Ten czas zatrzymał się 20.03.2017
Aktualności

Navaja.pl na Facebook

Nóż w Polsce

Scyzoryk myśliwski Gerlach

Więcej …

Punce i sygnatury twórców oraz producentów navajas




W tym zestawieniu chciałbym wam przedstawić zgodnie z tytułem punce oraz znaki, którymi sygnują swoje navajas ich twórcy i producenci. Zaproponowałem wam formę tabeli ponieważ, jak mi się wydaje dostarczone w ten sposób informacje będą dla was czytelniejsze i łatwiejsze w odbiorze. Ponadto, jak sądzę, łatwiej będzie wam w ten sposób wyszukać interesujące was sygnatury. W tabeli uwzględniłem rzemieślników i producentów, którzy wytwarzali bądź wytwarzają nadal navajas według tradycyjnych hiszpańskich wzorów (zgodnie z tematyką strony), dlatego też zabrakło w tym zestawieniu twórców, którzy wykonują wyłącznie noże z głownią stałą lub hiszpańskich firm, tak znanych jak na przykład "Aitor", które produkują nowoczesne noże składane według ogólnoświatowych wzorców. Wyjątek uczyniłem za to dla firm, które próbują "ubrać" dawne wzornictwo w nową szatę, pod warunkiem, że ich współczesne navajas, pomimo wprowadzonych zmian nadal przypominają pierwowzory.
Nie zamieszczałem też w tym zestawieniu marek i punc producentów niehiszpańskich (np. francuskich), którzy w XIX wieku masowo produkowali navajas na hiszpański rynek oraz współczesnych firm hiszpańskich, które w całości zamawiają wykonanie navajas według, co prawda, tradycyjnych wzorów ale poza granicami Hiszpanii.

W przypadkach dotyczących zwłaszcza znaków pojawiających się na nożach z wieków dawnych nie sposób ustalić z całkowitą pewnością lub w ogóle  kto był twórcą danego noża, dlatego też zamieściłem wyłącznie miejsce ich produkcji (jeśli było mi znane). Ogólnie rzecz biorąc do końca XIX wieku hiszpańscy cuchilleros bardzo rzadko umieszczali jakiekolwiek punce na swoich nożach stąd określenie twórcy bywa w większości przypadków niemożliwe.

W przypadku niezwykle popularnych i "ogólnych" punc np.: "Toledo" czy "Albacete" czasami niezwykle trudno jest ocenić czy faktycznie dana navaja pochodzi z tego miasta od wielu lat są one bowiem podrabiane i fałszowane na wielką skalę. Już w XIX wieku np. francuscy producenci umieszczali na navajas produkowanych na rynek hiszpański punce "Toledo" wykorzystując do swoich celów znakomitą opinię oraz światową sławę tamtejszych cuchilleros i licząc oczywiście tym samym na lepszą sprzedaż swoich produktów. Dla przykładu: jedna z marek francuskich noży składanych to właśnie "Toledo", inna to "Navajas de Toledo" - były to navajas pochodzące z Thiers i niemające nic wspólnego, poza napisem oczywiście, z Toledo w Hiszpanii. Francuscy producenci noży z Thiers wypuszczali na rynek również inne navajas pod markami jednoznacznie sugerującymi hiszpańskie pochodzenie noży np. sławna marka "Valero Jun Zaragoza" lub "Haudeville en Albacette". Jednak nie tylko obcokrajowcy tak postępowali. Podobne praktyki stosowali w XX wieku cuchilleros z Albacete i Santa Cruz de Mudela (choć nie tylko), którzy na nożach produkowanych przeważnie jako pamiątki dla turystów nanosili punce "Toledo". Było to zrozumiałe posunięcie ponieważ obcokrajowcy odwiedzający Hiszpanię w większości przypadków mieli zaledwie mgliste pojęcie o jakichkolwiek navajas, a już o tradycyjnych miejscach ich produkcji zapewne żadne. Sporo ludzi jednak słyszało o legendarnych właściwościach słynnej "toledańskiej stali", więc jeśli już kupowali noże to chcąc kupić coś dobrego, kierowali się napisem "Toledo" na głowni (jako jedynym, który kojarzyli i mniej więcej znali). Z drugiej strony trudno wymagać, by turysta przebywający na wakacjach w Toledo kupował na pamiątkę navaja z napisem Santa Cruz de Mudela, poza tym przemysł nożowniczy w Toledo istniał w szczątkowej formie, dlatego też cuchilleros z innych regionów Hiszpanii, zwłaszcza z Kastylii La Mancza chętnie wypełniali tę lukę i zaspokajali popyt.
Współcześnie sławę Toledo, jako miejsca produkcji znakomitych navajas przyćmiewa Albacete i to właśnie nazwa tego miasta bodajże najczęściej pojawia się na fałszowanych puncach umieszczanych na głowniach navajas.

Jeśli idzie o przemysł pamiątkarski w ogóle, to artesanos, głównie z Kastylii La Mancza produkowali ogromną ilość tradycyjnych w formie navajas z przeznaczeniem właśnie na potrzeby turystów. Przeważnie umieszczano na głowniach inskrypcje typu "Recuerdo de Sevilla", "Recuerdo de Toledo", "Recuerdo de Granada" itd. itp. w zależności od miasta, do którego dana navaja miała trafić. Nie oznaczało to nic innego jak tylko: "Pamiątka z Sewilli", "Pamiątka z Toledo", "Pamiątka z Granady" - nie były to punce w dosłownym tego słowa znaczeniu, nie mówiły one bowiem nic o artesano, który wykonał nóż i miejscu pochodzenia navaja. Nie oznacza to jednak, że były to navajas pod jakimś względem upośledzone. Faktem jest, że grawerunki te przedstawiały zazwyczaj jakąś banalną w formie scenkę typu walka z bykiem lub budynek charakterystyczny dla miasta, z którego nóż ten miał być pamiątką, ale wykonanie tych grawerunków, jak również i samych navajas nierzadko stało na bardzo wysokim poziomie. Znaczna część z tych grawerunków pokryta była też kolorową emalią.

Dzisiaj na wielką skalę hiszpańskie marki podrabiają głównie Chińczycy czyniąc ogromne szkody w hiszpańskim przemyśle nożowniczym. Podrabiane i fałszowane są nie tylko marki ale i wzory tradycyjnych navajas, a wypuszczane "z taśmy" w tysiącach sztuk tanie, chińskie navajas zalewają hiszpański rynek. Dla mnie osobiście najsmutniejsze jest to, że niektóre hiszpańskie firmy biorą czynny udział w tym procederze zlecając wykonywanie tradycyjnych wzorów navajas właśnie Azjatom. Co z tego, że takie noże są tanie, wyglądają podobnie lub wręcz identycznie i czasami (co trzeba przyznać) są nieźle wykonane - ducha w nich nie ma żadnego, a i jakość materiałów, z których je wykonano jest wielce dyskusyjna.
Można oczywiście powiedzieć, że podobnie w XIX wieku postępowali np. Francuzi zalewając masowo hiszpański rynek tańszymi podróbkami klasycznych navajas oraz navajas nawiązującymi do hiszpańskiego wzornictwa, jednak tych dwóch sytuacji nie da się porównać. Chociażby z tego powodu, co może ich trochę usprawiedliwia, że większość z francuskich navajas miała swój charakterystyczny styl i nierzadko były to po prostu znakomite noże, natomiast dzisiejsi azjatyccy producenci nie silą się na nadanie swoim wyrobom jakichkolwiek znamion wyjątkowości czy też stylu, który z czasem mógłby stać się ich wyróżnikiem; po prostu produkują w tysiącach sztuk navajas dokładnie według tradycyjnych hiszpańskich wzorów. Tym samym nie są one i nie będą niczym więcej jak tylko zwykłą podróbką, zaledwie namiastką pierwowzorów.

Niestety w ostatnich latach na sile wzmogła się jeszcze jedna tendencja, o której ze smutkiem muszę napisać. Firmy hiszpańskie z wielkimi tradycjami nożowniczymi, zmuszone wymogami rynku i szaleńczą pogonią za powszechną "taniością", oprócz swoich rodzimych fabryk w Hiszpanii zakładają również fabryki w Azji i to tam produkują część swoich navajas. Niepokojący jest fakt, że są one nie do odróżnienia od produktów rdzennie hiszpańskich i przeważnie nie są oznakowane w żaden specjalny sposób. Tak naprawdę więc w wielu przypadkach, kupując navajas, nie mamy pewności co do pochodzenia noża.

Starałem się wyszukać w miarę możliwości jak najwięcej punc i sygnatur, którymi posługiwali się na przestrzeni lat poszczególni producenci navajas, jednakże oczywistym jest, że z pewnością nie wszystkie udało mi się odnaleźć. Z góry przepraszam również za jakość części zdjęć - niektóre z sygnatur były zatarte przez czas, inne wycinałem z tak małych fotografii, że po powiększeniu zatraciły ostrość. Mimo wszystko mam jednak nadzieję, że poniższa lista okaże się dla was przydatna.

Janusz Łangowski


Informacje ogólne:

AB - AB-Cuchillería - te dwie litery (najczęściej w ramce) pojawiające się przy puncach różnych producentów oznaczają, że navaja została wyprodukowana w Albacete i jest produktem hiszpańskim. Oznaczenie to wprowadzono w 2006 roku przez stowarzyszenie Asociación Provincial de Empresarios de la Cuchillería y Afines (APRECU) oraz fundację Fundación para el Desarrollo de la Cuchillería (FUDECU) i stosują je wyłącznie cuchillerias i cuchilleros pochodzący z tego miasta. To gwarancja hiszpańskiego pochodzenia noży.

Taramundi
- Nazwy tej miejscowości jako puncy używało bardzo wielu cuchilleros wytwarzających navajas tego typu stąd nie sposób niekiedy określić na podstawie samej tylko marki, który z artesanos był twórcą noża. Dopiero widząc navaja można, na podstawie puncy, charakterystycznych zdobień i stylu w jakim ją wykonano pokusić się o próbę identyfikacji konkretnego cuchillero. Podobnie rzecz się ma jeśli idzie o puncę "A" i "A" w kręgu punktów, którą dawniej stosowało w różnych wariacjach wielu artesanos z Asturii.
Obecnie obie te sygnatury ("Taramundi" i "A") zostały opatentowane przez Antonio Díaz Bermúdez i od tego czasu są zastrzeżone dla rodziny Bermúdez.

Cuchillería - terminem tym w języku hiszpańskim określa się zarówno producenta noży jak i sklep/firmę handlującą nożami. W szerszym znaczeniu określa się tak ogólnie producentów zajmujących się wytwarzaniem i/lub sprzedażą noży, nożyczek, siekier itd. Nie każda cuchillería posiada w swojej ofercie noże i navajas własnej produkcji. Nawet jeśli navajas posiadają puncę lub pieczęć sklepu/sprzedawcy to nierzadko zostały one wyprodukowane na zamówienie konkretnej cuchilleria/sklepu ale przez innych producentów.

Nazwiska i inicjały - wielu cuchilleros umieszcza na głowniach obok lub zamiast swojej sygnatury nazwiska, inicjały lub loga (sygnatury) klientów zamawiających navajas. Nie są to oczywiście w tym przypadku punce twórców, odrębne marki ani też oznaczenie typów navaja, jest to po prostu indywidualizacja noża na życzenie klienta.



PUNCA PRODUCENT
REGION
MIEJSCOWOŚĆ
INFORMACJE  




ANDALUZJA





Rafael Pedrajas Andaluzja
Priego de Córdoba
Już trzecia generacja cuchilleros z Priego de Cordoba oznacza swoje navajas marką "Rafael Pedrajas". Rafael Pedrajas wytwarza kilka rodzajów bardzo tanich navajas o przeznaczeniu rolniczym typowych dla Andaluzji, takich jak Tranchete ale i na przykład Navaja Barriguda (jednak odmienna kształtem od modeli z Estremadury). Charakterystyczne dla tych noży jest to, że ich rękojeści wykonane są z białego plastiku, a pasadores z aluminium. Głownie zrobione są ze stali nierdzewnej lub węglowej.






Cuchillería Calero
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Cuchillería specjalizująca się w wytwarzaniu navajas według tradycyjnych wzorów z Andaluzji. Rękojeści tych noży najczęściej wykonywane są ze sklejki lub drewna, rzadziej z poroża jelenia. Prowadzi ją Manuel Calero Calero, który w młodości terminował w Cuchilleria Vacas.




Cuchillería
Ferrero Bueno
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Cuchillería Ferrero Bueno została założona w 1920 roku i obecnie prowadzi ją już czwarte pokolenie tej samej rodziny. W tej właśnie cuchillería opracowano wzór Navaja Jarota, aktualnie jeden z najbardziej znanych i bodajże najczęściej kupowanych modeli navajas andaluzyjskich.




Juan Bueno Palormas
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Cuchillero wytwarzający navajas według tradycyjnych, andaluzyjskich wzorów.






Cuchillería
Vacas
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Nieistniejąca już cuchillería produkująca tradycyjne andaluzyjskie  navajas według wzorów pochodzących z XX wieku.






Pedro Jose Torralbo
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Pedro Jose Torralbo wytwarzał navajas według tradycyjnych wzorów z Andaluzji od lat trzydziestych XX wieku - obecnie nie prowadzi już działalności, a jego noże są niezwykle rzadkie (praktycznie niedostępne).





Juan J. Merino
Andaluzja
Villanueva de Córdoba
Nożownik hobbysta, wytwarza navajas jarotas na początku XXI wieku.





TorresAndaluzjaRzemieślnik o tym nazwisku wytwarzał navajas jarotas w XX wieku.





