lat wykonuje noże stojące pod względem jakości i wykonania na bardzo wysokim poziomie. Posiada dziesiątki wiernych fanów. Jego noże cechuje utylitarność, piękna prostota konstrukcji i upodobanie do naturalnych materiałów. Samodzielnie wykuwa i hartuje głownie, szyje również znakomite pochewki ze skóry. Krug zajmuje się też renowacją starych noży oraz rekonstruuje z wyjątkowym smakiem dawną broń białą. Prawdziwy człowiek renesansu. Od 2003 roku znakował swoje noże rytym rylcem pseudonimem "Krug", a od 2005 roku pojedynczą literą "K", również rytą rylcem. W kwietniu lub maju 2007 roku zrezygnował z rylca i zaczął wybijać "K" własnoręcznie wykonaną puncą. Od tego czasu sygnatura na nożach Kruga się nie zmieniła, jednak w 2011 roku zastąpił on starą, zużytą puncę nową. Zdjęcia sygnatur ułożone są w kolejności chronologicznej.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://krugnoze.pl/
http://www.knifemakers.pl/content/view/20/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,63.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,176.0.html





Krzysztof
"Hols75"		WielkopolskaNożownik hobbysta, który swoją przygodę z nożami rozpoczął będąc jeszcze w szkole podstawowej. Później nastąpiła długa przerwa spowodowana nauką i pracą zawodową - do wykonywania noży Krzysztof wrócił w 2007 roku. Najchętniej wytwarza noże w typie bushcraft oraz według wzorców skandynawskich.
Sygnuje swoje prace literą "H".

http://hols-knives.blogspot.com/







Ryszard Kuś
Bogdan Kuś
Warszawa
Pracownia Ryszarda (ojciec) i Bogdana (syn) Kusiów powstała w podwarszawskiej miejscowości Radość, w 1947 roku jako warsztat samochodowy założony przez osiemnastoletniego wówczas Ryszarda Kusia. Oprócz pracy związanej z warsztatem samochodowym  Ryszard Kuś wykonywał również hobbystycznie repliki dawnej broni białej. Przełom nastąpił w momencie, gdy do pana Ryszarda zgłosił się oficer WP z prośbą o renowację zniszczonej szabli. Pan Kuś senior podjął się tego zadania, wkrótce potem wykonał swoją pierwszą replikę szabli na zamówienie Muzeum Wojska Polskiego. Po kilku latach od powstania warsztatu pan Kuś przestawił się całkowicie na odtwórstwo broni białej rezygnując z napraw samochodów. Od tego czasu wytworzył setki replik broni białej oraz kordelasy myśliwskie, kordziki i jatagany. Ryszard Kuś uznawany jest za znakomitego twórcę i cieszy się powszechnym uznaniem i wielką estymą (miał ponad 100 wystaw w różnych krajach). Jest on też współtwórcą szabli wz.1976 przyjętej oficjalnie jako broń paradna Wojska Polskiego. Co ciekawe, jedna z jego szabel stała się nawet przedmiotem sporu sądowego (lata siedemdziesiąte XX wieku), była ona bowiem tak świetnie wykonana, iż uznano ją za oryginał jednak eksperci nie mogli ustalić wieku jej pochodzenia. Od tamtej pory Ryszard Kuś został zobowiązany do umieszczania sygnatury i roku produkcji na swoich pracach.
Obecnie warsztat prowadzi syn Ryszarda, Bogdan, również niezwykle utalentowany i znany twórca broni białej (między innymi też kordelasów, kordzików i jataganów) przez wiele lat współpracujący z ojcem.
Aktualnie (2012 rok) firma funkcjonuje w Warszawie pod nazwą "Renowacja Broni Siecznej Bogdan Kuś". Pracownia sygnuje swoje prace puncą "R.i B. Kuś W-wa". Ryszard Kuś sygnował również swoje repliki puncą "R.Kuś W-wa" oraz rokiem produkcji.

http://www.bialabron-kus.euroadres.pl





 K. Łubgan Łódź
Mała firma znana przede wszystkich z noży turystycznych o nazwie "Traper" (charakterystyczna drewniana, wygięta i rozszerzająca się ku zakończeniu rękojeść oraz mosiężny jelec), które pojawiły się na rynku w latach dziewięćdziesiątych (i wcześniej (?)) XX wieku. Obecnie bardzo rzadkie. Sygnuje swoje noże wizerunkiem drapieżnego ptaka umieszczonego w kole oraz podpisem "K.Łubgan Łódź". Firma istnieje do dziś jednak nie ma pewności czy nadal wykonuje noże.







Lefana
Fabryka Nakryć Stołowych		 Legnica Nieistniejąca już fabryka z Legnicy. "Lefana" została założona w 1945 roku, znakomitą większość jej produkcji stanowiły sztućce najniższego sortu wykonywane z aluminium i stali nierdzewnej. Jej obecność w tym zestawieniu tłumaczy fakt produkowania niezbędników żołnierskich dla Wojska Polskiego. W latach osiemdziesiątych XX wieku "Lefana" we współpracy z Zakładami Mechanicznymi "Legmet" (Polkowice, Legnica) wypuściła na krajowy rynek krótką serię noży kuchennych (około 1000 sztuk). Noże te miały rękojeść wykonaną z drzewa bukowego spojonego z pełnym trzpieniem mosiężnymi pinami. W "Legmecie" wykrawano, hartowano i nitowano te noże, natomiast w "Lefanie" szlifowano je i ostrzono.
W latach dziewięćdziesiątych XX wieku "Lefanę" przejęła i zajęła jej miejsce przeniesiona ze stolicy Warszawska Fabryka Platerów "Hefra", firma o blisko dwustuletniej historii.
"Lefana" sygnowała swoje wyroby własną nazwą.





Leszczyński Wojciech
"leszczy"		 Połczyn-Zdrój/Poznań Nożownik wykonujący noże w latach 2008-2010 (od końca 2010 roku nie pokazywał nowych prac) choć przygodę z nożownictwem rozpoczął już przed rokiem 2007. Blisko współpracował z Januszem Bladowskim wytwarzając pierwotnie noże bardzo zbliżonej stylistycznie do projektów "Yahoo". Z czasem wypracował sobie własny, charakterystyczny styl. Sygnaturą "LW" oznaczył zaledwie kilka noży, zdecydowana większość jego wyrobów puncy nie posiada.
Klikając w link podany niżej będziecie mogli zapoznać się z pracami tego twórcy:

http://www.knives.pl/forum/index.php/board,194.0.html




Łaziński Robert
"Karud"		 Warszawa Bardzo znany i niezwykle ceniony (zwłaszcza ze względu na jakość wykonania i niezwykle wysoką wartość artystyczną swoich projektów), współcześnie działający nożownik. Robert Łaziński rozpoczął wykonywanie noży w latach 1988-1989. Pierwotnie zajmował się też tworzeniem różnych typów broni białej oraz wykonywaniem elementów uzbrojenia ochronnego. Obecnie wykonuje wyłącznie noże inspirując się dawnym wzornictwem. Jego prace utrzymane są w wyraźnej stylistyce wieków dawnych, choć, jak sam zaznacza, nie są to repliki będące dokładnymi kopiami dawniej wykonywanych noży. Bardzo rzadko samodzielnie wykonuje głownie, w większości zamawia je u innych znanych twórców. Ogromną wagę przywiązuje do staranności wykonania i wykańczania detali. Jego prace charakteryzuje wysmakowane wzornictwo stojące na niezwykle wysokim poziomie artystycznym. Preferuje wyłącznie naturalne,  materiały, zwłaszcza róg, kości, zęby, poroże, szlachetne gatunki drewna oraz mosiądz i srebro. Samodzielnie wykonuje również skórzane lub drewniane pochwy, które nierzadko oprawiane są dodatkowo mosiądzem lub srebrem (drewniane obciągane skórą).
Robert Łaziński jest członkiem PSTNiBB.
Sygnuje swoje prace zwróconymi do siebie "plecami" literami "RŁ".
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

www.karudknives.eu
http://www.knifemakers.pl/content/view/25/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,59.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,334.0.html





Łęgowik Radosław
"wolodja"		 Soborzyce Radosław Łęgowik (ur. 1989 r.) zajmuje się wykonywaniem noży od 2010 roku. Jak sam o sobie napisał, nożami interesował się już w dzieciństwie, jak większość miłośników noży, ale w jego przypadku zainteresowanie to przerodziło się w chęć zrobienia noża własnoręcznie. Preferuje naturalne materiały, a jego noże cechują się maksymalną użytkowością. Uważa się za nożownika - hobbystę. Jego prace można zobaczyć na forum Knives.pl.
Sygnuje swoje prace literą "Ł" opasaną w dwóch przeciwległych narożnikach fragmentaryczną ramką.







