Ten czas zatrzymał się 20.03.2017
Aktualności

Navaja.pl na Facebook

Nóż w Polsce

Scyzoryk myśliwski Gerlach

Więcej …
Spis treści
Scyzoryk myśliwski Gerlach
Strona 2
Strona 3
Strona 4
Strona 5
Strona 6
Strona 7
Strona 8
Strona 9
Strona 10
Strona 11
Wszystkie strony

Budowa

Zanim przejdziemy do budowy scyzoryków myśliwskich wypadałoby napisać kilka słów o materiałach, z których te noże produkowano.
Nie znalazłem niestety informacji na temat tego, z jakiej konkretnie stali nierdzewnej wykonywano scyzoryki myśliwskie i myśliwsko-wędkarskie, natomiast punktem odniesienia mogą tu być katalogi dotyczące innych, mniejszych scyzoryków. Najczęściej więc najważniejszą i największą głownię wytwarzano ze stali 4H13, pozostałe narzędzia (mniejsze głownie, otwieracze, nożyczki, etc.) ze stali 3H13. Do produkcji korkociągów używano stali H17.
Okładziny rękojeści wytwarzano w różnych okresach z celuloidu, celidoru i innych tworzyw sztucznych oraz rzadziej z poroża, mosiądzu i drewna.

Pierwsze scyzoryki myśliwskie oparte były na konstrukcji noża saperskiego II generacji, miały więc identyczną budowę - jeśli idzie o noże jednoczęściowe.
Nóż składał się z głowni, dwóch linersów oraz zintegrowanej ze sprężyną dźwigni blokady opartej na tekstolitowej, najczęściej, wstawce, która zamocowana była pomiędzy okładzinami i linersami w tylnej części noża. Zakończenie dźwigni blokady typu "backlock" było rozdwojone na kształt niesymetrycznego jaskółczego ogona, którego dolna część pełniła rolę sprężyny (zapierała się na wstawce, o której przed chwilą wspomniałem), a znacznie masywniejsza górna, zakończona wystającą ponad grzbiet rękojeści "płetwą", rolę dźwigni.
Okładziny z tworzywa sztucznego montowano oczywiście po obu stronach linersów.



Tak wygląda zintegrowana ze sprężyną dźwignia blokady w modelach pochodzących z lat siedemdziesiątych.


W wersji trzyczęściowej do opisanych wyżej elementów dochodziła piła oraz korkociąg, które posiadały własną sprężynę działającą jak w nożach z blokadą typu "slipjoint". Od głowni oddzielała je metalowa przekładka. "Sekcja" z piłą i korkociągiem montowana była zawsze po prawej stronie od centrycznie umieszczonej głowni. Oba narzędzia obsługiwała jedna sprężyna.

Najbardziej rozbudowaną, pięcioczęściową wersję uzupełniały głownia do skórowania i otwieracz umieszczone wraz z osobną sprężyną blokady typu slipjoint w odrębnej "sekcji" oddzielonej od pozostałych narzędzi kolejną, stalową przekładką. Jedna sprężyna obsługiwała oba narzędzia. Ta "sekcja" znajdowała się po lewej stronie zawsze centralnie montowanej głowni podstawowej.
Całość konstrukcji we wszystkich wersjach spajały 4 nity, z których największy pełnił jednocześnie rolę piwota, środkowy utrzymywał sprężyny i dźwignię blokady, dolny stanowił oś obrotu dla korkociągu, a na skrajnym, górnym montowano uszko na linkę. Oba tylne nity utrzymywały też wstawkę z tworzywa sztucznego.



Przekrój jednoczęściowego scyzoryka myśliwskiego na przykładzie noża z 1988 r. 
Na zdjęciu nie umieściłem uszka, okładzin oraz oczywiście nitów.


Kolejna seria scyzoryków myśliwskich wywodząca się od noża saperskiego III generacji poddana została identycznej jak ten nóż modyfikacji, dotyczyła ona jednak przede wszystkim podstawowej głowni i elementów scyzoryka z nią związanych. Choć bez wątpienia zauważalnych zmian było więcej.
Nadal więc w modelu jednoczęściowym mamy do czynienia z głownią utrzymywaną w pozycji otwartej przez blokadę typu "backlock", jednak na tym podobieństwa się kończą. W tej generacji scyzoryków myśliwskich rozdzielono dźwignię blokady od sprężyny, od tej chwili stanowiły one dwa odrębne elementy. Usunięto też wstawkę z tworzywa, zamiast tego nadano sprężynie kształt przypominający połączenie wcześniejszej części sprężynującej z wstawką i zamocowano ją na osobnym nicie.
Zrezygnowano również z niepraktycznej "płetwy", aby jednak umożliwić dźwigni blokady prawidłowe działanie podcięto w tym celu obustronnie linersy i okładziny.