Maximiliano Sánchez Andaluzja
Paterna de Rivera
Maximiliano Sánchez to jeden z ostatnich artesanos wytwarzających tradycyjne navajas z Andaluzji w typie Punta recta (Punta cortada). Aktualnie produkowane są one wyłącznie w rodzinnej miejscowości tego cuchillero i powszechnie znane pod nazwą Navaja Paternera. Podobne navajas pod nazwą Navaja Jerezana wytwarza również Andres Pelaez z Santa Cruz de Mudela jednak nie jest on rzemieślnikiem pochodzącym z regionu, w którym ten tradycyjny typ noża został opracowany. Maximiliano Sánchez pracuje wspólnie ze swoim ojcem i nauczycielem, Pedro Sánchez, który również jest nadal aktywnym cuchillero.











MMM

14 FS

CA

J

FS


-

GM

S

Andaluzja
Sewilla
Punce pochodzące z XIX i wieków wcześniejszych.

Navaja Sevillana
Navaja Sevillana Punta recta
Navaja Sevillana Isabelina










M

Klucz

Klucz

-

Romero

R
Andaluzja
Malaga
Punce pochodzące z XIX i wieków wcześniejszych.

Navaja
Malagueña




JEREZ JR Andaluzja
Jerez de la Frontera
Punce pochodzące z XIX i wieków wcześniejszych.

Navaja Jerezana




ARAGONIA






Pablo ValdeviraAragonia
Jaca (Huesca)

Artesano wytwarzający navajas według różnych wzorów, także na wzór tradycyjnych navajas z Pirenejów (Katalonii), np. Gabacha.




Pablo Lanaspa Ubeira
"Planube"
Aragonia
Huesca
Artesano (ur. 1978 r.) tworzący noże i navajas utrzymane w klasycznej hiszpańskiej stylistyce. Do swoich projektów wprowadza jednak innowacyjne elementy, które sprawiają, że jego styl jest bardzo charakterystyczny i wyjątkowy. Z pewnością nie są to ścisłe kopie tradycyjnych projektów, jednak już na pierwszy rzut oka wiemy, że mamy do czynienia z navaja o wyraźnych, tradycyjnych hiszpańskich powiązaniach. Własnoręcznie wykuwa swoje noże, stosuje głownie typu laminat i zróżnicowane hartowanie (hamon). Najczęściej korzysta ze stali węglowych (1070, 1095, W1) i japońskiej stali Yasuki.
Sygnuje swoje produkty nałożonymi na siebie inicjałami "PL". 

http://www.navaja.pl/galeria.html?start=8





Román Sanz Garcia
Aragonia
Sástago
Cuchillero produkujący tradycyjne w formie noże nazywane Cuchillo de Sástago oraz Navaja Sástago w wersji de lujo (luksusowej, ekskluzywnej). Ostatni z twórców Navaja Sástago w tej wersji.






Cuchillería
Liso Sástago
Aragonia
Sástago
Słynna w Hiszpanii rodzinna cuchilleria działająca nieprzerwanie od 1630 do śmierci ostatniego z rodu Liso, Dionisio w 2010 roku. Cuchilleros Liso wytwarzali głównie przepiękne noże typu Sástago oraz Navaja Sástago w stylu rustykalnym. Ostatnimi cuchilleros z z tej rodziny byli: Dionisio Liso Morer (ur. XIX w.), Juan Liso Morer (ur. 1850 r.), Saturnino Liso Minguillón (ur. 1886 r.), Dionisio Liso Enfedaque (ur. 1912 r.), Dionisio Liso Ferrer (1942 - 23 XII 2010 r.)

http://www.navaja.pl/artesanos/32-dionisio-liso-sastago.html





Jorge VilaAragonia
Zaragoza
Pochodzący z Galicji ale mieszkający na stałe w Saragossie rzemieślnik wytwarzający współcześnie (2012 r.) noże i navajas różnego typu (w tym również utrzymane w typie tradycyjnym). Sygnuje swoje prace inicjałem imienia i nazwiskiem "J.VILA".




ASTURIA





Fermin Lombardero Riopedre Asturia
Abraido (Taramundi)
Artesano (ur. 1950 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Poza puncą "FL TARAMUNDI" używał również marki "FJ TARAMUNDI", obecnie znakuje swoje noże wyłącznie sygnaturą "FL TARAMUNDI".




Fermín Lombardero Llenderrozos Asturia
Abraido (Taramundi)
Syn Fermin Lombardero Riopedre. Artesano (ur. 1970 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Sygnuje swoje noże puncą "FL TARAMUNDI".






Jorge Román Toquero Asturia
A Garda
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "JT" w kształcie egipskiego oka i "SANTALLA", współpracuje z Cristina Keller (marka "CK")




Cristina Keller Asturia
A Garda
Artystka współpracująca z Jorge Román Toquero. Tworzy Navajas Santalla.





Federico Andina López Asturia
Aguillón
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "JOSE ANDINA TARAMUNDI"





José Andina Cotarelo Asturia
Aguillón
Nieżyjący już artesano (1900 - 1993 r.) tworzący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże puncą "JOSE ANDINA", "TARAMUNDI" oraz okrętem z wieżą.





Manuel Vijande Rodríguez Asturia
Aguillón
Artesano (ur. 1939 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "M. VIJANDE"





Alberto Vijande Cotarelo
Asturia
Aguillón
Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował literą "A" umieszczoną na głowni tuż przy piwocie.




Federico Vijande Gayo Asturia
Aguillón
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje literą "A" umieszczoną w odległości około 2,5 cm od piwota.





Manuel Yanes
"Taxista de Arredondas"
Asturia
Arredondas (Taramundi)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "TARAMUNDI"





Federico Lomban Armesto
"Paco de Rogelio"
Asturia
As Barreiras
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "F"




Alfredo Álvarez Rancaño Asturia
Avilés
Nieżyjący już artesano (1917 - 2012 r.) tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnował marką: "AA". Syn Camillo Álvarez Rancaño. Jeden z najbardziej znanych i cenionych cuchilleros wytwarzających navajas tego typu.









Carlos Regodeseves Riopedre
Asturia
Barres (Castropol)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "C.R. TARAMUNDI", "C.R. TARAMUN", "C.R. TARAMUNINOX"








Antonio Magadán Villanueva Asturia
Brañavella (Santa Eulalia de Oscos)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "LUNA", dawniej umieszczał również na głowniach symbole słońca i krzyża maltańskiego (znak charakterystyczny dla całej rodziny) obecnie wyłącznie samo "LUNA". Jego wujem był Manuel Magadán Lomban.




Manuel Magadán Lomban
"Magadan de Pouso"
Asturia
Brañavella (Santa Eulalia de Oscos)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "LUNA", czasami również wizerunkiem księżyca i krzyżem maltańskim.





José Magadán Paraje
Asturia
Brañavella (Santa Eulalia de Oscos)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "LUNA", czasami również wizerunkiem księżyca i krzyżem maltańskim.




Pedro Bermúdez Braña Asturia
Bres
Nieżyjący już artesano (1932 - 1998 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "P. BERMUDEZ TARAMUNDI". Ojciec Pedro Bermúdez Cotarelo.






Pedro Bermúdez Cotarelo Asturia
Bres
Pedro Bermúdez Cotarelo (ur. 1970 r.) to jeden z najsłynniejszych i najbardziej cenionych obecnie cuhilleros tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "PB". Syn Pedro Bermúdez Braña.

Punca FAB na navaja oznacza "Foro Armas Blancas" (seria Navajas de Taramundi wykonana przez P.B.C. dla członków tego forum)







José Martínez Barbao Asturia
Cabañinas (Taramundi)

Artesano (ur. 1940 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "J.TARAMUNDI", "JM.TARAMUNDI". Do czasu opatentowania znaku przez Antonio Díaz Bermúdez pieczętował się również literą "A" w niepełnym okręgu punktów.








Manuel Lombardia Pastur
Asturia
Cangas de Narcea
Artesano (ur. 1930 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "M. LOMBARDIA", "M. LOMBARDIA INOX" i "M. LOMBARDIA TARAMUNDI". Większość rękojeści w navajas tego cuchillero wykonana jest z metalu (zwłaszcza z mosiądzu).




Martín Lombardía García
Asturia
Cangas de Narcea
Artesano (ur. 1970 r.) tworzący navajas typu Taramundi.





Quiepo Asturia
Cangas de Narcea
Artesano tworzący navajas w typie asturyjskim. Sygnuje swoje noże marką "Q" i "Q. DEL NARCEA".




Faustino García Asturia
Cangas de Narcea
Artesano wykonujący navajas w typie asturyjskim. Sygnuje swoje noże marką: "F".






Javier López Galán Asturia
Cangas de Narcea
Artesano wykonujący navajas w typie asturyjskim. Sygnuje swoje noże marką: "T" umieszczoną zarówno na głowni jak i na virola. Czasami również oznacza noże triskelionem.








Benjamín González Miranda Asturia
Cangas de Narcea

Artesano (ur. 1940 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Wszystkie jego prace wykonane są całkowicie ręcznie. Jako jeden z nielicznych twórców z Asturii bardzo często wykorzystuje do wykonywania rękojeści krowi róg (jak również rogi innych zwierząt, np. bawół, baran). Swoje noże sygnuje marką: "PASTUR", "LEGAZPI", "PATAXORI", "F. NARCEA", F. LEGAZPI".


José Mª Arruñada Regodeseves Asturia
Castro de Ouria
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "F. Arruñada TARAMUNDI"





Camillo Alvarez Gomez
(Casa de Manilo)

Asturia
Ferreirela de Baixo

Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnował marką: "F",która jest zastrzeżona dla Navajas Santalla. Camillo Álvarez Rancaño jako pierwszy zaczął używać tej puncy. Jest ojcem Alfredo Álvarez Rancaño.





Antonio Diaz Riopedre
(Casa de Alexos)

Asturia
Ferreirela de Baixo

Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnował literą "A".





Secundino Martinez Diaz
(Casa de Talán)
Asturia
Ferreirela de R.
Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnował literą "F" umieszczoną w równolegle do eje.





Manuel Alvarez Rancaño
"Manuel de Manilo"

Asturia
Ferreira

Artesano wytwarzający navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnował inicjałami "MA" oraz "F".




César Arango González Asturia
Gijón
Jeden z najbardziej cenionych artesanos tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "C.A. INOX"




Gustavo Mon Arango Asturia
Gijón
Bardzo znany i ceniony artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "G.M. INOX".
Gustavo Mon zmarł w 28 grudnia 2012 roku.





Pablo Gamazo "Gaxapu" Asturia
Gijón
Działający współcześnie artesano tworzący navajas według tradycyjnych asturyjskich wzorów .




Manuel Villar Asturia
La Piñera
Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Sygnuje swoje noże inicjałami "MV".




Jorge Villar Asturia
La Piñera
Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Sygnuje swoje noże inicjałami "JV".





Celestino Linde Asturia
Linares (Allande)
Uczeń Antonio Villar, Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "CL"  ("L" wpisane w "C").







Mario Castelao Pereiro Asturia
Llan
Syn Laureano Castelao. Artesano (ur. 1922 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "CC(w owalu)YC", dodatkowo na rękojeści umieszcza nazwisko ojca "LAUREANO CASTELAO" i "TARAMUNDI".




Ceferino Castelao Pereiro Asturia
Llan
Syn Laureano Castelao. Nieżyjący już artesano (1934 - 2009 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "CC(w owalu)YC", na rękojeści navajas umieszczał dodatkowo nazwisko swego ojca "LAUREANO CASTELAO" i "TARAMUNDI".




Alejandro Cotarelo Infanzón Asturia
Llan
Artesano wykonujący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże marką "AC" oraz "A".




Avelino Legaspi Asturia
Llan
Nieżyjący już artesano wykonujący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże marką "AL".





Eduardo Lastra Perez Asturia
Llan
Artesano (ur. 1950 r.) tworzący navajas w typie Taramundi. Swoje noże sygnuje puncą "L LASTRA TARAMUNDI".




José Benito Quintana Lombardía
Asturia
Llan
Artesano tworzący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże puncą "JB" w owalu.





Manuel Bermúdez Lastra Asturia
Mazonovo (Taramundi)
Ojciec José Luis Bermúdez Revordela. Nieżyjący już artesano (1930 - 2000? r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w kręgu 15 kropek, dodatkowo napis na rękojeści "Manuel Bermúdez".




José Luis Bermúdez Revordela Asturia
Mazonovo (Taramundi)
Syn Manuel Bermúdez Lastra. Artesano (ur. 1960 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w otoczeniu 15 kropek w połączeniu z imieniem ojca "Manuel" na rękojeści. Charakterystyczne dla niego są rękojeści navajas zdobione w geometryczne wzory.





Antonio Arango Fernandez
"Gomelle"
Asturia
Mazonovo
Artesano wytwarzający navajas w typie Santalla. Swoje navajas sygnuje literą "A", a noże "AA".





José María Bouza Iravedra Asturia
Murias
Ojciec José María Bouza Murias. Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "JMB". Wykonuje charakterystyczne navajas ze składanym widelcem.




José María Bouza Murias
Asturia
Murias
Artesano tworzący navajas w typie Taramundi. Wnuk José María Bouza Mediante i syn José María Bouza Murias. Swoje noże sygnował marką "TARAMUNDI".




José María Bouza Mediante Asturia
Murias
Dziadek Jose Maria Bouza Murias i ojciec Jose Maria Bouza Iravedra. Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "BOUZA" i "JM TARAMUNDI".




Julio Bermúdez Lastra Asturia
Nogueira (Taramundi)
Wujek José Luis Bermúdez Revordela. Artesano (ur. 1930 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w otoczeniu punktów




Álvaro Martín Gonzalo

Cuchillería Ancestro de Nogueira
Asturia
Nogueira (Taramundi)
Artesano (ur. 1970 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje symbolem dwóch, położonych obok siebie rombów (diamentów).




Secundino Arruñada Lombardía Asturia
Nogueira (Taramundi)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "CC" w owalu oraz "J. Arruñada" na głowni.