Łukanowski Paweł
"Paw_ulon"		Rudy RaciborskieŚwietny nożownik wykonujący noże od 2008 roku. Zdecydowanie preferuje naturalne materiały. Cechami charakterystycznymi jego prac jest elegancja, harmonijna linia i wypolerowane głownie oraz rękojeści. Bardzo chętnie zdobi klingi własnoręcznie wykonanymi trawieniami. Rękojeści jego noży często składają się z kilku, gustownie połączonych ze sobą materiałów rozdzielonych metalowymi (najczęściej) przekładkami. Często też je rzeźbi lub ozdabia w inny sposób, na przykład wstawiając w nie miniaturowe rzeźby.
Paweł Łukanowski jest członkiem PSTNiBB.
Od 2010 roku sygnuje część swoich prac inicjałami "ŁP" wpisanymi w i jednocześnie tworzącymi niezamknięty okrąg. Od 2011 roku podpisuje również swoje noże imieniem i nazwiskiem z dodanym rokiem produkcji lub samym nazwiskiem z rokiem produkcji noża.
Prace tego nożownika możecie zobaczyć klikając w pomiższe liki:

http://www.knives.pl/forum/index.php/board,251.0.html
http://www.pstnibb.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=42&Itemid=52&lang=pl
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,28.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,427.0.html





 Marc Gdynia Punce tej firmy naniesione była na nożach typu turystyczno-biwakowego (drewniane rękojeści, mosiężne piny) pochodzących prawdopodobnie z lat dziewięćdziesiątych XX wieku oraz na pochodzącym z lat osiemdziesiątych XX wieku nożu kuchennym. Z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, firma już nie istnieje lub zmieniła profil działalności.
Punca umieszczona na głowniach w każdym przypadku wyglądała tak samo, napis "MARC STAINLESS STEEL", w którym pierwsza, wyraźnie większa litera "M" decydowała o wysokości sygnatury. Pozostała część inskrypcji podzielona była na wzór ułamka, w którym w liczniku umieszczono "ARC", a w mianowniku mniejszą czcionką STAINLESS STEEL.
Na pochewkach tłoczono napis "Marc".




M.Z.Z. Szulc Łódź
"M.Z.Z Szulc" to założona w 1967 roku przez Mieczysława, Zygmunta i Zdzisława Szulców firma specjalizująca się głównie w wykonywaniu kopii dawnej broni palnej i białej oraz ogólnie pojętej metaloplastyce. Firma istniała z pewnością jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, do roku 1998 (1999(?)) zajmowała się zdobieniem na zlecenie nieistniejącej już PWMSK "Souvenir" miniatur kordzików MW wz.1952. Aktualnie brak jakichkolwiek danych na jej temat.
Punca ze zdjęcia naniesiona była na nożu pochodzącym z lat osiemdziesiątych XX wieku. Nóż miał drewnianą, lekko wygiętą rękojeść z umieszczonym pośrodku medalionem w stylu myśliwskim. Głownia na całej długości grawerowana była motywem myśliwskim. Nie ma całkowitej pewności czy nóż ten został wykonany w firmie "M.Z.Z. Szulc" czy też był tylko przez nich zdobiony, w każdym razie na głowni naniesiono sygnaturę firmy (pełną nazwą firmy wraz z adresem).






Noga Wojciech
"wojtekn"
 Małopolska Zadeklarowany nożownik hobbysta - jak sam wielokrotnie zaznaczał, wykonuje noże wyłącznie dla przyjemności realizując w ten sposób swoją pasję. Pomimo tego, że Wojciech Noga wytwarza noże od wielu lat i jest bardzo znaną osobą wśród polskich miłośników noży, to jego noże rzadko są spotykane na rynku - jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest fakt, iż nie wykonuje on noży na zamówienie; drugim, że jego produkty cieszą się znakomitą opinią i aktualni właściciele niezwykle rzadko wystawiają je na sprzedaż; trzecim, że trafiają one zazwyczaj do osób, które po prostu traktują je jako praktyczne i niezwykle przydatne narzędzia, a jak wiadomo, takich narzędzi się nie pozbywa. Od 2009 roku używa pseudonimu "wojtekn", wcześniej znany był jako "ciulkwens". Wojciech Noga zmieniał swą puncę kilka razy, początkowo oznaczał noże samym nazwiskiem lub sporadycznie imieniem i nazwiskiem, obecnie sygnuje swoje noże literą "N".
Prace tego nożownika możesz obejrzeć tutaj:

http://www.knives.pl/forum/index.php/board,53.0.html







Norblin
Warszawa Działająca aż do 2001 roku firma została założona jako "Norblin i Spółka" w 1820 roku w Warszawie przez Aleksandra Jana Konstantego Norblina i V. Ziera. Początkowo specjalizowała się w wyrobach ze srebra, brązu i platerowanych (w tym sztućców) jednak już w latach osiemdziesiątych XIX wieku poszerzono zakres produkcji zakładając walcownię blach, drutu, rur i odlewnię. W latach dziewięćdziesiątych XIX wieku była to jedna z sześciu największych fabryk produkujących wyroby metalowe w Królestwie Polskim, firma posiadała również sieć własnych sklepów w Królestwie Polskim oraz w największych miastach Cesarstwa Rosyjskiego, a nawet przedstawicielstwo w Teheranie. W 1896 roku otrzymała prawo do sygnowania swoich wyrobów herbem cesarskim, co było wówczas najwyższą formą odznaczenia. Produkty pochodzące z fabryki Norblin były wielokrotnie nagradzane na różnego rodzaju targach i wystawach. Firma na przestrzeni dziejów wielokrotnie zmieniała nazwę, w czasie II Rzeczypospolitej funkcjonowała jako Spółka Akcyjna Fabryk Metalowych pod firmą “Norblin, Bracia Buch i T.Werner” i była jedną z największych fabryk wytwarzających wyroby z metalu w Polsce. Po II Wojnie Światowej została znacjonalizowana i funkcjonowała pod nazwą Walcownia Metali "Warszawa". W 1982 roku teren fabryki przekazano na potrzeby muzealne (Muzeum Przemysłu działające w tym miejscu do 2008 roku), a sama firma przeniosła się w inne miejsce. W 1991 roku zakłady powróciły do dawnej nazwy, powstał "Norblin" S.A. Zakłady prowadziły działalność metalurgiczną aż do roku 2001. W 2004 roku firma całkowicie zmieniła profil działalności nastawiając się na działalność inwestycyjną i kapitałową.
Punca widoczna na pierwszym zdjęciu znajdowała się na głowni noża myśliwskiego pochodzącego prawdopodobnie z końca XIX wieku [Rękojeść wykonana była z poroża jelenia lub sarny (tyka zakończona różą, bez głowicy), tuż przy głowni owinięta mosiężną opaską. Głownia prosta o kształcie sztyletu.], tak więc z pewnością w firmie tej produkowano nie tylko sztućce. Widziałem na zdjęciach jeszcze jeden nóż myśliwski pochodzący z tych zakładów, o głowni w również w kształcie sztyletu, kordelasa tyle, że rękojeść stanowiła noga sarny.
Więcej informacji na temat tej wytwórnia znajdziecie tutaj:

Wikipedia ->





Olszewski Jacek
"Guldan"		PoznańZnakomity i bez wątpienia jeden z najbardziej oryginalnych polskich twórców noży. Nożownictwem zainteresował się w 2004 roku i od tej pory zaskakiwał wszystkich niebanalnymi i niezwykłymi projektami. Wyrobił sobie własny, niezwykle charakterystyczny i rozpoznawalny styl, którego głównymi cechami były różnego rodzaju szlify nakładane na głowni jednego noża. Jego prace były niezwykle agresywne pod względem kształtów i formy oraz bardzo odmienne od tego, co widzimy na co dzień i co mieści się w klasycznym pojęciu o nazwie nóż. Twórca ten bardzo chętnie stosował też szlif typu chisel.
Od 2009 roku Guldan nie pokazał żadnego nowego noża, a nowe prace kończyły się na fazie projektów. Ciężko jest mi więc powiedzieć czy będzie jeszcze je wykonywał, jeśli nie, to będzie to ogromna strata dla polskiego nożownictwa. Jacek Olszewski na większości swoich noży nie stosował żadnej sygnatury, jednak jego prace rozpoznawalne były na pierwszy rzut oka ze względu na styl, o którym już wspominałem. Sygnatura ze zdjęcia naniesiona została prawdopodobnie tylko na jednym nożu. Jest to inicjał "G" (Guldan) oraz kropki, z których pierwsza stanowi integralną część puncy, natomiast druga kropka, zmienna oznacza, że projekt noża jest niepowtarzalny.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.guldanknives.blogspot.com/
http://www.knifemakers.pl/content/view/12/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,57.0.html





Ordon Mirek
"Cromcruah"
Katowice
Wszechstronny i świetny twórca, niestety wykonujący noże przez bardzo krótki okres. Niestety, ponieważ jego prace stały na bardzo wysokim poziomie. Rozpoczął wykonywanie noży w 2004 roku ale już rok później zniknął z mapy polskiego nożownictwa. Jeden z pierwszych twórców, którzy wykonywali nowoczesne w formie noże składane. W zasadzie nie sygnował swoich prac, jedynym śladem pozwalającym na identyfikację było tłoczony na pochewce napis "CROM", jednak z tego, co mi wiadomo, wytłaczał tą sygnaturę sporadycznie.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://crom.glt.pl/
http://www.knifemakers.pl/content/view/19/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,54.0.html