Przekrój trzyczęściowego scyzoryka myśliwskiego na przykładzie noża z 1988 r.
Na zdjęciu nie umieściłem korkociągu, uszka, okładzin oraz oczywiście nitów.


"Sekcje", w których montowano pozostałe narzędzia nie uległy zmianie, nie zmienił się też sposób działania oraz typ zastosowanych blokad. Nadal też głownia podstawowa była centralnie zamontowana względem pozostałych narzędzi.

Konstrukcję utrzymywało w całości pięć nitów, największy pełni również rolę piwota, na środkowym montowano sprężyny blokad "slipjoint" oraz dźwignię blokady "backlock", dolny utrzymywał sprężynę oraz korkociąg, skrajny górny nit (tylny) napinał sprężynę, a nit umieszczony tuż obok spajał konstrukcję i stanowił podstawę do montażu uszka. 

Pierwotnie w nożach obu generacji stosowano przekładki równej wysokości, takiej samej jak linersy, ale na przełomie 1983 i 1984 roku dokonano drobnej modyfikacji mającej zapewne na celu odciążenie konstrukcji i ograniczenie ilości zużywanego do produkcji materiału. Wtedy też je podcięto, a jak to wygląda można zaobserwować na załączonych do tekstu zdjęciach.



Przekrój pięcioczęściowego scyzoryka myśliwskiego na przykładzie noża z 1988 r.
Na zdjęciu nie umieściłem korkociągu, uszka, okładzin oraz oczywiście nitów.



Uwagi dodatkowe.

Po rozebraniu noża można zauważyć, że stosowane do łączenia poszczególnych elementów mosiężne nity (pręty), "dostosowywały się" ułożeniem i kształtem do stalowych narzędzi i przekładek (niektóre przybierały fantazyjne, faliste kształty), co jest zrozumiałe ponieważ mosiądz jest stopem znacznie bardziej miękkim niż stal - ma to tę wadę, że złożenie noża z użyciem tych samych nitów jest praktycznie niemożliwe ponieważ podczas rozbiórki ulegają one zniszczeniu.

Mosiężny piwot jest grubym prętem zaklepywanym na szerszej, mosiężnej podkładce zagłębionej w okładzinie. I podobnie jak w przypadku pozostałych nitów, raczej nie sposób go uratować i zamontować jeszcze raz. Może się to jednak udać taka sztuka w odniesieniu do podkładki, należy pamiętać jednak o tym, by rozbierać nóż bardzo ostrożnie i że jeśli chcemy zachować podkładkę w stanie umożliwiającym jej ponowne zastosowanie to nieuchronne jest zniszczenie piwota.

Ciekawostką są te niektóre korkociągi montowane w scyzorykach myśliwskich, głównie w nożach z lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Jakkolwiek zdecydowana większość korkociągów powstała z okrągłego drutu i taki właśnie ma kształt, to w kilku korkociągach zeszlifowano na całej długości krawędzie drutu nadając im kształt spłaszczony. Nie dopatrzyłem się tu jednak żadnej prawidłowości, narzędzia "okrągłe" przeplatają się na przestrzeni lat z narzędziami "spłaszczonymi".

I na koniec jeszcze jedna informacja, którą powinienem zamieścić w tym rozdziale - w modelach "mosiężnych" okładziny pełniły również rolę linersów.

Porównanie wyglądu scyzoryków myśliwskich wyprodukowanych w różnych latach.



Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.


Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.


Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.


Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.


Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.


Lata siedemdziesiąte.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte.





Utworzony: czwartek, 03 listopada 2016 10:58 | Poprawiony: sobota, 25 lutego 2017 10:25
Scyzoryk myśliwski Gerlach - Strona 8
Drukuj
 
Ocena użytkowników: / 25
SłabyŚwietny 
Projekt i realizacja: na6.eu .

Pliki cookies! Ta strona używa plików cookies aby lepiej spełniała Twoje oczekiwania oraz do prowadzenia statystyk odwiedzin.
Można zablokować zapisywanie plików cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej szczegółów o plikach cookies tutaj -> wszystkoociasteczkach.pl.
OK, rozumiem!