Mario Castelao Lopez Asturia
Nogueira (Taramundi)
Nieżyjący już artesano (1920 - ?) tworzący navajas typu Taramundi. Członek sławnej rodziny Castelao wywodzącej się od Ygnacio Castelao Gonzalez. Swoje noże sygnuje marką: "CC(w owalu)YC".




Antonio Alvarez Trelles
Asturia
Nonide
Nieżyjący już artesano wykonujący navajas w stylu asturyjskim. Swoje noże sygnował puncą "NONIDE".







Balvino Vega Iglesias
"Balbino de Ferreira"

Asturia
Oviedo
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "F" i "B". Dawniej mieszkał w Ferreira, później przeprowadził się do Oviedo.









Benjamin Allonca Asturia
Oviedo
Artesano tworzący navajas w stylu Taramundi. Wykonuje Navajas de Taramundi w różnych stylach i z różnych materiałów przy pomocy czterech innych rzemieślników. Ojciec Ivan Allonca. Sygnuje swoje navajas literami: "A" (Allonca), "B" ale najczęściej "BA".





Ivan Allonca Asturia
Oviedo
Artesano tworzący navajas w stylu Taramundi. Wykonuje Navajas de Taramundi od 2010 roku w różnych stylach i z różnych materiałów przy pomocy czterech innych rzemieślników. Syn Benjamin Allonca. Sygnuje swoje navajas literami "IA".







Juan Carlos Quintana López

Navallas de Taramundi
Asturia
Pardiñas
Artesano (ur. 1970 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Pierwotnie znakował swoje navajas puncą "JC", obecnie "CQ", "Q" i "CQ*" (jak jego pradziadek Camilo Quintana Alejos). Właściciel cuchilleria "Navallas de Taramundi".





José Cerdeira García
Asturia
Pardiñas
Artesano (ur. 1980 r.) tworzący navajas w typie Taramundi. Sygnuje swoje noże puncą "JC".




Antonio Arango Lopez
"Toñín de Gomelle"
Asturia
Ponte
Artesano tworzący wyłącznie miniatury navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "A"




Manuel Rubio Rodriguez
Asturia
Posada de Regnos
Artesano wykonujący navajas w typie asturyjskim. Sygnuje swoje noże puncą "PONCE".





Federico Pérez Zarauza Asturia
Pumares
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje dwiema odwróconymi literami C.





Antonio Villar López Asturia
San Facundo

Bardzo znany i ceniony artesano tworzący navajas typu Santalla. Dawniej znaczył swoje navajas kręgiem punktów, obecnie używa marki: "AV"





Javier Villar Asturia
San Facundo
Wnuk Antonio Villar López. Wykonuje navajas według wzorów asturyjskich. Sygnuje swoje noże inicjałami "JV".




José Antonio González
"Pasaidoro"
Asturia
Sarceda
Ojciec César González Malnero. Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnował marką: "J" umieszczoną w jednej linii z piwotem.





César González Malnero
“Cesar de Pasadoiro"
Asturia
Sarceda
Nieżyjący już artesano (zmarł na początku XXI wieku) tworzący navajas typu Santalla w stylu "de piezas". Swoje noże sygnował marką: "J", podobnie jak jego ojciec José Antonio González.





Ramón Alvarez Armesto
"Ramón de Molín"
Asturia
Santa Eulalia de Oscos
Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Wyłącznie miniatury.





José García Alonso
"Caparrín"
Asturia
Santa Eulalia de Oscos
Artesano tworzący navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnował literą "F" umieszczoną na jednej linii z piwotem.





Connie Hattman Asturia
Santa Eulalia de Oscos
Artystka wykonująca od 2008 roku navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnuje literami "AIA".




Alfredo Villa Fernandez

Asturia
Santa Eulalia
de Morcín

Nieżyjący już artesano tworzący navajas w stylu Taramundi. Ozdabiając rękojeści swoich noży korzystał z regionalnych wzorów pochodzących z gminy Morcin i Asturii. Sygnował swoje navajas inicjałami "A.VILLA" wpisanymi w mapę Asturii.





Manuel Suárez
Asturia
Santa Marina
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "MS". Ojciec Ricardo Suárez Cotarelo.





Ricardo Suárez Cotarelo Asturia
Santa Marina
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w kręgu punktów i "TARAMUNDI". Rękojeści w jego nożach są opalane i zdobione geometrycznymi wzorami.








Armando Rodil López Asturia
Teixois (Taramundi)
Nieżyjący już artesano (1920 - 2009 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Dawniej posługiwał się marką "ARMANDO RODIL TARAMUNDI", później "TARAMUNDI". Używał również kopii znaku rodziny Castelao (CCYC) wraz z napisem "Laureano C" umieszczonym na okładzinach rękojeści. Charakterystyczne dla jego navajas jest wycinanie uña tuż przy czubku noża, przy samym grzbiecie głowni.





Avelino Rodil Asturia
Teixois (Taramundi)
Ojciec Armando Rodil López. Nieżyjący już artesano tworzący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże inicjałami "AR".




Melchor Legaspi Cerdeira Asturia
Teixois (Taramundi)
Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "TARAMUNDI", "ML" i "M LEGASPI". Virola navajas wykonywanych przez tego artesano mają charakterystyczny, romboidalny kształt.




José Legazpi Losada Asturia
Taramundi
Artesano (ur. 1960 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "JL" w ramce z zaokrąglonymi brzegami.




David Legaspi Cotarelo Asturia
Taramundi
Syn José Legazpi Losada. Artesano (ur. 1986 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje puncą ojca: "JL" w ramce z zaokrąglonymi brzegami.




Cuchillería de Taramundi Asturia
Taramundi
Duża cuchilleria z miejscowości Taramundi, w której wytwarza się navajas i noże typu Taramundi. Marka: "TARAMUNDI ASTURIAS INOX"





Francisco Vega
Asturia
Taramundi
Artesano działający od 2012 roku. Wytwarza navajas w typie Taramundi. Sygnuje swoje prace puncą "FV taramundi".





Jesús Soto Asturia
Tineo
Artesano wykonujący navajas w typie asturyjskim. Sygnuje swoje noże wizerunkiem tradycyjnego asturyjskiego buta "madreña" (drewniany chodak) oraz symbolem "X".





Manuel Perez
(Buenaventura)
Asturia
Trapa (Allande)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "BV"




Antonio Perez Sanpedro Asturia
Trapa (Allande)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "BV"





Gabino Perez Sanpedro
(Casa de Gonzais)
Asturia
Trapa (Allande)
Artesano tworzący navajas typu Santalla. Swoje noże sygnuje marką: "GPS"




Manuel Calvín Martinez "Nelin"
Asturia
Valín (Taramundi)
Syn Balbino Calvín. Artesano (ur. 1930 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "MC" lub "MC TARAMUNDI"





Balbino Calvín Cotarelo
Asturia
Valín (Taramundi)
Ojciec Manuel Calvín Martinez "Nelin". Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "BCC" w owalnej ramce.





Benigno Calvín Villar
Asturia
Valín (Taramundi)
Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "BC" w owalnej ramce.




Martín Alonso “Martín da Pena” Asturia
Valín (Taramundi)
Syn Facundo Alonso Legaspi. Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "TARAMUNDI"





Facundo Alonso Legaspi Asturia
Valín (Taramundi)
Ojciec Martín Alonso “Martín da Pena”. Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "TARAMUNDI"





Laureano Castelao Gomez Asturia
Valín (Taramundi)
Ojciec Ceferino i Mario Castelao Pereiro. Nieżyjący już artesano (1870 - ?) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "CC(w owalu)YC" oraz "TARAMUNDI" na rękojeści.




Antonio Díaz Álvarez Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Ojciec Antonio Díaz Bermúdez. Artesano (ur. 1947 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w kręgu 15 punktów oraz "AD" w owalu. Rękojeści jego navajas zdobione są geometrycznymi wzorami.




Antonio Díaz
Bermúdez
Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Syn Antonio Díaz Álvarez. Artesano (ur. 1970 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A" w kręgu 15 kropek plus inskrypcja "TARAMUNDI" na virola.





Eduardo Lastra Pérez Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "L. LASTRA TARAMUNDI". Rękojeści zdobione w geometryczne wzory.





Emilio Rodil García Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje literą "A".





Manuel Rodil García Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Artesano (ur. 1932 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "M. RODIL TARAMUNDI"






Venancio Rodil García Asturia
Veiga De LLan (Taramundi)
Nieżyjący już artesano (1928 - 2007 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "A" w kręgu 18 punktów, "Rdo. DE TARAMUNDI", "V. RODIL", "RODIL"





Primitivo Vijande Quintela
Asturia
Veiga de Sarza (Taramundi)
Nieżyjący już artesano (1898 - (?)) tworzący navajas w typie Taramundi. Swoje noże sygnował dwoma umieszczonymi w jednym rzędzie symbolami słońca.





Manuel Martínez Martínez Asturia
Villanueva de Oscos
Artesano (ur. 1960 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Do czasu opatentowania znaku "TARAMUNDI" przez Antonio Díaz Bermúdez tak właśnie sygnował swoje navajas. Aktualnie używa puncy w kształcie litery "A" otoczonej kręgiem punktów. Dodatkową cechą charakterystyczną dla navajas pochodzących z tej rodziny cuchilleros jest wygięta na kształt uśmiechu uña.




Manuel Martínez Murias Asturia
Villanueva de Oscos
Ojciec Manuel Martínez Martínez, ur. 1930 r., znakował swoje noże w identyczny sposób jak syn. Marka "A" w otoczeniu punktów oraz "TARAMUNDI" i CC (w owalu)YC. Dodatkową cechą charakterystyczną dla navajas pochodzących z tej rodziny cuchilleros jest wygięta na kształt uśmiechu uña.




Manuel Calvín García Asturia
Vilanova Mousende (Taramundi)
Syn Amancio Calvín. Artesano (ur. 1960 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "CALVIN® TARAMUNDI INOX" i "C TARAMUNDI".
Eduardo Andina Calvín Asturia
Vilanova Mousende (Taramundi)

Nieżyjący już artesano (1907 - 1989 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "EDUARDO ANDINA TARAMUNDI", "EA" i samym "A".


Amancio Calvín Mon
Asturia
Vilanova Mousende (Taramundi)
Ojciec Manuel Calvín García. Nieżyjący już artesano (1929 - 2007 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "CALVIN" i "CALVIN TARAMUNDI"





Manuel García Osorio

Ferreteria Legazpi
Asturia
Vilanova Mousende (Taramundi)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "VM. GARCIA TARAMUNDI", "V. GARCIA TARAMUNDI", "FERRETERIA LEGAZPI CANGAS DEL NARCEA", "RECUERDO DE TARAMUNDI", "FERRETERIA LEGAZPI TARAMUNDI LACADENA PRAVIA"





Ygnacio Castelao Gonzalez

Asturia
Xarrapo

(Taramundi)

Znakomity rzemieślnik i ojciec rodu Castelao. Ygnacio Castelao (1830 - ?) pracował w trzeciej ćwierci XIX wieku w Fabrica de Armas de Oviedo. Po powrocie do domu zaczął produkować noże we własnym warsztacie - były one tak dobrej jakości, iż wkrótce jego wyroby zaczęły się cieszyć wielką renomą w okolicy. Od niego zaczęła się historia znamienitej rodziny świetnych cuchilleros z Xarrapo i sława tamtejszych navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje navajas marką "YC" na głowni oraz "TARAMUNDI" na rękojeści.

Nie mam pewności czy sygnatura ze zdjęcia jest prawdziwa bowiem punce rodziny Castelao, były najczęściej podrabianymi sygnaturami ze względu na jakość i renomę rzemieślników pochodzących z tej rodziny.




Ceferino Castelao Pereiro

Asturia
Xarrapo

(Taramundi)

Syn Ygnacio Castelao. Nieżyjący już artesano (1855 - ?) tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "CC(w owalu)YC" składającą się z inicjałów artesano i jego ojca: (C eferino C astelao) Y gnacio C astelao





Juan Carlos Flores Asturia Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże początkowo sygnował marką "JC", którą zmienił na sygnaturę swojego dziadka Camilo Quintana Alejos - "CQ"




Alejandro Cotarelo Asturia Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "A"





Federico García Asturia Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "F. GARCIA TARAMUNDI", "FEDERICO GARCIA TARAMUNDI"





Manuel Mediante Asturia Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "TARAMUNDI"





Camilo Quintana Alejos Asturia Dziadek Juan Carlos Quintana López. Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Znakował swoje navajas puncą: "CQ"





José Alonso
Asturia Nieżyjący już artesano tworzący navajas w typie Taramundi. Sygnował swoje noże puncą "JA".











ARGULLES

-
Vde de M. Rodriguez
SAN SEBASTIAN

-

CCYC

MONIX

BB

M.TARAMUNDI

Asturia Punce pochodzące z głowni navajas wytworzonych przez hiszpańskich cuchilleros z Asturii. Nie udało mi się jednak odszukać informacji na ich temat i ustalić ponad wszelką wątpliwość, kto był ich faktycznym twórcą.





BALEARY






Cuchillería
Ordinas-Llucmajor
Baleary
Llucmajor
Cuchillería z siedzibą na Majorce prowadzona od czterech pokoleń przez rodzinę Ordinas, aktualnie przez Lluc Ordinas. Słynie głównie z produkcji navajas (7 tradycyjnych typów) i noży kuchennych w typie "mallorquinas", charakterystycznym dla tamtejszej tradycji i regionu. Cuchillería Ordinas produkuje również narzędzia rolnicze przeznaczone do prac ręcznych. Do wytwarzania swoich noży i navajas używa głównie naturalnych materiałów (drewno, poroże, rogi) oraz sklejki i stali nierdzewnej (dawniej stali węglowej).