 Panas Krzysztof Łańcut Znakomity i cieszący się wielkim uznaniem kowal, którego prace można oglądać w ponad 30 krajach świata. Kowalstwem zajmuje się przynajmniej od 1974 roku, w którym to ukończył Liceum Sztuk Plastycznych w Sędziszowie Małopolskim, gdzie uczył się między innymi właśnie sztuki kowalstwa i metaloplastyki. Wykuwa broń dawną, noże różnych typów, miecze japońskie itp., słynie ze wspaniałych dziwerów. Jego prace są zawsze znakomicie wykończone i dopracowane.
Sygnuje swoje prace własnoręcznie wytrawianym podpisem "K. Panas" dodając również rok produkcji i czasami także dopisek  "Polska".
Więcej o tym twórcy i jego pracach dowiecie się zaglądając na jego autorską stronę internetową:

http://www.krzysztofpanas.pl




Pieńkowski Remigiusz
"kiMer"		 Zawonia Niezwykle skromny, rzadko udzielający się publicznie i z tego też względu może powszechnie mniej znany nożownik. Powyższa opinia dotyczy jednak wyłącznie jego osoby, a nie jego noży. Prace Remigiusza Pieńkowskiego są jak najbardziej znane i cenione wśród miłośników noży, a on sam znajduje uznanie jako znakomity twórca. Cechują się one zawsze wysoką estetyką wykonania, niebanalnym stylem i dbałością o optymalne połączenie wyglądu z użytkowością. Kimer wykonuje noże z wszelkiego rodzaju materiałów i w różnych stylach, choć jak sam pisze, najbliższe jego sercu są noże typu bowie i "fighter". Swoją przygodę z nożownictwem rozpoczął w 2005 roku i od tego czasu nieprzerwanie wykonuje noże twardo deklarując, że będzie je robił dopóki sił mu starczy. 
Puncy używa dopiero od połowy 2011 roku oznaczając głownie swoich noży oznacza własnym pseudonimem: "kiMer".
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.knifemakers.pl/content/view/55/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,175.0.html





Plezia Michał
"Elchon"		KrakówNożownik i twórca/rekonstruktor uzbrojenia ochronnego z wieków dawnych. Poza nożami tworzonymi według dawnych wzorców wykonuje również projekty utrzymane we współczesnej stylistyce. Zdecydowanie preferuje naturalne materiały. Celem tego twórcy jest, jak sam pisze harmonijne połączenie estetycznego wyglądu noża z funkcjonalnością.
Elchon sygnuje swoje prace stylizowaną literą "E". 
Michał Plezia jest członkiem PSTNiBB.
Prace tego twórcy możecie obejrzeć klikając poniższy link:

http://www.elchon.com/
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,68.0.html







 Polkars Końskie Działająca na polskim rynku od 1985 roku firma specjalizująca się w produkcji noży rzeźniczych i kuchennych. Na stronie producenta przeczytać możemy, że wykonuje głownie swoich noży z wysokowęglowej stali nierdzewnej, a rękojeści z drewna lub tworzywa sztucznego. Sygnuje swoje wyroby pełną nazwą firmy ("Polkars" lub "Polkars" z inicjałami "ZB") umieszczaną na głowniach i rękojeściach.

http://www.polkars.com/pl/pl.html





PolonusZielonka"Polonus-Zawisza" to istniejąca do dziś polska firma specjalizująca się w produkcji przyrządów i materiałów fryzjerskich (w tym brzytw). Została założona w 1933 roku w Warszawie przez Stanisława Zawiszę. W czasie II WŚ wytwórnia zaprzestała działalności - wznowiła produkcję w 1946 roku, w Łodzi. W 1949 roku firmę upaństwowiono. W 1957 roku syn założyciela "Polonusa", Zygmunt Zawisza otworzył wytwórnię żyletek, w 1992 roku do firmy dołączył jego syn, Jan Krzysztof Zawisza. Obecnie siedziba "Polonusa" mieści się w Zielonce pod Warszawą.
Swoje produkty sygnuje nazwą własną "Polonus" i umieszczoną obok niej literą "Z" w okręgu.

http://www.polonus.pl




PSTNiBB
Sygnatura naniesiona na życzenie klienta na nożu kuchennym marki Victorinox. Przedstawia ona logo Polskiego Stowarzyszenia Twórców Noży i Broni Białej i ma charakter wyłącznie pamiątkowy.




Polonóż
Warszawa
Warszawska Fabryka Ostrzy do golenia "Polonóż" powstała w 1931 roku. Była największą w przedwojennej Polsce wytwórnią brzytew. Produkowano w niej brzytwy o nazwie "Polonia" (nazwa podstawowa, wytwarzano różne rodzaje tych brzytew np. Polonia Special, Polonia Faworit, Polonia Extra, Polonia Ludowe, Polonia Luksusowe) oraz Record, Victoria, Narodowe, Triumf.




Poltergeist Works

Wieczorkiewicz Jakub
"cubix"
Końskie
Pod tą anglojęzyczną nazwą skrywa się Jakub Wieczorkiewicz, pseudonim "cubix" - bez wątpienia objawienie roku 2009 w polskim nożownictwie. Pojawił się "znikąd" pokazując noże o niezwykle charakterystycznym wzornictwie i stojące na wysokim poziomie pod względem wykonania. Nie trzeba dodawać, że zdobył swym efektownym "wejściem" sporą grupę wiernych fanów. Cubix wykonuje przeważnie noże z głownią stałą, z "taktycznym zacięciem" ale nie tylko, jest to jeden z nielicznych polskich nożowników wytwarzających również noże składane. Cechą charakterystyczną dla jego noży jest stosowanie powłoki antykorozyjnej "Gunkote" oraz używanie do wykonywania noży w zasadzie bez wyjątku nowoczesnych materiałów. Noży "myśliwskich" w "tradycyjnych" formach w ofercie tego twórcy nie znajdziecie. Jego "Poltergeist Works"  to projekt, który jest znakomicie dopracowany pod względem marketingowym, zdecydowanie może on służyć za wzór w tej materii i nie jest to bynajmniej zarzut. Cubix sygnuje swoje noże logo firmy "Poltergeist Works".

http://www.poltergeistworks.pl/
http://www.knifemakers.pl/content/view/60/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,193.0.html





PolwidCieszynFabryka Nakryć Stołowych "Polwid" w Cieszynie, to powstała po 1945 roku (dokładnej daty niestety nie znam) fabryka, w której wytwarzano sztućce oraz noże kuchenne i rzeźnicze, a przejściowo również głownie do kordzika Marynarki Wojennej wz.52. Od 2008 roku zakład znajduje się w stanie likwidacji. W późniejszym okresie funkcjonowało w Cieszynie również  Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe Polwid II (prawdopodobnie bezpośredni następca Polwidu) specjalizujące się w produkcji wyrobów metalowych za wyjątkiem maszyn i urządzeń, nie mam jednak żadnych informacji o tym, że produkowano w nim także noże.
Sygnatura ze zdjęcia nie była naniesiona na głowniach noży ale na podstawce, na której umieszczono komplet noży kuchennych bez punc. Z pewnością był to jednak oryginalny zestaw.
Przeworski Warszawa Sygnatura umieszczona była na głowni tasaka pochodzącego prawdopodobnie (sądząc po wyglądzie) z pierwszej połowy XX wieku. Nie udało mi się niestety odszukać żadnych informacji na temat tej wytwórni noży.







Przybyłowski Mariusz
"tlim"
Gdańsk Jeden z najbardziej znanych polskich nożowników, zarówno w Polsce jak za granicami kraju i jeden z nielicznych twórców zajmujący się wykonywaniem noży zawodowo. Samodzielnie wykuwa i hartuje głownie, wykonuje też pochewki z tworzywa nazywanego kydex oraz skóry i drewna. Swoim klientom proponuje noże uszeregowane według systemu zależnego od rodzaju użytych materiałów i sposobu wykończenia. Poszczególne grupy noży posiadają odpowiednie oznaczenia umieszczane na głowniach (FG, HG, EX - wyjaśnienie skrótów znajdziecie na stronie Twórcy). Wytwarza różnego rodzaju noże, począwszy od typowo użytkowych narzędzi, a skończywszy na egzemplarzach przeznaczonych dla kolekcjonerów. Jako jedyny ma w swojej ofercie noże chromowane. Wszystkie noże wytwarzane są ręcznie. Prace Mariusza Przybyłowskiego cieszą się wielkim powodzeniem ze względu na ich jakość i spory wybór materiałów, który trafia właściwie w każde gusta. Oznacza swoje noże własnym pseudonimem ("TLIM"), czasem umieszczonym w prostokątnej ramce.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.tlim.net/
http://www.knifemakers.pl/content/view/18/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,71.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,254.0.html

Sygnatura "B", oznaczająca hartowanie bainityczne, naniesiona została na serii noży zaprojektowanych przez Pawła Supernata, a wykonanych przez Mariusza Przybyłowskiego w 2012 roku na potrzeby firmy Survivaltech. Noże te dostępne są w zwykłej sprzedaży.




Purol Sławomir

"Seiken"

Mississauga

(Kanada)

Legendarny wśród polskich internetowych miłośników noży (zwłaszcza tych z dłuższym stażem) twórca noży. Zasłynął wykonaną w połowie pierwszego dziesięciolecia XXI wieku serią niezwykle popularnych noży o nazwie "Konus". Wykonywał noże różnego typu i z różnych materiałów chociaż, jak sam kiedyś napisał, osobiście preferuje noże typu "fighter" oraz małe EDC - zdecydowanie typu full tang z gardą. Swoją przygodę z wytwarzaniem noży rozpoczął w połowie 2004 roku, a ostatni nóż pokazał w roku 2008 - obecnie nie wytwarza już noży.
Oznaczał swoje noże sygnaturą "KSP" ("Konus") lub bez puncy. Oznaczenia "VB/MS" zamieszczane na "Konusach" oznaczały nazwę vortalu, dla którego użytkowników stworzona została ta seria noży i działu na nim poświęconego właśnie nożom - Vortal Budo/Magia Stali.

Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:


http://www.knives.pl/forum/index.php/board,68.0.html

http://www.knives.pl/www/artykuly/knifemakers_-_polska/slawek_steve_purol_aka_seiken.html




Rokowski Bielsko Sygnatura tej firmy (nazwisko "ROKOWSKI", pod nim nazwa miejscowości "BIELSKO" w otoczeniu dwóch gwiazdek) umieszczona była na nożu kuchennym pochodzącym z XX wieku.
Gdyby pójść tropem, że Bielsko przestało być odrębną miejscowością w 1951 roku to znaczyłoby to, iż nóż powstał w właśnie przed tym rokiem. Nie ma jednak co do tego żadnej pewności.






Rubczyński Szczepan
"przeszczep"
Warszawa Znany i ceniony twórca, który największą wagę przykłada do użytkowości swoich noży oraz do harmonijnej spójności projektów. Wydaje się, że cele, które sobie postawił zostają przez niego każdorazowo osiągnięte, ponieważ wykonane przez niego noże, w opinii użytkowników, znakomicie leżą w dłoni i doskonale się sprawdzają. Preferuje rękojeści z tworzyw sztucznych. Przeszczep sygnuje swoje noże stylizowanymi inicjałami "SR".
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.knifemakers.pl/content/view/58/57/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,203.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,120.0.html

"NaszNusz" MTPN - seria 12 noży wykonanych w 2010 roku przez Szczepana Rubczyńskiego i Kubę "Tuco" dla członków Mazowieckiego Towarzystwa Przyjaciół Noży.





Rzymowski Fryderyk
"Fred"		WarszawaFryderyk Rzymowski zajmuje się nożownictwem na poważnie (jak sam napisał) od 2005 roku, wcześniej jego prace powstawały w chałupniczych warunkach, wykonywane za pomocą najprostszych narzędzi. Najczęściej używanymi przez niego stalami są stale narzędziowe, np. D2, N690; do wykonywania okładzin i rękojeści noży najchętniej używa materiałów syntetycznych typu G10, micarta, rezotex, corian jednak, jeśli klimat noża tego wymaga nie stroni również od drewna. W ostatnim czasie (stan na 2011 rok) zainteresował się przerabianiem na noże starych pilników dając im tym samym drugie życie.
Nie na wszystkie noże nanosi sygnaturę, jeśli jednak już ją umieszcza to są to jego inicjały "FR".




Sanitas s.c.

Militaria Łódź

 Łódź Sanitas s.c. to polska firma kooperująca z Gerlachem w zakresie produkcji noży wojskowych. Noże wyprodukowane przy współpracy obu tych firm (prawdopodobnie Sanitas s.c. był podwykonawcą Gerlacha) opisane były w katalogach jako Gerlach/Sanitas jednak ich głownie oznaczane były puncą Gerlacha. Sygnaturę "SANITAS S.C." udało mi się znaleźć wyłącznie na jednym typie noża - był to w.z. 2002 (wersja Tanto), który został wyprodukowany prawdopodobnie w bardzo małej ilości (jest praktycznie niedostępny na rynku).
W 2009 roku podupadającą Sanitas s.c. kupiła firma "Militaria Łódź", która zawarła umowę z Gerlachem na kontynuację produkcji noży wojskowych opracowanych przez tego producenta. Noże te nadal oznaczane są sygnaturą "Gerlach".

http://www.militaryknives.pl/




Schmidt Norbert
"67norbi"		 Gogolin Nożownik hobbysta dla którego praca "w metalu" to prawdziwa pasja. Wykonuje noże od 2007 roku, najchętniej z damastu, który jest jego ulubionym materiałem. Sygnuje swoje noże symbolem "&", sygnatury tej używa od samego początku.
Z pracami tego nożownika możecie zapoznać się klikając w poniższy link:

http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,51.0.html






Sielicki Michał
"Trollsky"		GliwiceMichał Sielicki (ur. 1981 r.) to jeden z najbardziej znanych i cenionych polskich nożowników. Nożownictwem zajmuje się od 2006 roku, aktualnie wykuwa noże we własnoręcznie wybudowanej kuźni. Jego projekty są zazwyczaj proste w formie, bez udziwnień i niepotrzebnych ozdobników, ale za to zawsze cechują się harmonijną i piękną linią oraz wysoką użytkowością. Trollsky słynie również ze świetnych i pięknych damastów. Preferuje stal węglową na głownie noży oraz drewno na okładziny i rękojeści. Rekonstruuje także noże na podstawie dawnych wzorów.
Od 2011 roku sygnuje swoje prace puncą przedstawiającą papryczkę. Do 2011 roku nie stosował sygnatury.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://trollsky.knives.pl/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,117.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,125.0.html




Sikora Michał
"glon"

 Pieńsk


Michał Sikora zaczął wykonywać noże w 2008 roku i jak sam pisze, od początku zajęcie to stało się jego wielką pasją. Noże wytwarza i hartuje własnoręcznie, sam szyje też do nich skórzane pochewki. Głownie nierzadko ozdabia trawieniami, na rękojeściach często umieszcza motywy wykonane w technice scrimshaw (rękojeści z poroża jelenia), a na pochewkach wytłacza dekoracyjne wzory. Preferuje stal węglową i naturalne materiały typu poroże, drewno itp. Poza nożownictwem interesuje się również płatnerstwem i kowalstwem artystycznym. Sygnuje swoje noże własnym nazwiskiem "SIKORA".
Więcej informacji o tym nożowniku zdobędziecie klikając w poniższe linki:

http://www.sikoraknives.com.pl/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,246.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,95.0.html






Simonienko Kamil
"simon"		Bielsk PodlaskiŚwietny nożownik wykonujący noże od 2004 roku. Preferuje naturalne materiały. Tworzy noże cechujące się elegancją i harmonią kształtów jednak najbardziej znany jest ze znakomitych i niezwykle pięknych zdobień wykonywanych techniką scrishaw. Jest jednym z nielicznych polskich nożowników tworzących w tej technice, która jest, można chyba tak powiedzieć, jego znakiem rozpoznawczym. 
Kamil Simonienko jest wiceprezesem i jednym z założycieli PSTNiBB.
Tylko część z jego prac nosi na sobie puncę twórcy, jego sygnaturą są nałożone na siebie inicjały "KS". Simon sygnuje również (podpisem "SIMON"), wykonane własnoręcznie techniką scrimshaw motywy ozdobne; zarówno na swoich jak i na nożach, które nie zostały przez niego wykonane, a jedynie ozdobione.
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://www.simonknives.pl/
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,70.0.html
http://www.pstnibb.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=33&Itemid=44&lang=pl
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,57.0.html






 Siodła Krzysztof
"kroko"		 Poznań Bardzo znany i niezwykle ceniony twórca. Noże zaczął wykonywać już w wieku kilkunastu lat, ale na poważnie zajął się tym tematem w roku 2002. Tworzy niezwykle charakterystyczne noże o niepowtarzalnym stylu. Zdecydowanie preferuje naturalne materiały. Bardzo chętnie na okładziny rękojeści swoich noży wykorzystuje kości i zęby mamuta oraz własnoręcznie stabilizowane drewno. Wykuwa głownie noży, damast, szyje pochewki, jest też bardzo utalentowanym rzeźbiarzem. Jeden z nielicznych polskich nożowników, który wykonuje również noże składane. Aktualnie sygnuje swoje noże własnym podpisem wytrawionym na głowni (ponieważ każdorazowo wytrawiany podpis jest podpisem odręcznym, mogą się one nieznacznie różnić kształtem), dawniej stosował stylizowane na kształt noża inicjały "KS".
Szczegółowe informacje o tym nożowniku wraz ze zdjęciami jego prac znajdziecie w linkach zamieszczonych poniżej:

http://blejdart.knives.pl/
http://www.knifemakers.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=57
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,62.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,423.0.html




Siwanowicz Wiktor
"ws"		 Kraków Znakomity i wszechstronny artysta tworzący sztukę użytkową. Tworzenie noży jest tylko jedną z rzeczy, którymi się zajmuje. Nie wykonał ich zbyt wiele ale wszystkie stały na bardzo wysokim poziomie artystycznym i traktować je należy raczej jako dzieła sztuki niż narzędzia.

http://www.padjas-siwanowicz.com/





Skałmet Nowy Tomyśl
"Skałmet" to działająca od 1991 roku firma prywatna należąca do pana Piotra Skałeckiego. Specjalizuje się w produkcji noży różnego typu, choć zdecydowanie najbardziej znane są pochodzące z tej firmy noże myśliwskie. Wytwarza je ze stali nierdzewnej x46Cr13 (o twardości54-56 HRC) i x55CrMo14 (o twardości 55-57 HRC) - okładziny noży wykonane są z poroża jelenia. Firma cieszy się sporą popularnością w środowisku myśliwych. Sygnuje swoje produkty nazwą firmy "Skałmet" oraz oznaczeniem rodzaju stali SUPER STAINLESS przeważnie umieszczając obok inskrypcji sylwetkę dzika lub biegnącego jelenia.

http://www.skalmet.com/





Słysz Marcin
"MarcinS"
 Rzeszów Bardzo znany i ceniony w Polsce i chyba najbardziej znany z polskich nożowników poza granicami kraju (zwłaszcza na rynkach anglojęzycznych). Od 2003 roku wytwarza noże, które słyną ze swej znakomitej jakości i świetnego wykończenia. MarcinS jest autorem noża o nazwie "Mysz", na podstawie którego powstał w bardzo znanej, amerykańskiej firmie "Spyderco" prototyp "Techno", który ma wejść do produkcji w 2012 roku. Jest więc to zatem pierwszy polski nożownik, którego projekt osiągnął sukces na taką skalę. MarcinS sygnuje swoje noże inicjałami "MS" czasem zamieszczając dodatkowo rok produkcji noża.