Cuchillería
Miralles
Baleary
Muro
Cuchillería Miralles to rodzinna wytwórnia noży prowadzona aktualnie przez Rodrigo (ojciec) i Pepin (syn) Miralles w miejscowości Muro na Majorce. Specjalizuje się w produkcji navajas i noży według tradycyjnych wzorów z Majorki oraz narzędzi dla rolników i rybaków. Większość rękojeści navajas i noży wykonana jest z drewna, sklejki, a współcześnie i z plastiku.




Cuchillería Hermanos Campins Baleary
Consell
Warsztat prowadzony przez urodzonego w Albacete, ale od lat mieszkającego na Majorce Eugenio Martínez González. Ten cuchillero pracuje sam w swoim warsztacie, tworzy navajas z rękojeściami ze sklejki według regionalnych, tradycyjnych wzorców z Balearów.





Guillem Bernat Frau Baleary
Sineu/Palma
Cuchillero z miejscowości Sineu na Majorce, wytwarzał navajas według regionalnego wzornictwa i przy użyciu tradycyjnych materiałów. W 1971 roku przeprowadził się wraz z rodziną do Palma de Mallorca, zmarł w 1984 roku. W miejscowości Palma mieści się sklep firmowy tej rodziny, Cuchillería Sineu, prowadzony przez żonę (Apolonia) i córki (Miguela i Francesca) maestro Guillem Bernat.




ESTREMADURA






Rafael IbáñezEstremadura
Badajoz
Artesano (pracuje współcześnie 2012 r.) wytwarzający w większości navajas utrzymane w stylistyce Navajas Maragatas oraz rzadziej, w typie navajas asturyjskich. Sygnuje swoje noże imieniem lub nazwiskiem, czasami również używa puncy przedstawiającej drzewo w okręgu. Rzadziej posługuje się puncą wyglądającą jak 4 zwrócone ku sobie wierzchołkami trójkąty.





Martin RomoEstremadura
Badajoz

Artesano wykonujący navajas według tradycyjnych wzorów z Estremadury.










Cuchillería
Flores Cortes
Estremadura
Don Benito
Cuchillería Flores Cortes Don Benito S.L. to powstała w latach osiemdziesiątych XX wieku jedna z największych i najbardziej znanych cuchillerías z Estremadury. Słynie z bardzo dobrej relacji cena-jakość. Asortyment tej wytwórni noży jest niezwykle szeroki i bardzo zróżnicowany. Cuchillería produkuje nie tylko z tradycyjne modele navajas wywodzące się z Estremadury ale i navajas o wzornictwie typowym dla innych regionów Hiszpanii. Ponadto oferuje noże składane opracowane według nowych projektów, noże z głownią stałą, pochewki, sztućce, siekiery, nożyczki, narzędzia przeróżnego typu, skuwki, klamry, klamki, zapadki, zamki, gwoździe, uchwyty, podkowy itd. itp. - ogólnie rzecz biorąc całkiem sporo rzeczy do wytworzenia których potrzebny jest metal. 







Cuchillería
El Zorro

Estremadura
Don Benito

Imex El Zorro S.L. to firma powstała w połowie XX wieku w miejscowości Don Benito. Aktualnie specjalizuje się w wyrobach z metalu, od różnego typu noży, navajas i narzędzi począwszy na ozdobnych, kutych kratownicach skończywszy. Produkuje głównie navajas w typach charakterystycznych dla Estremadury ale w ofercie tej firmy można też znaleźć inne navajas, niekoniecznie tradycyjne. Firmę prowadzi Francisco Pastor.






Cuchillería
Sauceda
Estremadura
Don Benito
Cuchillería produkująca tradycyjne navajas z Estremadury.









Cuchillería
Vicente Sánchez Andujar
Estremadura
Don Benito
Fábrica de Cuchillería en general-artesana V. Sánchez to wytwórnia noży wytwarzająca navajas według regionalnych wzorów z Estremadury. Oferuje zarówno noże, nożyczki i navajas wyprodukowane przy użyciu nowoczesnych maszyn jak i egzemplarze wykonane w całości ręcznie. Vicente Sánchez Andujar to artesano kontynuujący wielopokoleniową tradycję wytwarzania noży w rodzinie Sánchez .




Manuel Sánchez Estremadura
Don Benito
Artesano wykonujący navajas według tradycyjnych wzorów z Estremadury. Wuj Vicente Sánchez Andujar z Cuchillería V. Sánchez .




MMB
Estremadura
Don Benito
Nieistniejąca już Cuchilleria MMB (została zamknięta w 1986 roku) założona i prowadzona przez trzech cuchilleros o nazwiskach: Mora, Moruno i Berrocal specjalizowała się w wytwarzaniu navajas według tradycyjnych wzorów z Estremadury.





Raul Casado SaucedaEstremadura
Yelbes/Medellin

Działający współcześnie artesano wykonujący navajas według tradycyjnych wzorców z Estremadury.








Cuchillería Teodomiro
Estremadura
Zalamea de la Serena

Na początku XX wieku Teodomiro Martínez Manotas, późniejszy założyciel Cuchillería Teodomiro wykonał sierp w prezencie dla swojego przyjaciela. Okazało się, że wyrób jest tak dobry, iż wkrótce do T. Martínez Manotas zaczęli zgłaszać się okoliczni rolnicy z prośbą o wykonanie narzędzi również i dla nich. Klika miesięcy później ze względu na ogromne zapotrzebowanie na swoje produkty artesano musiał założyć stały warsztat. Wkrótce wprowadził też do swojej oferty navajas. Jako oficjalną datę powstania Cuchillería Teodomiro podaje się rok 1923 - po założycielu cuchillería prowadzenie firmy przejął jego syn Teodomiro Martínez Dávila (obecnie na emeryturze). Aktualnie firmę prowadzą jego synowie Teodomiro, Francisco, Juan i Victoriano.




MMB


102


...R(?) DON BENITO


M.ROMO (Don Benito)

Estremadura Cuchillerías lub artesanos produkujący tradycyjne navajas według regionalnych wzorów z Estremadury - niestety nie udało mi się odnaleźć żadnych bliższych informacji na ich temat.




GALICJA




José Manuel González Fernández Galicja
Conforto (Lugo)
José Manuel González Fernández to jedyny cuchillero wytwarzający navaja typu Conforto. Ze względu na położenie miejscowości Lugo w bezpośredniej bliskości Asturii navajas te w zasadzie nie różnią się zbytnio od Navajas Taramundi i Navajas Santalla. Wyróżnikiem może być miejsce ich pochodzenia oraz przede wszystkim odmienny sposób zdobienia rękojeści.








José Rodil García Galicja
Conforto (Lugo)
Ojciec José Rodil Arruñada. Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował niegdyś marką: "A" w kręgu punktów oraz "TARAMUNDI", "RdoDETARAMUNDI". Obecnie wyłącznie marka "J. RODIL"







José Rodil Arruñada Galicja
Conforto (Lugo)
Syn José Rodil García. Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje w identyczny sposób jak ojciec: "TARAMUNDI" i "J. RODIL".







Alberto Villar Couto Galicja
Hombreiro (Lugo)
Artesano tworzący noże i navajas różnego typu, również w formach typowych dla navajas pochodzących z Asturii i Galicji. Bardzo często rzeźbi rękojeści swoich noży. Ozdabia je też w wyjątkowy, niebanalny sposób łącząc ze sobą różnego typu materiały oraz stosując nietuzinkowe inkrustacje. Działa współcześnie. Najdłużej oznaczał swoje navajas sygnaturą przypominającą potrójną kometę (trzy punkty) z jednym warkoczem.
Od 2016 roku, przez krótki czas używał sygnatury w kształcie gwiazdy, ale jeszcze na początku tego samego roku zaczął stosować sygnaturę przedstawiającą trójlistną koniczynę.





Avelino Fernández González Galicja
Penamaría (Lugo)
Artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnuje marką: "A". Jego wujem był José Antonio González “Pasadoiro" z Santa Eulalia de Oscos




José Mª Mediante Rodriguez

Galicja

Pontenova

Nieżyjący już artesano tworzący navajas typu Taramundi. Swoje noże sygnował marką: "MEDIANTE". Po przejściu na emeryturę sprzedał wyposażenie warsztatu Manuel Lombardia.




Santriso
Galicja
Rececende (Pontenova)
Santriso jest marką należącą do rodziny Marrote. To rodzinna cuchilleria wytwarzająca navajas w tradycyjnym stylu nawiązującym do navajas z Taramundi. Dodany do nazwy Santriso człon "ASTURIAS" jest mylący, ponieważ noże te z pewnością nie są wytwarzane w tym regionie. Prawdopodobnie chodzi w tym przypadku o chwyt marketingowy lub o wskazanie typu navaja (asturyjskie).





Andres Mario Castelao Lastra Galicja
Ribadeo
Pochodzący z Asturii artesano (ur. 1945 r.) tworzący navajas typu Taramundi. Członek sławnej rodziny Castelao wywodzącej się od Ygnacio Castelao Gonzalez z Xarrapo. Swoje noże sygnuje marką: "CC(w owalu)YC"





Óscar Villada Blanco Galicja
Riotorto (Lugo)
Cuchillero kultywujący rodzinne tradycje wytwarzania navajas. Tworzy navajas typu Taramundi ale i noże innego typu i przeznaczenia. Sygnuje głownie inicjałami swojego pradziadka Alejandro Villada: "AV", od którego uczył się sztuki wykonywania noży. Pracuje wspólnie w jednym warsztacie wraz ze swoim dziadkiem Cuqui (Eduardo) Villada, który wykonuje wyłącznie sierpy.





David Marelo
Galicja
Riotorto (Lugo)
Artesano wykonujący navajas w typie Taramundi. Sygnuje swoje noże inicjałami "DM".




Mario
Galicja
Riotorto (Lugo)
Artesano wykonujący navajas w typie Taramundi. Sygnuje swoje noże literą "M".




Jose Antonio Gutierrez Rodil
"Quinteiro"
Galicja
Soutelo (Riotorto)
Artesano specjalizujący się głównie w wytwarzaniu noży, sierpów, niezwykle rzadko wykonuje navajas. Sygnuje swoje noże literą "Q".





Armando Villar Vega
(Armandín de Souto)
Galicja
Souto
Artesano wykonujący navajas w typie Santalla. Swoje noże sygnuje literą "F".






Javier López Fernández Galicja
Mosteiro-Pol i Riotorto (Lugo)
Artesano wykonujący navajas w typie charakterystycznym dla Galicji i Asturii. Niezwykle uzdolniony rzeźbiarz. Pracuje wspólnie z Oscar Villada Blanco. Sygnuje swoje noże dwiema puncami, pierwsza z nich to wydłużona litera "L" z nałożonymi gwiazdami, druga to wyobrażenie słońca i księżyca.
Na początku 2012 roku Javier Lopez Fernandez wykonał kilka navajas sygnowanych puncą przedstawiającą trzy "łuki" ułożone w kształt przypominający wir (to moje osobiste skojarzenie). To była tymczasowa sygnatura, używana z konieczności po zagubieniu przez nożownika właściwej puncy. Ciekawostką jest fakt, że częściami składowymi tej sygnatury był fragment puncy (warkocz "komety") innego twórcy, przyjaciela Javiera Lopeza - Alberto Villar Couto.

http://www.navaja.pl/artesanos/91-javier-lopez-fernandez-i-isabel-vazquez.html







Isidro Mendez Deza Galicja
Louxas (Fonsagrada)
Artesano (ur. 1948 r.) produkujący navajas w typach charakterystycznych dla Asturii i Galicji. Sygnuje swoje noże literami "I" lub "P".





Vicente Fernandez Fernandez Galicja
Portelina (Fonsagrada)
Artesano (ur. 1926 r.) produkujący navajas w typach charakterystycznych dla Asturii i Galicji. Sygnuje swoje noże literą "V" umieszczoną w pionie względem "poziomu" rękojeści.




José Ortiz Galicja
Ponte Caldelas
Artesano wykonujący bardzo charakterystyczne navajas stylem zbliżone do noży z Asturii i Galicji. Ich cechą charakterystyczną jest bardzo krótka głownia i wydłużona, spiczasta rękojeść.




Manuel Veiga Galicja
Pontenova
Sygnatura ta umieszczona była na głowni navaja w typie Taramundi. Manuel Veiga nie jest jednak producentem navajas, a sprzedawcą i dystrybutorem noży. Navaja została wykonana zatem prawdopodobnie przez innego twórcę na zamówienie jego cuchillerii.




KASTYLIA LA MANCZA










José Expósito Picazo

Cuchillería
Expósito
Kastylia La Mancza
Albacete
Fábrica de Cuchillería Expósito, S.L. to jedna z najbardziej znanych i cenionych wytwórni navajas z Albacete. Została założona i prowadzona jest przez José Expósito Picazo członka rodziny o wielkich tradycjach nożowniczych. Ród Expósito tworzyli tak znakomici twórcy jak: Bartolomé Expósito López, José Expósito Fernández oraz Juan, Bartolomé, Isidro i Alejandro Expósito Fernández - jest to rodzina, ktora na trwałe wpisała się w historię hiszpańskiego nożownictwa. W Cuchillería Expósito produkuje się zarówno przy użyciu nowoczesnych maszyn, jak i hołdując tradycji wytwarza się navajas całkowicie ręcznie. Cuchillería Expósito ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.

José "Pepe" Expósito Picazo to działający współcześnie, niezwykle ceniony artesano z Albacete. Wytwarza navajas według tradycyjnych wzorów oraz repliki navajas z wieków dawnych. Naukę zawodu cuchillero rozpoczął w wieku 9 lat w rodzinnej cuchilleria mieszczącej się w dzielnicy Miraflores. W 1977 roku zdobywa swoją pierwszą nagrodę za własnoręcznie wykonany nóz, wkrótce otwiera też własną cuchilleria przy ulicy Tejares. Aktualnie pracuje w należącej do niego Cuchillería Expósito, które siedziba znajduje się w Polígono Industrial Campollano w Albacete. W latach 1990-1996 był przewodniczącym stowarzyszenia APRECU.