Sygnatura "M.Slysz" umieszczona została na głowni prototypu noża Spyderco Techno, który został pokazany w 2011 roku. Nie są to noże produkowane ręcznie przez samego MarcinSa, a wersja produkcyjna zaprojektowanego przez niego modelu o nazwie "Mysz".

http://customknives.pl/forumdisplay.php?f=26




Staldrzew

Wójcicki		 Przedbórz Fabryka Wyrobów Stalowych Ostrych i Drzewnych Lucjan Wójcicki "Staldrzew" funkcjonuje oficjalnie od 1924 roku. Powstała na bazie działającego od 1908 roku warsztatu Władysława Wójcickiego. Właśnie w 1924 roku syn Władysława Wójcickiego, Lucjan Wójcicki rozbudował gruntownie warsztat ojca i kontynuował w nowej fabryce produkcję noży kuchennych, scyzoryków, łyżek i piórników. W tym czasie sygnowano wyroby pochodzące z fabryki dwoma skrzyżowanymi kluczami. Fabryka działała do 1940 roku kiedy to została przejęta przez niemieckie władze okupacyjne. Właściciel fabryki, Lucjan Wójcicki został aresztowany i zginął w 1943 roku w obozie koncentracyjnym Hamburg-Neuengamme. 
Po wyzwoleniu w 1945 roku prowadzeniem fabryki zajęła się wdowa po L. Wójcickim, Maria Wójcicka. Działała ona (fabryka) jako Warsztat Nożowniczym do czasu jej upaństwowienia w 1950 roku.
Od 1950 do 1992 roku firma funkcjonowała pod nazwą Zakład Narzędzi Gospodarczych Koneckiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Terenowego (popularna nazwa "Staldrzew"). Po likwidacji tego przedsiębiorstwa fabrykę wykupił Jan Romanik, właściciel mieszczącego się w Bydgoszczy "Techmłotu" (od 2008 roku "Romanik S.A.") otwierając w tym miejscu fabrykę narzędzi ogrodniczych i gospodarskich. 

Sygnatura "Wójcicki" pochodzi z największym prawdopodobieństwem sprzed 1950 roku czyli z okresu, kiedy firma ta pozostawała w rękach rodziny Wójcickich. Są to jednak tylko przypuszczenia. Nie mam pewności czy Lucjan Wójcicki i w późniejszym okresie Maria Wójcicka stosowali tą sygnaturę czy też jest to wyłącznie punca ojca Lucjana czyli Władysława Wójcickiego.

http://www.psbprzedborz.pl/index.php?





Stalgast Warszawa Działająca od 1990 roku firma specjalizująca się w gastronomii. W swojej ofercie firma ma różnego typu noże kuchenne oraz sztućce. "Stalgast" dostarczała również sztućce do kantyn wojskowych stąd obecność na niektórych nozach umieszczonej obok nazwy firmy inskrypcji "Wojsko Polskie". Sygnuje swoje produkty własną nazwą "STALGAST".

http://www.stalgast.com







Starobielska Fabryka Kos Wilamowice
 Firma została założona w 1938 roku w Wilamowicach (dzisiaj dzielnica Bielska Białej) jako Starobielska Fabryka Kos i działała w tej miejscowości do roku 1991. W 1993 roku, po dwuletniej przerwie wznowiła produkcję w nowym zakładzie w Wilamowicach. Fabryka wykonuje przede wszystkim narzędzia rolnicze, leśne, budowlane i ogrodnicze, ale w jej ofercie znaleźć można również duże noże (maczetopodobne), maczety, a nawet kuty miecz. Dawniej również i brzytwy. Sygnuje swoje wyroby symbolem lilii umieszczonej w dwóch półkolach oraz literami "SFK" (litera "S" umieszczona jest tuż pod lilią) - dawniej również literami "SFK" umieszczonymi w trójkącie oraz "SFK" znajdującymi się w jednej linii, bez trójkątnego obramowania.

Na szyjkach niektórych brzytw z SFK umieszczano dodatkowe punce oznaczające ich przeznaczenie: F - fryzjerska, B - biologiczna, S - specjalna.

http://www.kosy.eu/strona.php





Starukiewicz Krzysztof Kętrzyn Krzysztof Starukiewicz jest (między innymi) kowalem zajmującym się wykonywaniem replik broni średniowiecznej (w tym noży utrzymanych w tej stylistyce). Własnoręcznie wykuwa swoje noże, własnoręcznie szyje też do nich skórzane pochewki. Sygnuje swoje prace krzyżem wpisanym w stylizowaną literę "S".

http://www.starkow.com.pl/










Stojadła
FWM		 Stojadła Wytwórnia noży w Stojadłach (Fabryka Nakryć Stołowych, Fabryka Wyrobów Metalowych) istniała przynajmniej od 1975 roku, kiedy to wchodziła w skład Kombinat Wyrobów Nożowniczych i Nakryć Stołowych "Gerlach". Prawdopodobnie od 1982 roku wytwarzała noże jako odrębny zakład. Od 2002 roku firma działała pod nazwą Fabryka Wyrobów Metalowych w Stojadłach Sp. z.o.o. Produkowała sztućce, noże kuchenne, noże specjalistyczne (np. rzeźnicze), scyzoryki oraz maczety (maczety wysyłane na eksport do Ghany sygnowano puncą "MADE IN GHANA"). Obecnie firma znajduje się w stanie likwidacji (dane z grudnia 2010 r.).
Sygnowała swoje wyroby puncą "STOJADŁA-NIERDZEWNE" oraz "FNS STOJADŁA".
Co ciekawe, na jednej z punc naniesiono datę "1928", co może być wskazówką dotyczącą faktycznego roku założenia firmy, jednak nie udało mi się potwierdzić tej informacji.




Surdel Grzegorz
"3,14"		 Knurów Świetny nożownik słynący zwłaszcza z wykuwanych własnoręcznie przepięknych i znakomitych damastów oraz tomahawków. Dawniej wykuwał również miecze europejskie i japońskie równie wysokiej jakości. Jego projekty odznaczają się znakomitym wyczuciem smaku i doskonałą jakością wykonania. Uczestniczy w projekcie "The Hawk Family Project" - to grupa bliskich przyjaciół, która postawiła sobie za cel wprowadzanie w życie własnych projektów noży i tomahawków oraz ogólnie pojęte propagowanie kultury noża. Od 2008 roku oznacza swoje noże gotycką literą "S", dawniej bez puncy. Grzegorz Surdel jest bratem Pawła Surdela, który również zajmuje się nożownictwem i wykonywaniem siekier, tomahawków i ciupag.
Z pracami 3,14 oraz grupą "The Hawk Family" zapoznacie się bliżej czytając poniższe linki:

http://www.knives.pl/forum/index.php/board,94.0.html
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,257.0.html





Surdel Paweł
"Paps"		 Leboszowice Świetny twórca słynący z wykuwanych własnoręcznie przez siebie tomahawków i ciupag. Jego projekty cechują się znakomitym wykończeniem i pięknem kształtów. Uczestniczy w projekcie "The Hawk Family Project" - to grupa bliskich przyjaciół, która postawiła sobie za cel wprowadzanie w życie własnych projektów noży i tomahawków oraz ogólnie pojęte propagowanie kultury noża. Do lutego 2012 roku większość jego prac nie była oznakowana. W tym okresie tylko jedna, praca (pierwsza wykonana przez Pawła ciupaga) została opisana wytrawionym pseudonimem "Paps". Od lutego 2012 roku twórca ten rozpoczął sygnowanie swoich prac profesjonalną puncą "P".
 Paweł Surdel jest bratem Grzegorza Surdela, znakomitego nożownika i twórcy tomahawków. 
Z pracami Papsa oraz grupą "The Hawk Family" zapoznacie się bliżej czytając poniższe linki:

http://www.knives.pl/forum/index.php/topic,113977.0.html
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,257.0.html





Szanek Wojciech
"Wojcek"
Szczecin
Rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem broni i noży według średniowiecznych wzorców oraz szabli i broni wschodniej. Oprócz noży średniowiecznych wytwarza on również noże innych rodzajów (np. sztylety uszate, saxony itp.).
Wojciech Szanek sygnuje swoje prace puncą przedstawiającą miecz o wygiętym jelcu, ograniczonym przed głowicą i w jednej trzeciej długości głowni poprzecznymi belkami(?).

http://www.miecz-sword.com/




Szczerbiak Maciej

Trident Knives
Crusader Forge		 USA Maciej Szczerbiak to Polak mieszkający na stałe w USA więc w zasadzie można go uznać za twórcę polsko-amerykańskiego. Wykonywaniem noży zajął się w 1996 roku, zdobywając od tego czasu rzesze wiernych fanów. Jest bardzo znanym na świecie nożownikiem tworzącym niezwykle charakterystyczne, utrzymane w wybitnie wojskowej, "taktycznej" stylistyce bardzo wytrzymałe i solidne noże. Zdecydowanie preferuje nowoczesne materiały.
Do 2006 roku Maciej Szczerbiak wytwarzał swoje noże pod szyldem "Trident Knives", od 2006 roku działa pod szyldem "Crusader Forge". Sygnuje swoje produkty stylizowanym trójzębem.

http://www.crusaderforge.com/






Szkwarkowski Andrzej
"skiper"		 Wrocław Nożownik zdecydowanie preferujący naturalne materiały. Wytwarza noże od około 2007 roku. Wykuwa głownie, szlifuje, szyje pochewki i inne wyroby ze skóry związane z rekonstrukcjami historycznymi - jest też łucznikiem (wykonuje łuki). Na forum Knives.pl prezentował dawniej swoje noże pod pseudonimem "Endzi", obecnie wyłącznie Andrzej "skiper" Szkwarkowski. Od około 2009 roku sygnuje swoje noże puncą-symbolem ("kwiatek"?, "słoneczko"?), od 2011 roku używa również wytrawianej inskrypcji "ArsCraft" z wizerunkiem "kwiatka" (naprzemiennie z samym symbolem wybijanym puncą).