Hermanos Expósito FernándezKastylia La Mancza
Albacete
Nieżyjący już w większości, lub będący na emeryturze (Nino Exposito) artesanos z rodu Expósito, znani również jako "Bartolos" (ojciec i jego najstarszy syn mieli na imię Bartolome) działający w Albacete do roku 1992. Pod szyldem Hermanos Expósito Fernández pracował także José "Pepe" Expósito Picazo.





Cuchillería
Halcón
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Halcón SA zostala założona w 1985 roku przez José Expósito Picazo, członka wielce zasłużonej dla hiszpańskiego nożownictwa rodziny Expósito z Albacete. Navajas oparte na tradycyjnych hiszpańskich wzorcach stanowiły mały procent ogólnej produkcji tej firmy, która skupiała się na wytwarzaniu noży z głownią stałą i noży składanych w oparciu o ogólnoświatowe trendy i nowe wzornictwo. Firma przestała istnieć w 1991 roku.






Juan M. López Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano tworzący w Albacete w latach 1925 - 1936.





Cuchillería
Joker
Kastylia La Mancza
Albacete
Jedna z największych hiszpańskich cuchillerias eksportująca noże do ponad trzydziestu krajów świata. Została założona w 1987 roku w Albacete i w tym właśnie mieście do dzisiaj ma swoją siedzibę. Ta cuchilleria wytwarza noże różnego typu, od myśliwskich począwszy, poprzez noże wojskowe, na navajas klasycznych w formie skończywszy. Cuchillería Joker ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.

Cuchillería Joker jest także właścicielem marki "JKR". Produkty sygnowane tą marką wyprodukowane zostały w Azji.






Cuchillería
Barbero
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Barbero została założona w 1945 roku przez José Benigno Barbero Escamez i jego syna José Barbero Sánchez. Aktualnie prowadzą ją Juan Andrés Barbero García, wraz ze swoją żoną Josefina i synami Andrés José y Sergio. Cuchilleria wytwarza różnego typu noże i navajas, zarówno według tradycyjnych wzorów, jak i według projektów ogólnoświatowych. Artesanos zatrudnieni w tej wytwórni noży wykonują również navajas całkowicie ręcznie. Cuchillería Barbero ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.




R. Expósito Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano tworzący w XX wieku w Albacete. Wykonywał navajas w stylu charakterystycznym dla tego regionu.











Rodzina Zafrilla
Kastylia La Mancza
Albacete
Rodzina Zafrilla należy do najbardziej zasłużonych i najbardziej cenionych rodów nożowników z Albacete. Produkuje noże od XIX wieku aż do dzisiaj. Członkowie rodziny sygnują swoje navajas nazwiskiem oraz przeważnie inicjałem imienia.

Francisco Zafrilla Tobarra

Ricardo Zafrilla Gonzalez XIX w. (R. Zafrilla)

Joaquín Zafrilla Gonzalez XIX w. - 1924 r. (J. Zafrilla)

Ricardo Zafrilla Martinez od 1938 r. (R. Zafrilla)

José, Enrique i Ricardo Zafrilla Valero od 1955 r. (F. Zafrilla)









Viuda de Zafrilla Kastylia La Mancza
Albacete
Działająca od lat trzydziestych do sześćdziesiątych XX wieku (1933-1955) "Viuda de Zafrilla" nie była nazwą wytwórni noży tylko szyldem, pod którym sprzedawano navajas twórców z Albacete. Firmę prowadziła wdowa (viuda) po artesano José Zafrilla, Petronilla Valera (marka: V de J.Zafrilla, Vda de J.Zafrilla).





Juan Griñan Andújar Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillero pochodzący z Albacete. Wykonywał noże w latach 1956 -1967.









Cuchillería
Gómez Albacete
Kastylia La Mancza
Albacete
Ta działająca w latach 1918 - 2000 w Albacete, znana i wielce zasłużona dla hiszpańskiego nożownictwa cuchilleria założona została przez braci Antonio i Francisco Martínez Gómez. Do 1961 roku sygnowała swoje navajas literami A.M GOMEZ ALBACETE lub GOMEZ ALBACETE. Logo z tarczą i banderą opracował w 1961 roku pracownik cuchillerie José Martínez Sáez i od tej pory w ten właśnie sposób firma oznaczała swoje wyroby. Cuchilleria zasłynęła z wprowadzenia na rynek w latach dwudziestych XX wieku niezwykle popularnej serii navajas z  okładzinami wykonanymi z celuloidu oraz z równie popularnej, opracowanej w latach sześćdziesiątych serii nazwanej "Domino".







Cuchillería
Sáez López S.L.

Kastylia La Mancza
Albacete

Cuchillería Sáez López S.L. to założona w 1916 roku, istniejąca od trzech pokoleń firma rodzinna z Albacete. Aktualnie zarządza nią Gabriel Sáez López. Posiada w swoim katalogu bardzo szeroki asortyment - produkuje wszelkiego rodzaju noże, od noży kuchennych począwszy, poprzez tradycyjne navajas, noże turystyczne, sztućce i stojaki oraz bloczki do niach, na brelokach skończywszy.
Prawdopodobnie obecnie (2012 r.) zdecydowaną większość swoich navajas zamawia w Azji.







Justo Arcos Aroca
Kastylia La Mancza
Albacete
Jeden z najlepszych cuchilleros z Albacete i członek jednej z najstarszych rodzin cuchilleros w tym mieście, działający w XIX i XX wieku. Justo Arcos Aroca był również założycielem jednej z największych i najbardziej znanych fabryk noży w Albacete (działającej na przełomie wieków).




Roberto Arcos Abia Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano działający w Albacete w latach 1878 - 1948. Członek jednej z najstarszych rodzin cuchilleros w tym mieście. Charakterystycznym dla jego navajas był umieszczony w okładzinie rękojeści pasador otoczony jaskrawą, czerwoną obwódką. Wyróżnika tego Roberto Arcos Abia używał do 1940 roku.




Hermanos Sánchez
Fábrica El Sol
Kastylia La Mancza
Albacete
Na przełomie XIX i XX oraz w pierwszym trzydziestoleciu XX wieku fabryka braci Sánchez była jedną z największych i najważniejszych fabryk w Albacete (w 1930 roku zatrudniano w niej 434 pracowników), zaprzestała działalności na krótko przed wybuchem hiszpańskiej wojny domowej.







Álvaro García Zafrilla
Kastylia La Mancza
Albacete
Znakomity cuchillero tworzący na przełomie XIX i XX wieku (od około 1878 do około 1930 roku), jeden z najważniejszych twórców pierwszego trzydziestolecia XX wieku. Założyciel jednej z największych wytwórni noży w Albacete. Ojciec Ricardo García. Zmarł w 1943 roku.




Francisco Portero Kastylia La Mancza
Albacete

Cuchillero działający na początku XX wieku w Albacete. Jego prace zostały nagrodzone na pierwszym konkursie nożowniczym, który odbył się w 1926 roku w Albacete.




Bartolomé Expósito López Kastylia La Mancza
Albacete
Znakomity dwudziestowieczny nożownik, protoplasta słynnego rodu artesanos z Albacete. Dziadek José Expósito Picazo prowadzącego aktualnie rodzinną, jedną z najbardziej znanych w Hiszpanii wytwórni noży: Cuchilleria Expósito





Antonio Peinado Escobar Kastylia La Mancza
Albacete
Antonio Peinado Escobar - cuchillero działający w Albacete w latach 1925 - 1965.






M. Lopez Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano tworzący w Albacete. Wykonywał navajas w stylu charakterystycznym dla tego regionu.





Angel Muñoz Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano tworzący do 1979 roku w Albacete. Wykonywał navajas w stylu charakterystycznym dla tego regionu. Jego ojcem był również twórca navajas z Albacete, Vicente Muñoz, który zaprzestał działalności w latach czterdziestych XX wieku.
Sygnował swoje navajas nazwiskiem "MUñNOZ" (z wyraźnie zaznaczoną kreseczką nad literą eñe)
wpisanym w elipsę z "uciętymi" bokami.









Sotos

N. Sotos
Kastylia La Mancza
Albacete
Sotos to byli hurtownicy i dystrybutorzy navajas, nie wytwarzali ich jednak własnoręcznie, nie mieli też własnej cuchillerie. Sprzedawali navajas innych twórców pod własnym szyldem. Działali w Albacete i Santa Cruz de Mudela. Prawdopodobnie navajas wytwarzano dla nich na zlecenie w cuchilleriach mieszczących się w tych miejscowościach.

Pascual Sotos Gomez (Albacete) - rozpoczął działalność w 1948 roku, zakończył w XX wieku.
Antonio Sotos Ruescas (Albacete) - działał w latach 1908 - 1921.
Natanael Sotos Rodriguez (Albacete) - działał w XX wieku.






Santos Quilez Honrubia

Hermanos
Quilez Honrubia
Kastylia La Mancza
Albacete
Santos Quilez Honrubia pracuje w Albacete. Wytwarza bardzo mało navajas pod własną puncą, w większości przypadków wykonuje noże dla większych cuchillerias i sklepów. Przeważnie składa navajas z gotowych części zakupionych w cuchillerias lub u innych nożowników. Sygnuje swoje noże puncą "SANTOS".
Santos Quilez Honrubia wkrótce przechodzi na emeryturę (dane z 2012 roku), ale marka "SANTOS" nie zniknie z rynku ponieważ firmę przejmują i kontynuować w niej będą prace synowie tego nożownika (jako: Hermanos Quilez Honrubia)




Ricardo García Medrano
Kastylia La Mancza
Albacete
Najstarszy syn i spadkobierca znakomitego cuchillero z Albacete Álvaro García Zafrilla. Tworzył w Albacete w latach 1932 - 1964. Sygnował swoje navajas puncą "R.GARCIA ALBACETE".





Francisco Navarro Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano tworzący navajas według tradycyjnych wzorców w XX wieku w Albacete.





Manuel Fernandez Panades

Cuchillería Fernandez

Manuel Fernandez Rovira

Kastylia La Mancza
Albacete
Manuel Fernandez Panades był jednym z najlepszych artesanos działających w Albacete w dwudziestym i na początku dwudziestego pierwszego wieku. Znakomity, wielokrotnie nagradzany twórca rozpoczął naukę w wieku 8 lat w warsztacie swego ojca Telesforo Fernandez Exposito kontynuując tym samym tradycje rodzinną zapoczątkowaną w latach trzydziestych XX wieku przez swojego dziadka Juan Jose Fernandez Martinez. W 1989 roku będąc już uznanym twórcą otworzył własny warsztat.
Zmarł w 2011 roku.

Cuchillería Fernandez to wytwórnia noży prowadzona przez Manuel Fernandez Panades. Pod jej szyldem Maestro sprzedawał swoje noże i navajas.
Aktualnie prowadzi ją jego syn, również wytwarzający navajas Manuel Fernandez Rovira.
Cuchillería Fernandez ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.





Daniel Martínez
"Armillita"
Kastylia La Mancza
Albacete
Nieżyjący już artesano tworzący navajas w niezwykle charakterystycznym stylu. Cechują się one dużą ilością zdobień zarówno głowni jak i rękojeści. W klingach swoich navajas cuchillero wycinał różnoksztaltne otwory. Ojciec Natalio Martinez.




Natalio Martínez Kastylia La Mancza
Albacete
Maestro cuchillero pochodzący z Albacete. Znakomity, cieszący się wielką sławą rzemieślnik. Jeden z największych twórców navajas dwudziestego i dwudziestego pierwszego wieku. Tworzył niezwykle charakterystyczne pod względem zdobnictwa noże w stylu zapoczątkowanym przez swojego ojca (Daniel Martinaz). Obecnie na emeryturze.




Hermanos Godes Kastylia La Mancza
Albacete
Bracia Godes tworzyli navajas w dwudziestym wieku w Albacete (od początku wieku). Zaliczani byli do najlepszych cuchilleros tamtego okresu.




Luis Vergara Kastylia La Mancza
Albacete
Jeden z, bez wątpienia, najlepszych artesanos działających na przełomie XX i XXI wieku. Wykonuje navajas według tradycyjnych wzorów. Jego noże cechuje niezwykle staranne wykonanie i wielka dbałość o detale. Świetny styl, wspaniałe materiały.
Znakomity cuchillero.





José Giraldo Losa Kastylia La Mancza
Albacete
José Giraldo Losa urodził się w 1929 roku w Albacete. Znakomity, sławny i niezwykle ceniony artesano. Jego prace zdobyły wiele nagród w różnego rodzaju konkursach i wystawach nożowniczych. Nadal jest aktywny zawodowo.







Cuchilleria Gilosa
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchilleria Gilosa (Giraldo Losa SA) lub ICA (Industria Cuchillera de Albacete) to nieistniejąca już wytwórnia noży założona pod koniec XX wieku przez Jose Giraldo Losa. Wytwarzano w niej, poza tradycyjnymi wzorami navajas również noże innych typów.




José Antonio Herreros Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano działający współcześnie w Albacete. Współpracuje z Cuchilleria Barbero Albacete.