Szynaka Marek
Białystok
Kowal i nożownik hobbysta zajmujący się wykonywaniem noży od 2010 roku. Własnoręcznie wykuwa swoje damasty, bez użycia młota mechanicznego.
Sygnuje swoje prace puncą wyobrażającą zarys głowicy Andurila, miecza z filmu "Władca pierścieni".
Prace tego nożownika możecie obejrzeć klikając w poniższy link:

http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,39.0.html






 S. Bieńkowski
 Warszawa
Łódź		 Wiem, że w tej firmie wyrabiano noże i brzytwy, jednak na razie nie udało mi się znaleźć żadnych informacji na jej temat.
 Firma sygnowała swoje wyroby znajdującą się na szarfie inskrypcją "S.Bieńkowski Łódź" z umieszczoną nad nazwiskiem koroną oraz sygnaturą "S.Bieńkowski Warszawa Łódź".






Tomaszewski Marcin
"killrathi"
Ełk Znany nożownik i pasjonat samodzielnie wykuwający swoje noże i przykładający, jak sam pisze, największą wagę do oryginalności i niepowtarzalności projektów. Swoją przygodę z nożownictwem zaczął w 2007 roku. Preferuje naturalne materiały i stal węglową. Prezes i jeden z założycieli Polskiego Stowarzyszenia Twórców Noży i Broni Białej. Sygnuje swoje noże podwójną literą "K"  ("K" i jej  lustrzanym odbiciem). Puncę stosuje od 2009 roku. Od 2012 roku używa nowej puncy, w której zmodyfikował kształt liter "KK".
Więcej o tym twórcy możecie dowiedzieć się klikając w te linki:

http://www.pstnibb.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=39&Itemid=49&lang=pl
http://www.pstnibb.pl/
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,8.0.html






Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" Warszawa Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN" zostało założone w 1904 roku w Warszawie przez inżynierów Józefa Łubieńskiego i Gustawa Potworowskiego oraz przemysłowca Mieczysława Sylwestra Pfeiffera. W 1918 roku firma zmieniła nazwę na: Pfeiffer, Potworowski, Łubieński Towarzystwo Fabryk Motorów "PERKUN", w 1920 roku powrócono do pierwotnej nazwy dodając człon S.A. Była to jedna z nielicznych fabryk prywatnych cieszących się zaufaniem i współpracujących z władzami wojskowymi. Poza realizacją zamówień wojskowych produkowano w niej między innymi silniki wysokoprężne (również na eksport) oraz popularny w międzywojniu motocykl "Perkun".
Wytwarzano w tej fabryce polskie bagnety: wz.24, wz.27, wz.28 i wz.29 (zakończono ich produkcję we wrześniu 1939 roku).
Sygnowała swoje wyroby nazwą "PERKUN" umieszczoną w cudzysłowie.





Trociński Zdzisław
Rzemieślnik i kowal zajmujący się płatnerstwem oraz odtwórstwem broni historycznych, wykonuje również w pełni użytkowe noże utrzymane w klimacie dawnych czasów (średniowiecze).
Sygnuje swoje prace puncą, na którą składają się nałożone na siebie inicjały "ZT".






Tyra Sylwester
"Dagorn"
"Sylwek Tyra"		WrocławNożownik hobbysta (ur. 1983 r.) działający (jako czynny nożownik) w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku. Tworzył użytkowe noże typu full tang o pełnych płaskich szlifach, z okładzinami wykonywanymi najczęściej z G10 i micarty. Obecnie nie wykonuje już noży.  Dawniej używał pseudonimu "Dagorn".
W większości przypadków nie sygnował swoich prac, punca pojawiła się jedynie na krótkiej serii noży (5 sztuk) nazwanej STC. Litery "STC" - SylwesterTyraCustom umieszczone były w niezamkniętej ramce stylizowanej na głownię noża. Obok nożownik zamieścił numer przypisany do konkretnego noża.
Na kolejnych kilku nożach Sylwester Tyra naniósł bardzo podobną sygnaturę, przedstawiała ona taki sam kształt głowni noża jak na zdjęciu, jednak bez inskrypcji STC i numerów.

Od kilku lat Sylwester Tyra zajmuje się szyciem skórzanych pochewek do noży i innych wyrobów ze skóry. Robi to na tyle dobrze, że wyrobił sobie znakomitą markę stając się bez wątpienia jednym z najlepszych twórców nożowych pochewek w Polsce. Swoje wyroby ze skóry oznacza umieszczoną centralnie literą "S" otoczoną napisem "SYLWESTER TYRA" u góry i "HANDMADE" u dołu. Całość otoczona jest owalną otoczką.





Urbański Andrzej
"konik707"		Tczew

Nożownik amator wykonujący noże od około 15 lat (punkt odniesienia to 2012 rok). Początkowo klingi wykonywał głównie ze starych brzeszczotów pił ramowych, obecnie używa również innych gatunków stali i damastu (nie wykuwa jednak go własnoręcznie). Preferuje naturalne materiały, takie jak: poroże, metale kolorowe, a zwłaszcza drewno. Pierwsze jego prace trafiały wyłącznie w ręce przyjaciół i kolegów. Obecnie noże tego nożownika stoją na bardzo wysokim poziomie, zarówno pod względem estetycznym jak i jakościowym, z pewnością więc trafią w gusta wielu osób. Twórca ten nigdy nie wykonuje dwóch identycznych noży, choć zastrzega, że czasem niektóre z nich mogą być do siebie podobne. Projektuje noże według opracowanych przez siebie wzorów, choć inspiruje się też pracami innych nożowników.
Sygnuje swoje prace dopiero od 2012 roku grawerując na głowniach swoje inicjały "AU".

http://www.knives.pl/forum/index.php/topic,107808.0.html







Wiatrak Bartłomiej
"Barni"
Niepołomice
Nożownik hobbysta wykonujący noże od 2008 roku. Preferuje klasyczne formy i naturalne materiały.
Sygnuje swoje noże wytrawianą lub wybijaną literą "W".
Z pracami tego twórcy możecie zapoznać się klikając w poniższy link:

http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,10.0.html





Wieczorkiewicz Roman
"Romea"		WęgrówNożownik hobbysta (ur. 1978 r.) zajmujący się wykonywaniem noży od 2008 roku. Wykuwa swoje noże od podstaw, a jego ambicją jest stać się w przyszłości jednym z najlepszych polskich twórców damastu. Preferuje naturalne materiały.
Sygnaturę (głowa wilka) tłoczy wyłącznie na pochewkach.
Więcej o tym twórcy możecie dowiedzieć się klikając w poniższe linki:

http://kutenoze.ubf.pl
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,61.0.html








 Wifama Łódź Przedsiębiorstwo Innowacyjno-Wdrożeniowe WIFAMA-PREXER Sp. z.o.o. powstało w 1926 roku kiedy to właściciele przedsiębiorstwa włókienniczego Widzewska Manufaktura (Wima) założyli przy swojej firmie warsztaty mechaniczne. W 1946 roku z Widzewskiej Manufaktury wydzielono Widzewską Fabrykę Maszyn Włókienniczych funkcjonującą pod skróconą nazwą "Wifama". Fabryka ta stanowiła część polskiego sektora zbrojeniowego, produkowała między innymi noże dla lotników (RNL - Ratowniczy Nóż Lotniczy i nóż spadochronowy wz.65),  słynny nóż wieloczynnościowy wz.69 przeznaczony dla sił specjalnych i innego typu noże wojskowe (po współczesny NW wz.2000). Firma produkowała również kordziki i szable przeznaczone dla wojska.
Sygnowała swoje wyroby liczbą 53 umieszczoną w owalu - było to kodowe oznaczenie zakładu pochodzące z czasów PRL.

W Wifamie produkowano również szable, których sygnatury różniły się od tych nanoszonych na nożach (z tego, co udało mi się zauważyć). Puncą była w tym przypadku pełna nazwa fabryki: "WIFAMA".

http://www.wifama.com.pl/





Woronowski Andrzej
"Andreh"

 Bartoszyce/Gdańsk Andrzej Woronowski nożownictwem zajmuje się od 2004 roku. Słynie z perfekcyjnego dopracowywania swoich noży i niezwykłej dbałości o detale. Jego projekty są proste i maksymalnie użytkowe, a jednocześnie niezwykle harmonijne i piękne w formie. Chętnie łączy ze sobą różne rodzaje materiałów, preferując przy tym zdecydowanie tworzywa sztuczne.
Andrzej Woronowski jest członkiem PSTNiBB.
Sygnuje swoje prace od 2011 roku inicjałami "AW" wpisanymi w ramkę, czasami dodaje pod nią również rok produkcji noża.
Więcej o tym twórcy możecie dowiedzieć się klikając w poniższe linki:

http://awknives.pl
http://www.knives.pl/forum/index.php/board,196.0.html
http://www.handmadeknives.pl/index.php/topic,219.0.html





Woźnica Sławomir
"slawek-63"		 Mińsk Mazowiecki
 Nożownik, który wyróżnia się charakterystycznymi rękojeściami noży wykonywanych z różnego rodzaju, harmonijnie skomponowanych materiałów. Preferuje klasyczne kształty, najczęściej w  w typie skandynawskim i naturalne materiały. Działa współcześnie. Sygnuje swoje noże literą "S".