Cuchillería
Arcos
Kastylia La Mancza
Albacete
Jedna z najstarszych, działających bez przerwy wytwórni noży świata. Pierwsze produkty sygnowane marką Arcos Albacete pochodzą już z 1745 i 1746 roku i zostały wytworzone przez cuchillero Juan de Arcos (ur. 1708 r.) - obecnie znajdują się z zbiorach Narodowego Muzeum Archeologicznego w Madrycie.
Cuchillería Arcos Hermanos SA to duża rodzinna firma, której początki oficjalnie sięgają 1875 roku. W tym właśnie roku Gregorio Arcos Aroca przekształcił swój mały warsztat produkujący noże, navajas i nożyczki w fabrykę. 100 lat później jeden z jego następców, Gregorio Arcos Villanueva rozpoczął międzynarodową ekspansję firmy. Aktualnie (2012 r.) firmę prowadzi kolejny z rodu Roberto Arcos.
Cuchillería wytwarza wszelkiego rodzaju noże, nożyczki, maczety oraz akcesoria kuchenne. W aktualnej ofercie tej firmy znalazłem zaledwie kilka navajas produkowanych w oparciu o tradycyjne wzornictwo, jednak bez wątpienia dawniej było ich zdecydowanie więcej.
Do 1950 roku w
Cuchillería Arcos stosowano puncę "R.ARCOS ALBACETE" i "ARVI ALBACETE", a wcześniej, w XIX wieku "G.ARCOS ALBACETE". Wytwarzano również noże oznaczane samą literą "A", stylistycznie identyczną z pierwszą literą puncy "ARCOS".
Członkowie rodu Arcos
działający niezależnie lub przy okazji wytwarzający noże na własną rękę, stosowali również inne sygnatury z nazwiskiem rodu.












Cuchillería
Celaya
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Celaya e Hijos SCL założona została w 1986 roku przez Juan Antonio Martínez Celaya i jego synów Jose Gabriel, Antonio i Francisco Javier. Znaczną część produkcji tej cuchillerie stanowią navajas wytwarzane według tradycyjnych wzorów, są to zarówno noże produkcyjne (wykonywane przy użyciu nowoczesnych maszyn) jak i navajas wytwarzane od początku do końca ręcznie. Cuchillería Celaya e Hijos SCL ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.




José Piqueras
Kastylia La Mancza
Albacete

Artesano tworzący w Albacete w latach 1915-1942.







Cuchillería
Andujar

Kastylia La Mancza
Albacete

Cuchillería Andujar S.L. została założona w latach osiemdziesiątych XX wieku. Jej siedziba znajdowała się na Polígono Industrial Campollano w Albacete. W ofercie tej cuchilleria znaleźć można było wiele navajas wyprodukowanych według tradycyjnych wzorów.
Cuchilleria Andujar została zamknięta w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku.




Cuchillería
Cudeman
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Cudeman S.A. została założona w latach osiemdziesiątych XX wieku. Jej siedziba znajduje się na Polígono Industrial Campollano w Albacete. To firma specjalizująca się w nożach produkowanych według nowoczesnego wzornictwa, jednak w jej ofercie można znaleźć również kilka navajas opracowanych na podstawie tradycyjnych wzorów, np. Navaja typu Solsonesa sprzedawana przez Cudeman S.A. pod nazwą Navaja Campera.





Cuchillería
Nieto
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Miguel Nieto S.L. została oficjalnie założona w 1987 roku przez Miguel Nieto Guillén i jego czterech synów, jednak jej prawdziwych początków należy szukać w znacznie odleglejszych czasach. Na początku XX wieku ojciec Miguel Nieto Guillén artesano Inocencio Nieto otworzył w Albacete mały warsztat. W 1957 roku dołączył do niego syn powoli budując siłę rodzinnej marki. W 1980 roku Miguel Nieto wraz z synami otworzyli cuchilleria pod własną marką "M. Nieto" - w 1987 roku została przekształcona w "Miguel Nieto S.L.". Cuchilleria wytwarza w większości noże według opracowanych przez siebie lub ogólnoświatowych wzorów, jednak w jej ofercie można znaleźć również linię Clasica, silnie inspirowaną tradycyjnymi navajas (np. Estilete, Albacetena), które od pierwowzorów różnią się nieco odmiennymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi. "Miguel Nieto S.L." ma prawo sygnowania swoich wyrobów znakiem AB-Cuchillería.




Cuchillería
Crowning Knives
Kastylia La Mancza
Albacete
Firma "Crowning Knives" została założona w 1954 roku w Albacete przez Pedro Castañeda Sánchez. Obecnie prowadzi ją José Castañeda Tudela. Ma w swojej ofercie kilka modeli navajas wzorowanych na tradycyjnych nożach.






Cuchillería
Becerra
Kastylia La Mancza
Albacete
Rodzinna wytwórnia navajas o wielkich tradycjach prowadzona obecnie przez Francisco Hernández Becerra. Firma została założona w 1876 roku w Albacete przez dziadka obecnego właściciela Manuel Hernández Cuesta. Po nim prowadzenie warsztatu przejęli ojciec Francisco, Pascual Hernández Saéz wraz z wujami Antonio (El Chato), Bartolo i Tedón Iniesta. Kolejnymi członkami rodziny prowadzącymi cuchilleria byli kuzyn Juan Francisco Iniesta (Quico) i sam Francisco wraz z braćmi Pascual i José Antonio. Aktualnie cuchilleria prowadzona jest wyłącznie przez Francisco Hernández Becerra, który korzysta z pomocy syna Paco Hernández Alfaro.
Francisco Hernández Becerra wykonane własnoręcznie noże i navajas sygnuje puncą "PACO BECERRA".






Cuchillería
Esparcia
Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchillería Esparcia SL to założona w 1969 roku wytwórnia noży mająca swą siedzibę w Albacete na terenie Poligono Industrial Campollano. Cuchilleria ma w swojej ofercie wiele modeli tradycyjnych navajas. Niegdyś wszystkie modele navajas, nawet te z okładzinami wykonanymi z plastiku wytwarzano w Albacete (do roku 2009). Aktualnie, jeśli idzie o tradycyjne typy navajas, w Albacete wykonywane są noże z okładzinami z rogu i drewna oliwnego.
Uwaga! Nowe navajas z plastikowymi cachas będące w ofercie tej firmy zamawiane są w Chinach.






Familia Panadero Panduro Kastylia La Mancza
Albacete
Cuchilleria prowadzona przez kilku braci, z których najbardziej znani są Javier (niestety już nie żyje) i Ricardo Panadero Panduro - obaj niezwykle cenieni, zdobyli wiele ważnych nagród na róznego rodzaju konkursach nożowniczych. W tej wytwórni noży navajas wytwarza się wyłącznie ręcznie.




Silvestre Muela Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano wytwarzający noże i navajas różnych typów w tym również navajas w tradycyjnym stylu. Prowadzi także sklep, w którym oferuje wyroby innych producentów.







Navajas
Sotoca y Lopez

Miguel Sotoca Romero
Kastylia La Mancza
Albacete
Znany i ceniony cuchillero Miguel Sotoca Romero wykonuje noże, siekiery i navajas w różnych stylach, w tym również navajas w stylu tradycyjnym. Przeważnie nie sygnuje swoich navajas, albo oznacza je literą "S" lub swoim nazwiskiem "SOTOCA" (czasami z dopiskiem "ALBACETE") - chociaż miałem okazję zobaczyć navaja pochodzącą z jego warsztatu, która na recazo nabitą miała puncę "SL" ("Navajas Sotoca y Lopez").




Cuchillería J.J. Kastylia La Mancza
Albacete
Fabrica de cuchillería J.J. to firma z ponad pięćdziesięcioletnią tradycją (2011 r.) wytwarzające noże różnego typu (głównie kuchenne), tasaki, sztućce, nożyczki oraz navajas, również w tradycyjnych stylach pochodzących z różnych regionów Hiszpanii. Cuchillería J.J. posiada prawo do sygnowania swoich wyrobów logo "AB-Cuchillería de Albacete".




Isidro Artesano Albacete

Kastylia La Mancza

Albacete

Marka należąca do Isidro Exposito, artesano produkującego navajas w tradycyjnych wzorach.




Martín Martínez Nieto

Kastylia La Mancza

Albacete

Nieżyjący już artesano tworzący tradycyjne w formie navajas. Początkowo (w latach w latach 1918 - 1926) pracował wspólnie z Antonio Peinado Escobar, od 1930 roku wytwarzał noże pod własną marką "M.M.NIETO ALBACETE".






Anfer
Kastylia La Mancza
Albacete

Pod marką "Anfer" kryją się dwaj bracia, Antonio i Fernando Medrano Garcia, nazwa powstała z połączenia pierwszych liter pochodzących z imion braci (AN tonio FER nando). Fernando rozpoczął działalność w 1942 roku w warsztacie Martin Martinez Nieto, a Antonio w tym samym roku u rodziny Rojas. Od 1955 roku Fernando pracuje już pod własnym nazwiskiem w maleńkim warsztacie zlokalizowanym przy Calle Lozano 11 w Albacete, w roku 1957 bracia zakładają firmę ANFER.
 W 1963 roku firma zostaje przeniesiona w nowe miejsce, do piwnic czteropiętrowego budynku, którego górne piętra służą rodzinie za mieszkania.
Fernando Medrano przechodzi na emeryturę w roku 1990, a Antonio w roku 1993.





Juan RonceroKastylia La Mancza
Albacete

Artesano wytwarzający na przełomie XX i XXI wieku navajas według regionalnych wzorów. 





Hernan

Francisco Hernández Sáez

Kastylia La Mancza
Albacete
Sygnaturą "HERNAN" z umieszczoną obok gwiazdą posługiwał się Francisco Hernández Sáez, artesano działający w Albacete w latach 1952 - 1986.








Familia Rojas


Martin Rojas Martinez


Antonio Rojas Martinez

Kastylia La Mancza
Albacete
Nieistniejąca już, działająca w XX wieku rodzinna cuchilleria założona i prowadzona przez braci Martin Rojas Martinez (ur. 1912 r.) i Antonio Rojas Martinez (ur. 1916 r.). Początkowo bracia Rojas Martinez pracowali w fabryce należącej do Ricardo Zafrilla. W 1947 roku założyli własny warsztat, jednak przez pierwsze 15 lat wykonywali navajas na zlecenie innych, większych cuchillerii oraz sklepów nożowniczych. Od 1957 roku wytwarzali noże pod własną marką "M.ROJAS", w późniejszym okresie również "A.ROJAS" i "ROJAS".





Jose Herraez Verdejo
"Fati"

Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano (ur. 1933 r.) tworzący od 1975 roku navajas według regionalnych wzorów.





RamirezKastylia La Mancza
Albacete
Bracia Asensio, Ramón y Antonio Ramirez urodzili się pod koniec i na początku XX wieku w Albacete. Każdy z nich prowadził własny warsztat, w którym wytwarzał navajas według regionalnych wzorów. Działali w XX wieku.





Francisco Vicente Bernal
Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano wytwarzający navajas według tradycyjnych wzorów.





Francisco CebriánKastylia La Mancza
Albacete
Francisco Cebrián "Tragamuertos" to artesano działający w XX wieku w Albacete i wytwarzający navajas zarówno według tradycyjnych hiszpańskich, jak i ogólnoeuropejskich wzorców.







Antonio Belmonte Martinez
Kastylia La Mancza
Albacete
Artesano działający w XX wieku. Sygnował swoje prace głową rysia i inicjałami "AB" lub własnym nazwiskiem.






Jose Herraez Verdejo
"Fati"
Kastylia La Mancza
Albacete

Jose Herraez Verdejo ur. 1933 r., artesano działający od 1975 roku w Albacete.







Amós Núñez 
Kastylia La Mancza
Albacete

Amós Núñez cuchillero S.L. to działający w Albacete od 1955 roku sklep i wytwórnia noży, prowadzi ją Amós Núñez. Amós Núñez to jeden z najbardziej zasłużonych nożowników w Albacete, działający we wszystkich stowarzyszeniach zajmujących się nożownictwem w tym mieście (ADECA, FEDA, APRECU, FUDECU), założyciel noszącej jego imię Escuela de cuchillería de Albacete (szkoły kształcącej nożowników), jeden z fundatorów Monumento del mochilero i Museo Municipal de la Cuchilleria de Albacete.
W swoim sklepie sprzedaje navajas wytwarzane w przysklepowym warsztacie oraz noże wytwarzane przez większość najznaczniejszych artesanos z Albacete.







Antonio Montejano Nieto Kastylia La Mancza
Albacete
Antonio Montejano Nieto nie wykonuje własnoręcznie noży składanych jest jednak znakomitym grawerem, którego podpis możecie zobaczyć na wielu tradycyjnych navajas pochodzących od różnych twórców - stąd jego obecność w tym gronie.

http://www.navaja.pl/artesanos/65-antonio-montejano-albacete.html
http://www.navaja.pl/kilka-pytan-do/86-antonio-montejano-nieto.html











P.J.C

Fca de Jose Portero Albacete

-

EF

ARGANDO

P. GARCIA ALBACETE

B
Kastylia La Mancza
Albacete
Punce pochodzące z różnych wieków. Twórców tych navajas nie udało mi się zidentyfikować, lub też nie udało mi się odnaleźć informacji na ich temat. Pewne jest natomiast to, że noże te zostały wyprodukowane w Albacete.




Adolfo Lopez Palop Kastylia La Mancza
Alcaraz (Albacete)
Cuchillero, którego navajas cechuje niepowtarzalny, charakterystyczny styl. Wytwarzał navajas przez wiele lat (XX/XXI w.) jednak poświęcił się tej pasji w całości dopiero będąc na emeryturze. Sygnuje swoje navajas nazwą miejscowości, w której mieszka "ALCARAZ".




Joaquin López JerezKastylia La Mancza
El Ballestero (Albacete)
Artesano działający na przełomie XX i XXI wieku. Wytwarza navajas według klasycznych wzorów. Świetny rzeźbiarz. Sygnuje swoje prace inicjałami "J.L.J." lub "JL".






Pedro Manuel Rodriguez Moreno
"El Navajero De Azuqueca"
Kastylia La Mancza
Azuqueca de Henares
Pedro Rodriguez Moreno to pochodzący z Albacete nożownik hobbysta aktualnie mieszkający w Azuqueca de Henares (2012 r.). Wytwarza różnego typu noże i navajas ale najbardziej lubi wykonywać navajas według tradycyjnych, klasycznych wzorców; szczególnie z blokadą typu de ventana. Sygnuje swoje prace literą "P" umieszczoną w przerwanym symetrycznie w trzech miejscach okręgu. Dawniej stosował również puncę z inicjałami "PR".