Wulping Stawiguda
(Tomaszkowo)		 Mała firma należąca do rodziny Gnatowskich z Mazur. Nazwa firmy pochodzi od nazwy pobliskiego jeziora (Jezioro Wulpińskie, inna nazwa: Jezioro Wulping). Noże pod nazwą "Wulping" produkował w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych ojciec obecnego właściciela firmy. Były to noże myśliwskie bardzo dobrej jakości jak na ówczesne warunki, znakomita większość z nich szła na eksport do RFN stąd napisy na głowniach w języku niemieckim (dlatego też większość użytkowników uważała, że były to noże niemieckie). Niemieckie opisy (rodzaj stali, wykonane ręcznie) były wymogiem, który narzucili firmie eksporterzy ("Frankonia", "Kettner"). Głownie noży tej firmy produkowane były ze stali 3h13, rękojeści z drewna. Trafiały one od czasu do czasu na polski rynek, były jednak niezwykle rzadkie i drogie. Obecnie nie są już produkowane. Pan Gnatowski senior sygnował swoje noże pełną nazwą firmy "Wulping" oraz literami "WG" w owalu.
Aktualnie właścicielem firmy "Wulping" jest Waldemar Gnatowski. Zajmuje się grawerstwem.







Wytwórnia Wyrobów Metalowych
"ENTO"
Wrocław Z tej wytwórni pochodziły popularne w latach dziewięćdziesiątych (i wcześniej (?)) XX wieku noże turystyczne nazywane popularnie finkami - można je było kupić jeszcze pod koniec pierwszego dziesięciolecia XXI wieku (nowe noże, więc z pewnością były one jeszcze wtedy produkowane). Cechą charakterystyczną pochewek pochodzących z tej wytwórni była wytłoczona na nich głowa łosia. Noże WWM wykonywane były prawdopodobnie z jakiegoś rodzaju stali nierdzewnej, rękojeści z drewna, krążków skóry lub poroża jelenia. Rękojeść posiadała jelec i głowicę wykonaną najczęściej ze stali lub aluminium. Na grzbiecie głowni czasami nacinano piłkę. Same noże nie posiadały puncy natomiast na pochewkach zamieszczano pieczątkę z ceną oraz pełną nazwą i adresem firmy. Firma istnieje do dziś i jest własnością pana Tomasza Nowosada, jednak nie ma pewności czy nadal produkuje noże.
Aktualizacja - w 2010 roku firma znajdowała się w stanie likwidacji i na pewno nie produkowano w niej już noży.

Na pochewkach noży WWM "Ento", które można było kupić w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku zamiast głowy łosia tłoczono lilijkę.




Wyroby Metalowe
Andrzej Grasza
Wrocław Punca tej firmy znajdowała się na pochewce noża turystycznego (Typ AG-20) pochodzącego z lat osiemdziesiątych XX wieku. Widziałem tylko jeden nóż z taką sygnaturą. Nóż posiadał drewnianą rękojeść oraz aluminiowy jelec i głowicę. Zarówno sam nóż jak i pochewka z głową łosia były łudząco podobne do noży i pochewek pochodzących z WWM "ENTO" z Wrocławia. Również sposób znakowania był identyczny - pieczątka z pełną nazwą i adresem firmy zamieszczona na pochewce, głownia bez puncy. Co ciekawe, adres firmy WM "Andrzej Grasza" i firmy WWM "ENTO" jest taki sam: ul. Kasprowicza 71 Wrocław - być może więc firma WM "Andrzej Grasza" była poprzednikiem WWM "ENTO".








Zbrojownia nr 4 Kraków Działająca w okresie międzywojennym państwowa wytwórnia broni. W latach 1922-1924 produkowała bagnet wz.22. Na progu zewnętrznym nagnetu umieszczano oznaczenia: "Zbr. 4", lub "Zbr. NR 4", lub "Zbr. kr", lub "Zbr. 4" nad napisem "Kraków".






ZISPO
Poznań
ZISPO (Zakłady Przemysłu Metalowego im. Józefa Stalina Poznań) - pod tą nazwą działała w latach 1949-1956 fabryka HCP (Hipolit Cegielski Poznań). Nazwa została oczywiście tym największym w Poznaniu zakładom narzucona przez władze centralne. HCP została założona przez Hipolita Cegielskiego w 1846 roku i do 1939 roku działała jako firma prywatna. W 1939 roku fabryki skonfiskował niemiecki okupant, a po II Wojnie Światowej zakłady upaństwowiono. Od 1956 roku działała pod nazwą "Zakłady Przemysłu Metalowego Hipolit Cegielski w Poznaniu. Przedsiębiorstwo Państwowe". Pod koniec XX wieku firmę podzielono i częściowo sprywatyzowano (Skarb Państwa zachował w niej swoje udziały), zmieniono też nazwę na "H. Cegielski - Poznań S.A." HCP, jak już wcześniej wspomniałem, były największymi zakładami w Poznaniu i jednymi z największych w Polsce. Produkowano w nich między innymi silniki okrętowe, parowozy, wagony, maszyny rolnicze,  pojazdy szynowe oraz sprzęt i wyposażenie na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Przed II WŚ firma posiadała swoje filie w Inowrocławiu, Chodzieży i Rzeszowie.
W czasie, gdy HCP prowadziła działalność pod szyldem "ZISPO" produkowano tam również brzytwy. Brzytwy sygnowano umieszczonym na szyjce napisem "ZISPO" otoczonym dopasowaną ramką. Centralnie umieszczona środkowa litera S była największa, litery po jej lewej i prawej stronie zwężały się symetrycznie w stronę początku i końca inskrypcji.

http://www.hcp.com.pl/





Zdzimar
Tarnów
"Zdzimar" to pracownia kowalska należąca do Zdzisława Schaba. Firma specjalizuje się w wytwarzaniu dłut rzeźbiarskich, metalopalstyce, kowalstwie artystycznym oraz płatnerstwie i wytwarzaniu różnego typu noży, od myśliwskich począwszy na historycznych skończywszy.
Firma sygnuje swoje produkty inicjałami właściciela "SZ" wpisanymi w koło.

http://www.metaloplastyka.is.net.pl




Żbik Olsztyn Działająca od 1992 roku przy sklepie myśliwskim mała firma wytwarzające ręcznie noże przeznaczone dla myśliwych (choć widziałem i nóż składany z sygnaturą "ŻBIK") ze stali 440A o twardości 57-60 HRC, rękojeści wykonane przeważeni z poroża jelenia, rzadziej (na zamówienie) z rogu bawołu i innych naturalnych materiałów. Bardzo rzadkie noże, nie mam pewności czy nadal produkowane. Logo firmy to napis "żbik" umieszczony na głowie żbika. Firma znakuje swoje noże inskrypcją "ŻBIK".






PRODUCENCI
NIEZNANI





 Wrocław Punca naniesiona była na małym, podręcznym nożu kuchennym pochodzącym prawdopodobnie z lat osiemdziesiątych lub dziewięćdziesiątych XX wieku.





Częstochowa Sygnatura ta umieszczona była na pierścieniu otaczającym i wzmacniającym drewnianą rękojeść starego scyzoryka. Nóż nie miał blokady, miał szeroką głownię bez agresywnego czubka (prawdopodobnie ułamaną lub zmieniła ona kształt z upływem lat) oraz drewnianą rękojeść w kształcie wyprofilowanego, zwężającego się z obu końców i ozdobionego czterema poprzecznymi zdobieniami walca. Bardzo prosta i użytkowa konstrukcja.





HI-TEST
Sygnatury naniesione były na maczecie pochodzącej prawdopodobnie z drugiej połowy XX wieku. Po jednej stronie głowni punca "HI-TEST", po drugiej bicie "POLAND".







Sygnatura naniesiona została na polskim niezbędniku wojskowym. Litery "WP" oznaczają Wojsko Polskie, a cyfry "08" prawdopodobnie rok opracowania wzoru niezbędnika - to było standardowe oznakowanie niezbędników polskiej armii wprowadzone prawdopodobnie w drugiej połowie XX wieku. Pod tym oznakowaniem nabita jest punca producenta niezbędnika, litera "P", z której podstawy wychodzi owalna linia otaczająca literę.






Olsztyn

Sygnatura ta umieszczona była na głowni noża (tuż przy jelcu, na ricasso) o przeznaczeniu myśliwsko-turystycznym pochodzącym prawdopodobnie z drugiej połowy XX wieku (wyglądał na produkt z lat osiemdziesiątych, lub pierwszej polowy lat dziewięćdziesiątych). Prosta rękojeść wykonana była z poroża jelenia, spory, dolny jelec prawdopodobnie ze stali, głownia o kształcie przypominającym klingi noży Bowie. Do noża dołączona była prosta pochewka ze standardowym zapięciem, charakterystycznym dla noży z czasów PRL i lat dziewięćdziesiątych XX wieku z wytłoczonym na całej jej długości motywem myśliwskim (jeleń i łania z ozdobnikami).

Sygnatura ze zdjęcia niekoniecznie musi należeć do producenta noża. Być może została naniesiona na zlecenie klienta i jest tym samym jego logiem. Ciężko orzec. Nie udało mi się znaleźć podobnej (poza logo firmy "Las Olsztyn", które jest jednak odmienne kształtem). Natomiast sam nóż i pochewka łudząco przypominały produkty manufaktury "Wulping", również litera "N" umieszczona nad logo przewija się w sygnaturach "Wulpinga". Nie mam jednak pewności co do tego, czy to pan Gnatowski faktycznie był twórcą tego noża, dlatego też umieściłem tą puncę w odrębnej rubryce. 