Cuchillería
Muela
Kastylia La Mancza
Puertollano (Ciudad Real)
Manufacturas Muela S.A. to jedna z największych hiszpańskich firm produkujących noże. Została założona w połowie XX wieku przez Eladio Muela, nożownika-samouka z miejscowości Puertollano w prowincji Ciudad Real. Pierwotnie był to mały warsztat, w którym Eladio Muela samodzielnie wytwarzał noże cieszące się w okolicy tak dużą popularnością, że wkrótce stać go było na założenie większego sklepiku, w którym mógł sprzedawać swoje wyroby. Firma rozwijała się w tak błyskawicznym tempie, że już wkrótce właściciel musiał ją przenieść w inne, umożliwiające dalsze rozwijanie produkcji miejsce. Obecnie produkty Muela znane są w całej Hiszpanii i w wielu krajach na pięciu kontynentach. Muela produkuje przede wszystkim noże i navajas przy użyciu nowoczesnych maszyn i materiałów (choć wytwarza również noże wykonane ręcznie, nie stroniąc od materiałów typu: róg, poroże itp.), korzystając przede wszystkim ze swoich własnych i ogólnoświatowych wzorców. Jednakże małą część jej produkcji stanowią także repliki hiszpańskich navajas z wieków dawnych oraz navajas opracowane na podstawie tradycyjnego hiszpańskiego wzornictwa.





Eladio MuelaKastylia La Mancza
Puertollano (Ciudad Real)

Eladio Muela był najstarszym z pięciorga dzieci rolnika z Puertollano. W wieku ośmiu lat porzucił szkołę i zaczął pracować wraz z ojcem na roli. W późniejszym okresie, po ukończeniu praktyki w warsztatach gdzie produkowano navajas, zaczął pracować jako monter w Empresa Nacional Calvo Sotelo by ostatecznie zająć stanowisko biurowe w tej firmie. Pewnego razu pokazał niemieckim pracownikom współpracującym z tą firmą wykonany przez siebie własnoręcznie scyzoryk składający się z 38 części. Nóż bardzo im się spodobał, zamówili więc u Eladio Muela większą ich ilość, którą zabrali ze sobą do kraju. Zachęcony tym sukcesem nożownik założył mały warsztat, który z czasem przekształcił się w wielką firmę znaną dziś pod nazwą Manufacturas Muela S.A. (Cuchilleria Muela). 






Cuchillería
López de la Isidra
Kastylia La Mancza
La Solana (Ciudad Real)
Pełna nazwa tej cuchillería to Manufacturas LOPEZ DE LA ISIDRA. Fabrica de Tijeras de Podar - Herramientas Manuales Agrocilas - Cuchilleria. Jest to wytwórnia ręcznych narzędzi rolniczych, nożyczek i noży. Firma oferuje własne wyroby ale poza tym zajmuje się również sprzedażą produktów pochodzących z innych cuchillerii, nie tylko hiszpańskich. W jej katalogu można znaleźć poza nożami także miecze, łuki, noże wojskowe, nożyczki i wiele innych rzeczy.




Domingo Franco Kastylia La Mancza
Villanueva de los Infantes (Ciudad Real)
Nieżyjący już artesano tworzący na przełomie XX i XXI wieku. Jeden z cieszących się największą estymą nożowników w prowincji Ciudad Real. Sygnował swoje navajas puncą "D. FRANCO".





Anselmo FrancoKastylia La Mancza
Villanueva de los Infantes (Ciudad Real)
Nieżyjący już artesano działający na przełomie XX i XXI wieku. Kuzyn Domingo Franco pracujący wraz z nim w jego warsztacie.




Diego Castillo Cañadas Kastylia La Mancza
Villarrobledo (Albacete)
Działający współcześnie cuchillero wytwarzający bogato zdobione navajas i noże zarówno według tradycyjnych, jak i opracowanych przez siebie wzorów. Sposób zdobienia przez niego głowni jest niezwykle charakterystyczny i łatwy do odróżnienia od innych artesanos. To powtarzające się ciągnące przeważnie przez prawie całą długość klingi nacięcia w kształcie drobnych łuków, gwiazdek, złamanych linii i punktów układających się w różne konfiguracje.















Real Fábrica de Armas Blancas de Toledo Kastylia La Mancza
Toledo
Fábrica de Toledo (La Fábrica de Toledo, Real Fábrica de Armas Blancas de Toledo, Real Fábrica de Espadas de Toledo, Fábrica Nacional de Toledo oraz punca Artilleria, Artilleria de Toledo) - założona w 1760 roku przez króla Calrosa III najsłynniejsza i ciesząca się ongiś największą renomą hiszpańska fabryka broni. To jej głównie Hiszpanie zawdzięczają ogólnoświatową legendę dotyczącą znakomitych właściwości "toledańskiej stali". Została zamknięta w 1970 roku.







Julian Galván Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Na przestrzeni wieków w Santa Cruz de Mudela tworzyło wielu sławnych i znakomitych cuchilleros o imieniu i nazwisku Julian Galván.

Juan Manuel Galván Arroyo (ur. 1886 r.) - trzej jego synowie również wykonywali navajas.

Julian Galván Arroyo (ur. 1892 r.) - brat J. M. Galván Arroyo

Julian Galván Hellin (ur. 1922 r.) - syn Julian Galván Arroyo, pracował jeszcze w drugiej połowie XX wieku

Juan Galván Del Fresno

Juan Galvan Trujillo





Enrique León Lopez Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Cuchillero i grawer działający w XX, a może i w XIX wieku w Santa Cruz de Mudela. Jeden z najlepszych cuchilleros swoich czasów. Współpracował z takimi twórcami jak: Isidro de Lamo, Enrique Gracia i Ismael Laguna Guiluz.






Segundo Gavilán Lopez
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Nieżyjący już znakomity artesano działający w Santa Cruz de Mudela na początku XX wieku (i pod koniec wieku XIX ?). Prowadził sławną w Hiszpanii rodzinną wytwórnię noży "Cuchillería Gavilán", jedną z największych fabryk w Santa Cruz de Mudela. Kiedy w 1940 roku przechodził na emeryturę w rodzinnej Cuchillería pracowało 110 pracowników. Członek bardzo znanej i niezwykle cenionej rodziny cuchilleros. Syn założyciela rodu Agustin Gavilán Acero.




Eusebio Gavilán Fernandez Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Artesano tworzący w XX wieku navajas według regionalnego wzornictwa. Bratanek Segundo Gavilán Lopez.




Cuchillería
Gavilán
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Sławna wytwórnia noży należąca do rodziny Gavilán. Działała w XIX i XX wieku. Była to jedna z największych fabryk noży w Santa Cruz de Mudela. Członkami rodziny Gavilán w jednej linii byli: Agustin Gavilán Acero (ojciec) oraz Jose Gavilán Lopez i Segundo Gavilán Lopez (synowie).





Cuchillería
J.J. Martínez
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Cuchillería Martínez C.B. została założona w 1951 roku przez artesano Juan José Martínez García (obecnie na emeryturze). Jest firmą rodzinną, aktualnie jedną z najbardziej znanych i cenionych w Santa Cruz de Mudela, cieszy się również wielkim prestiżem na rynku krajowym. Znaczną część produkcji tej Cuchillería stanowią navajas wykonywane według tradycyjnych wzorców ale firma wytwarza również inne noże różnego typu (np. kuchenne, myśliwskie), sztućce, nożyczki itp.  W ofercie firmy znajdziemy zarówno navajas produkcyjne jak i noże wykonane całkowicie ręcznie (w tym repliki dawnych navajas). Aktualnie Cuchillería Martínez prowadzona jest przez synów J. J. Martínez - José Manuel, Félix i Juan.




Rafael Wizner Ruiz
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Współcześnie działający artesano z Santa Cruz de Mudela.







Hermanos Rodriguez Nuño
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Cuchillería Rodriguez Nuño została założona w 1940 roku przez świetnego artesano Nicolás Rodríguez Torres. W pierwszych latach istnienia cuchillerie wszystkie prace wykonywane były całkowicie ręcznie, bez użycia jakichkolwiek narzędzi mechanicznych, dopiero z czasem do warsztatu wprowadzono nowoczesne maszyny. Po ojcu prowadzenie warsztatu przejęli jego synowie Salustiano i Miguel Rodriguez Nuño, również znakomici rzemieślnicy, a marka Hermanos Rodriguez Nuño stała się sławna nie tylko w Santa Cruz de Mudela. Salustiano w 2003 roku przeszedł na emeryturę, wkrótce dołączył do niego jego brat Miguel, niestety oznacza to, że marka z tak wielką tradycją, cieszącą się tak wielką renomą w zasadzie przestała istnieć ponieważ bracia nie mają następców.

Pośród umieszczonych obok zdjęć sygnatur
Cuchillería Rodriguez Nuño znalazły się punce "Simon Rodriguez" i "C. Simon Albacete Espana" - to nie jest błąd! W ten sposób oznakowane były navajas wykonane w Cuchillería Rodriguez Nuño na zamówienie innych cuchillerias bądź sprzedawców noży.




Nicolás Rodríguez Torres Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Założyciel Cuchillería Rodriguez Nuño. Znakomity nożownik, ojciec dwóch równie świetnych cuchilleros Salustiano i Miguela. Nicolás Rodríguez Torres oznaczał swoje navajas puncą "12 NRT".




Miguel Rodríguez 
Nuño

Kastylia La Mancza

Santa Cruz de Mudela

Prawdopodobnie tą sygnaturą posługiwał się Miguel Rodriguez Nuño, syn Nicolás Rodríguez Torres i jeden z braci Rodriguez Nuño prowadzących cuchilleria o tej nazwie (Hermanos Rodriguez Nuño).













Familia Bustos Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Sławna rodzina cuchilleros działająca od XIX wieku po czasy obecne. Założycielem rodu był działający w XIX wieku Rafael Bustos Hellín. Rodzina obecnie reprezentowana jest przez kilku cuchilleros. Rodzina sygnowała swoje noże puncą "BUSTOS" w różnych formach. Poszczególni członkowie rodziny używali poza tym również swoich indywidualnych sygnatur, np. "11 BUSTOS", "R.BUSTOS", "R.BUSTOS V".

Hermanos Bustos Navarro - bracia Ramon, Rafael, Santiago (ur. 1892 r.) - używał również puncy "11B" i Manuel (ur. 1898 r.) działający do połowy XX wieku.

Hermanos Bustos Delgado - bracia Santiago (ur. 1924 r.) i Antonio (ur. 1931 r.) działający w drugiej połowie XX wieku.

Santiago Bustos Valencia (ur. 1961 r.) - Działający współcześnie twórca. Syn Antonio Bustos Delgado.

Hermanos Bustos Muñoz - bracia Manuel (ur. 1927 r.), Francisco (ur. 1933 r.) i Rafael (ur. 1939 r.) działający w drugiej połowie XX wieku.

Rafael Bustos Muñoz - nieżyjący już artesano działający w drugiej połowie XX wieku. Sygnował swoje noże puncą "R.BUSTOS".

Rafael Bustos Valencia (ur. 1973 r.) - Działający współcześnie twórca. Sygnuje swoje noże puncą "R.BUSTOS V"

Manuel Bustos Valencia (ur. 1968 r.) - Działający współcześnie twórca. Syn Rafael Bustos Muñoz.

Angel Bustos Martinez (ur. 1957 r.) - Działający współcześnie twórca. Syn Manuel Bustos Muñoz.




Rafael Bustos Valencia
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Rafael Bustos Valencia (ur. 1973 r.) - Działający współcześnie twórca. Syn Rafael Bustos Muñoz. Sygnuje swoje noże puncą "R.BUSTOS V."




Rafael Bustos Muñoz Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Rafael Bustos Muñoz - nieżyjący już artesano działający w drugiej połowie XX wieku. Jeden z braci Bustos Muñoz, ojciec Rafael i Manuel Bustos Valencia. Sygnował swoje noże puncą "R.BUSTOS".




Manuel Bustos Navarro Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Nieżyjący już artesano pochodzący ze sławnego rodu cuchilleros z Santa Cruz de Mudela. Najmłodszy syn założyciela rodu Rafael Bustos Hellín. Urodził się w 1898 roku. Działał do połowy XX wieku.







Santiago Bustos Navarro Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Nieżyjący już artesano pochodzący ze sławnego rodu cuchilleros z Santa Cruz de Mudela. Syn założyciela rodu Rafael Bustos Hellín. Urodził się w 1892 roku. Działał do połowy XX wieku.





Andrés Pelaez Corredor Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Ten urodzony w 1930 roku w Santa Cruz de Mudela artesano najbardziej znany jest w Andaluzji dokąd trafia lwia część wytworzonych przez niego navajas. Charakterystycznym dla tego twórcy nożem jest Navaja jerezana (punta cortada), która jest typowa formą dla Andaluzji. Navaja tego rodzaju nie jest już praktycznie produkowana w rodzimym regionie - wytwarza ją tam tylko jeden cuchillero, Pedro Sanchez z miejscowości Paterna de La Rivera jednak w odrobinę odmiennej formie i pod inną nazwą (jako Navaja paternera).






José León Pedrero
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
José León Pedrero (ur. 1909 r.) - nieżyjący już, niezwykle wszechstronny artesano wytwarzający navajas według regionalnych wzorów. Jeden z najlepszych artesanos swoich czasów w Santa Cruz de Mudela. Produkował navajas we wszystkich formach i typach, stosując szeroki wachlarz zdobień. Brat Antonio León Pedrero.
José León Pedrero rozpoczął naukę wykonywania noży w wieku ośmiu lat w warsztacie Segundo Gavilán López, następnie pracował u siostrzeńców wspomnianego wyżej artesano, Eusebio i Agustína. Po latach otworzył własny warsztat.