Sostyński i Spółka (?)
Punca "TOW. AKC. SOSTYŃSKI i Ska" (Towarzystwo Akcyjne Sostyński i Spółka) naniesiona była na głowni siekierki pochodzącej z czasów przedwojennych. Jeśli data naniesiona nad sygnaturą jest datą produkcji tej siekierki, to powstała ona dokładnie w 1925 roku. 
Pierwsza litera nazwiska jest zatarta i wygląda na "S" jednak nie mogę tego orzec ponad wszelką wątpliwość. Nie znalazłem żadnych informacji o Towarzystwie Akcyjnym "Sostyński i Spółka".
Od 1871 roku, w Warszawie działała natomiast firma Towarzystwo Akcyjne "W. Gostyński i Spółka" zajmujące się produkcją wyrobów metalowych, jednak nie udało mi się znaleźć sygnatury tej firmy, a przypisywanie tej siekiery do ww. firmy jest dość karkołomne - choć ze względu na częściowo zatartą sygnaturę wcale nie jest niemożliwe. Wątpliwości jednak istnieją i są zbyt duże, dlatego też pozostawiam tą sygnaturę w poddziale "Producenci nieznani".





Warszawa
Warszawa (?)
Sygnatura ta umieszczona była na głowni noża, który wyglądał na własnoręcznie wykonany przez nn. osobę. Głownię pochodzącą prawdopodobnie z jakiegoś narzędzia tnącego (nóż przemysłowy?), umieszczono w zgrubnie obrobionym kawałku jeleniego poroża. Nie mam jednak żadnej pewności, czy firma posługująca się tą sygnaturą faktycznie nie produkowała noży. Dlatego też umieszczam puncę w tym miejscu.
INNE







GamratWrocław"Gamrat" to noże myśliwskie zaprojektowane w polskiej firmie "Zielonysklep.pl" specjalizującej się w sprzedaży sprzętu myśliwskiego, strzeleckiego, optyki, sprzętu do paintballa i akcesoriów związanych z turystyką. Noże zostały zaprojektowane w Polsce jednak w całości wykonane w Chinach [jak twierdzi projektant i zleceniodawca: wykonanie zlecono wyselekcjonowanej (na bazie wieloletnich doświadczeń) fabryce]. W dosłownym słowa więc znaczeniu "Gamrat" to nie producent, a jedynie marka noży. Polski projekt - chińskie wykonanie. Sygnatura tych noży to nazwa "gamrat" z umieszczoną obok sylwetką dzika i podpisem "noże myśliwskie". Pochewki skórzane tłoczone lub drukowane "gamrat".




Kandar Azja(?)

W sklepach internetowych (dane na 2011 rok) można kupić wiele noży oraz lornetki sygnowane nazwą tej firmy(?) (z umieszczoną na głowni flagą i napisem "POLAND"). Prawdopodobnie jest to importer zamawiający całość produkcji w Azji, sugerują to ceny tych noży, wygląd i styl wykonania. Nie udało mi się jednak odnaleźć żadnych informacji na temat tej firmy.

Faktem jest natomiast to, że gdyby te noże zostały wyprodukowane w Polsce, to zapewne producent zamieściłby barwy narodowe na fladze w prawidłowej kolejności, a nie odwrotnie.






sancho
Mężczyzna o tym pseudonimie pojawił się w 2010 roku na forum Knives.pl pokazując jeden, jak twierdził własnoręcznie wykonany przez siebie nóż. Nóż posiadał rękojeść wykonaną z rogu byka i sygnaturę przedstawiającą skorpiona na głowni. Sądząc po zdjęciach był nieźle wykonany.
Jako, że sygnatura została oficjalnie zaprezentowana, zamieszczam ją w zestawieniu jako ciekawostkę.





Sawarzyński Krzysztof
Poznań
Krzysztof Sawarzyński nie jest twórcą noży ale pasjonatem, który nożami się interesuje. Punca ze zdjęcia (połączone w jedną formę inicjały "KS") jest jego osobistą sygnaturą, którą oznacza zarówno swoje prace (jest między innymi fotografem), jak też i noże, które zostały wykonane przez nożowników według jego projektów i na jego zamówienie. Większość noży dla Krzysztofa Sawarzyńskiego wykonał Krzysztof Siodła, jeden projekt zrealizował Janusz Bladowski.









DRAGON

FWM Stojadła

BMC. LTD

SFK		Łódź

Stojadła

?

Wilamowice		Sygnatury te były naniesione na maczetach produkowanych prawdopodobnie od lat siedemdziesiątych do lat osiemdziesiątych XX wieku. Łączy je ze sobą wizerunek smoka, który ma praktycznie identyczny kształt. Na części z nich umieszczono inskrypcję "MADE IN GHANA" oraz "BMC. LTD", na innych "MADE IN POLAND" oraz "DRAGON". Udało mi się zdobyć informacje, że w fabryce w Stojadłach produkowano w tamtych latach takie maczety na zamówienie Ghany, podobno opisywano je właśnie "MADE IN GHANA". Nie udało mi się jednak uzyskać informacji o tym, dlaczego sygnatury różnią się napisami, niestety nie wiem także czy Bmc.Ltd, FWM Stojadła i Dragon to ta sama firma lub ewentualnie czy Dragon i Bmc. Ltd to spółki córki fabryki w Stojadłach, które zostały założone właśnie w celu eksportowania tych maczet.  Co ciekawe, w przypadku "Dragona" zaznaczono, że firma ta pochodzi z Łodzi (dodatkowo na głowni umieszczono napis "MADE IN POLAND",dlatego też zamieściłem jej sygnaturę w odrębnej rubryce jako firmę polską), o BMC.ltd niestety nic nie wiadomo.
Co ciekawe, jedna z maczet obok nazwy "DRAGON" nosiła również inskrypcję "SFK". "SFK" to punca Starobielskiej Fabryki Kos. W SFK do dzisiaj produkowane są noże podobne kształtem do maczet, jednak nie mam żadnej pewności czy dawniej produkowano w tej fabryce również "smocze" maczety.





J.Jurzyk

Ten inicjał imienia i nazwisko naniesione były na rękojeści małego metalowego scyzoryka, który sądząc po jego stanie pochodził prawdopodobnie z XX wieku. Nie sposób określić czy ta inskrypcja to nazwa producenta czy też tylko sposób na indywidualizację scyzoryka. Podejrzewam, że raczej to drugie ale pewności oczywiście nie mam.





Dragon

Noże te pojawiły się w sprzedaży w kilku hurtowniach AGD w 2012 roku. Sprzedawcy opisywali je jako "noże kuchenne firmy Dragon Surgical" lub "noże francuskiej renomowanej firmy Dragon Stainless Steel" w zależności od tego, co widniało na głowni obok smoka i napisu "DRAGON". Wizerunek smoka i napis Dragon były spójne stylistycznie, natomiast czasami umieszczano na klindze inskrypcję "STAL NIERDZEWNA", a czasami "STAINLESS STEEL". Można jednak stwierdzić z dużą pewnością, że noże te wyprodukowano w Azji - zapewne na zamówienie europejskiego importera.



W zasadzie zestawienie to nigdy nie zostanie ukończone i ma jak najbardziej charakter rozwojowy. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów własnych użytkowników Knives.pl, nożowników, których profile znajdują się w tym zestawieniu, ze stron producentów noży (w tych przypadkach linki podałem w opisach) oraz stron:

http://allegro.pl/
http://odkrywca.pl/

Serdeczne podziękowania dla kolegów i przyjaciół z forum Knives.pl za pomoc w zbieraniu materiałów do tego opracowania:
rak, tap, cubix, Vick, paps, Mario, przeszczep, Wyca, Krug, kezsel, androfag, homer, Yahoo, wojtekn, kooniu, kiedi, junasz, yetisize, selassje, kullervo, wat93, mnicha, Berg, everlast1986, Karud, pawlos, Bródkes, Kubek, mamcar, upj, u99, wolodja, MarcinS, porcelanowy, Mrn31 oraz dla pani Krystyny spoza forum, która nie chciała przez skromność zamieszczać swojego nazwiska.

Bibliografia:

"Miscellanea bronioznawcze XIX-XX" Zygmunt K. Jagodziński, Leszek Zachuta


Janusz Łangowski
Udostępnij na facebook-u Utworzony: poniedziałek, 22 sierpnia 2011 07:38 | Poprawiony: czwartek, 17 maja 2012 21:21
Punce i sygnatury polskich twórców oraz producentów noży
Drukuj
 
Ocena użytkowników: / 17
SłabyŚwietny 

Komentarze 

 
+1 #6 Leszek 2012-01-04 19:13
Dzięki za wielkie serce dla nożowej społeczności :lol:
Cytować
 
 
0 #5 Beata 2011-11-14 16:34
Fantastyczny zbiór! GRATULACJE!!! Serdeczne podziękowania
Cytować
 
 
0 #4 Janusz 2011-10-18 15:13
Cytuję Janusz.:
Pięknie zebrane! Następne pokolenia nożowników za biblię to będą miały. :)


Czas pokaże. :)
Cytować
 
 
+1 #3 Janusz. 2011-10-18 14:14
Pięknie zebrane! Następne pokolenia nożowników za biblię to będą miały. :)
Cytować
 
 
0 #2 Horny Stork Smithy 2011-10-14 17:48
Yanuszku, wspaniałe dzieło!!
Wielkie dzięki i gratulacje!
Katalog zlinkuję zaraz na kozik.org.pl.
Serdeczności:
RAf
Cytować
 
 
0 #1 u99 2011-10-11 19:12
Brawo Jasiu, Ojczyzna jest z Ciebie dumna. Wielkie dzięki za zebranie i skatalogowanie tej części polskiego PCK i nie tylko... :-)
Cytować
 
Projekt i realizacja: n84.pl
projektowanie stron internetowych