Hermanos León Pedrero Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Sygnaturą tą posługiwali się bracia Antonio León Pedrero y José León Pedrero w okresie, w którym pracowali wspólnie.





Ismael Laguna Guíluz Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Ismael Laguna Guíluz (ur. 1915 - zm. 1977 r.) - znakomity i cieszący się wielką estymą rzemieślnik wytwarzający navajas według regionalnych wzorów. Jeden z największych twórców swoich czasów.





Francisco Valencia Linares
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Znakomity cuchillero cieszący się wielką estymą w środowisku twórców noży. Francisco Valencia urodził się w 1957 roku w Santa Cruz de Mudela i zajmował wykonywaniem navajas już od wczesnej młodości. Wykonuje noże według tradycyjnych wzorów, repliki dawnych navajas oraz modele przeznaczone dla kolekcjonerów.




Antonio León Pedrero Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Nieżyjący już artesano (ur. 1904 r.) działający w XX wieku w Santa Cruz de Mudela. Wytwarzał navajas według tradycyjnych, regionalnych wzorców. Przez pewien okres pracował wspólnie ze swoim bratem José León Pedrero. Swoje wspólne prace bracia sygnowali puncą "H. Leon" (Hermanos Leon).




Angel León de Lamo Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Syn Antonio León Pedrero. Artesano (ur. 1937 r.) tworzący navajas w stylu charakterystycznym dla Santa Cruz de Mudela. Sygnował swoje noże puncą ojca "A.L.P".




Rodriguez Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Navaja z tą puncą została prawdopodobnie wyprodukowana w XX wieku przez nieznanego cuchillero na zamówienie handlarza nożami o nazwisku Rogriguez (lub firmy, w której nazwie znalazło się nazwisko Rodriguez). Punca nie jest podobna do sygnatur żadnego z artesanos o nazwisku Rodriguez.




Juan María
de la Rubia Huertas
"El Guso"

Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Działający współcześnie artesano z Santa Cruz de Mudela. Wytwarza navajas według tradycyjnych, regionalnych wzorów.




Pedro Peláez Nieto Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Pedro Peláez Nieto (ur. 1932 r.) - świetny cuchillero pochodzący z rodziny, w której navajas wykonuje się już od XIX wieku. Wytwarza navajas według tradycyjnych wzorców.





Eldemiro Gonzalez Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Artesano działający w  XX wieku w Santa Cruz de Mudela.





Zacarias Ibañez Lopez
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Nieżyjący już artesano (1898-1952 r.) tworzący navajas według regionalnych wzorów. Znakomity i sławny twórca. Wykonał na zlecenie władz prowincji Ciudad Real i Santa Cruz de Mudela nóż, który podarowano papieżowi Piusowi XII. Sprzedawał swoje noże i navajas nie tylko w okolicy ale i za pośrednictwem swojego przedstawiciela handlowego w dalekim Madrycie i Albacete. Navajas sprzedawane w Albacete nie miały na głowniach oznaczeń twórcy.





Crispulo Delgado MoralesKastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Nieżyjący już artesano tworzący navajas według regionalnych wzorów.





Crispulo Delgado TrujilloKastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Crispulo Delgado Trujillo (ur. 1920 r.), syn Crispulo Delgado Morales (z drugiego małżeństwa) tworzący wszystkie typy navajas według regionalnych wzorów. Niektóre ze swoich noży sprzedawał za pośrednictwem innych twórców, firmował je wtedy marką "TOLEDO" lub "ALBACETE".





Vicente del Fresno
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Nieżyjący już artesano działający w XX wieku w Santa Cruz de Mudela.





Andrés Muñoz Ruiz 
"El Colorin"

Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela

Nieżyjący już artesano tworzący tradycyjne navajas. Słynął głównie z noży wyposażonych w blokadę typu de piston, z rękojeściami z drewna dębu. Sygnował swoje noże puncą "11 Muñoz", w której liczba 11 "położona była na boku".





Isidro de Lamo del Fresno
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Znany cuchillero (ur. 1938 r.) działający w XX wieku, wytwarzający navajas według regionalnych wzorów. Do 1960 roku pracował jako navajero - w późniejszym okresie prowadził fabryczkę wytwarzającą również patelnie, w tym okresie wykonywał również navajas, które nie posiadały sygnatur. Zakończył działalność w 1975 roku.






I. Fernandez

Muñoz
Kastylia La Mancza
Santa Cruz de Mudela
Sygnatury pochodzące z głowni navajas wyprodukowanych w różnych latach w Santa Cruz de Mudela. Niestety nie udało mi się zdobyć informacji o ich twórcach.

Muñoz - w Santa Cruz de Mudela i Albacete pracowało kilku artesanos o tym nazwisku. Niestety nie mam pewności, który z nich konkretnie posługiwał się tak wyglądającą sygnaturą, dlatego też znalazła się ona pośród nierozpoznanych.




KASTYLIA I LEON




Mateo Kastylia i Leon
Astorga
Artesano tworzący na przełomie XX i XXI wieku Navaja Maragata.




José Ares Kastylia i Leon
Valdespino de Somoza
Artesano tworzący na przełomie XX i XXI wieku Navaja Maragata.





Domingo Arias Kastylia i Leon Artesano tworzący na przełomie XX i XXI wieku Navaja Maragata.





Lorenzo Garcia Kastylia i Leon
Priaranza de Valduerna
Artesano tworzący Navaja Maragata. Oznacza swoje navajas imieniem swojego dziadka "Jesus" i nazwą miejscowości "Priaranza".





Gregorio Fuentes Kastylia i Leon
Piedras Albas
Artesano tworzący Navaja Maragata.




Eloy Alonso Kastylia i Leon
Molinaferrera
Artesano tworzący Navaja Maragata.




Antonio Fernández Kastylia i Leon
San Andres de las Puentes
Artesano tworzący Navaja Maragata.




Cuchillería
Fermiñán León
Kastylia i Leon
León
Cuchilleria założona w 1955 roku przez José Fermiñán oraz jego żonę Hortensia Taboada w miejscowości León. Przedtem José Fermiñán sprzedawał swoje noże, tak jak wielu innych cuchilleros wprost z ulicy, dopiero 1955 rok okazał się dla niego przełomowy. Odkupił on wtedy warsztat wraz z całym wyposażeniem od Gerardo Prieto i otworzył stałą cuchillerię. Cuchilleria Fermiñán León istnieje do dziś i prowadzą ją potomkowie założyciela jednak nie mam pewności, czy nadal wytwarzają navajas czy tylko je sprzedają.





Nazario Aller
Kastylia i Leon
León
Artesano wykonujący navajas w typie Taramundi. Sygnuje swoje noże literą "N".




T T Kastylia i Leon Punce artesanos pochodzących z tego regionu. Nie udało mi się jednak ustalić kto konkretnie był twórcą navajas, z których pochodzą sygnatury.




KATALONIA





Cuchillería
Pallarès
Katalonia
Solsona
Cuchillería Pallarès została założona w 1917 roku w miejscowości Solsona przez braci Lluís and Carles Pallarès Canal. W 1960 roku firmę przejęli synowie Lluísa, Jesus and Juli Pallarès Moncunill. Aktualnie prowadzą ją David and Lluís Pallarès.
Cuchillería oferuje bardzo szeroki asortyment noży, nożyczek, navajas i narzędzi rolniczych nie tylko z Hiszpanii ale i z zagranicy. Co najważniejsze jednak, kultywuje tradycje dawnych cuchilleros z Solsony i Katalonii wytwarzając navajas według tradycyjnych wzorców. Najbardziej znanym produktem pochodzącym z tej Cuchilleríe jest bez wątpienia Navaja Solsonesa nawiązująca kształtem do dawnych navajas z Solsony.





Cuchillería
Casafont
Katalonia
Solsona
Nieistniejąca już dwudziestowieczna cuchillería z Solsony wytwarzająca navajas według tradycyjnych katalońskich wzorców.






Enric Pastor Katalonia
Caldes de Montbui
Artesano tworzący na przełomie XX/XXI wieku navajas w tradycyjnym stylach katalońskich. Obecnie na emeryturze (2012 r.).





Industria Cuchilleria
Barcelona
Katalonia
Barcelona
Industria Cuchilleria Barcelona była jedną z największych i najważniejszych cuchillerii w Katalonii, specjalizowała się w wytwarzaniu noży i navajas różnego typu, oczywiście również tradycyjnych. Została zamknięta najprawdopodobniej w latach siedemdziesiątych XX wieku.







Orriols Katalonia
Caldes de Montbui
W drugiej i trzeciej ćwierci dwudziestego wieku w Caldes de Montbui pracowało wspólnie dwóch artesanos o tym nazwisku - ojciec i syn. Wytwarzali navajas według tradycyjnego wzornictwa katalońskiego.






Cuchillería
Bofill
Katalonia
Vic
Nieistniejąca już dwudziestowieczna rodzinna cuchillería, w której wytwarzano navajas według tradycyjnych katalońskich wzorów. Obecnie rodzina Bofill nie zajmuje się już sprzedażą i handlem nożami.






Antonio Pedrosa Valverde Katalonia
Barcelona
Artesano tworzący świetnej jakości navajas głównie według regionalnych wzorów katalońskich i asturyjskich. Działa współcześnie.




J. Terricabres Katalonia
Torello
Jose Terricabres - artesano działający na przełomie XX i XXI wieku. Wytwarza navajas według regionalnych wzorów.





P. VilardellKatalonia
Ripoll
Artesano tworzący w XX wieku navajas według regionalnych wzorów.





F.Arseda
Katalonia
Solsona/Caldes de Montbui
Florenci Arseda - nieżyjący już kataloński rzemieślnik, ojczym i nauczyciel Enrica Pastora.














OC

-

MONTSENY

M.M

-

REYDOZ

CASES

S

M(?)

C. i M

S. R.

CLAMAS TARRAGONA
Katalonia Punce i sygnatury pochodzące z głowni navajas wykonanych według regionalnych katalońskich wzorów. Niestety nie udało mi się ustalić kim byli cuchilleros, którzy wykonali te navajas.




WSPÓLNOTA MADRYTU




Rodolfo Elena Ferrero Wspólnota Madrytu
Fresno de Torote
Działający współcześnie artesano wytwarzający piękne tradycyjne navajas według wzorów pochodzącym z różnych regionów Hiszpanii (głównie z Kastylii La Mancza).




WSPÓLNOTA WALENCKA















Cuchillería
Payá
Wspólnota Walencka
Ibi (Alicante)

Cuchilleria Payá Hermanos SA (dawniej: Fábrica de Juguetes y Cuchilleria Payá Hermanos SA) powstała w latach trzydziestych XX wieku w małej miejscowości Ibi (prowincja Alicante). Niestety już nie istnieje, została zamknięta w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku. Specjalizowała się w wytwarzaniu scyzoryków i noży bazujących w zdecydowanej większości na ogólnoświatowych wzorcach. W swojej ofercie miała jednak również modele navajas wytwarzane według tradycyjnych wzorów hiszpańskich takie jak Rondeña, Serpeta (Corva).
Co ciekawe, część scyzoryków wyprodukowanych przez "Payá" od lat trzydziestych do dziewięćdziesiątych nosiła puncę "Volcan". Na okładzinach innych zamieszczano charakterystyczny krzyż wpisany w tarczę (Cruz de Santiago) lub wizerunek Virgen de Pilar (Matki Bożej z Pilar) - nie dotyczy to jednak tradycyjnych navajas, podaję to raczej jako ciekawostkę dotyczącą firmy.




HISZPANIA












COMETA
CURETA(?)

M.GARRETA

TOLEDO

M.G.H.

CORREDOR

JP

N y RIVERA

JOSE GONZALES

-

Hiszpańskie navajas
Navajas españolas
Punce i sygnatury navajas powstałych w różnym okresie.

Zamieszczam tu punce navajas, co do których nie ma wątpliwości, że są nożami hiszpańskimi ale niestety, nie sposób określić miejsca ich wytwarzania, typu i producenta.







Subsecretaría de Armamento
HiszpaniaPowstały w 1937 roku Subsecretaría de Armamento czyli Podsekretariat Uzbrojenia Rządu Republiki Hiszpańskiej w czasie Hiszpańskiej Wojny Domowej odpowiadał za zaopatrzenie wojsk republikańskich w potrzebne wyposażenie, od broni i amunicji począwszy na talerzach, sztućcach i nożach skończywszy. Sygnaturą tą, występującą w różnych wersjach, oznaczano wszystkie produkty, które powstawały na zlecenie SA.

Pierwsza sygnatura naniesiona została na scyzoryku w całości metalowym, wyprodukowanym w latach trzydziestych XX wieku przez Cuchilleria Paya. 

Druga sygnatura naniesiona była na Navaja de campaña, również pochodzącej z lat trzydziestych XX wieku. Twórca noży nieznany.

Trzecia sygnatura została naniesiona na wiernych replikach Navaja de campaña, o których wspomniałem wyżej, wykonanych w 2013 roku, w serii limitowanej przez Francisco Valencia z Santa Cruz de Mudela. Navajas te przeznaczone były dla członków Foro Armas Blancas. Obok symbolu na głowni naniesiono na tych nożach również sygnaturę twórcy. 











División Azul
HiszpaniaDivisión Azul, Division Española de Voluntarios (Błękitna Dywizja) to hiszpańska formacja wojskowa złożona z ochotników, walcząca w latach 1941-43 u boku III Rzeszy przeciwko ZSRR. Żołnierze walczący w tej formacji byli zatwardziałymi antykomunistami, słynęli z bitności ale i ze stosunku do ludności cywilnej, która była przez Hiszpanów traktowana w sposób humanitarny. Zdarzało się, że pomagali Żydom i chłopom, dobrze traktowali jeńców, nieprzejednani byli jedynie wobec komunistów.

Przynajmniej część żołnierzy tej dywizji została wyposażona przez różnych hiszpańskich rzemieślników w noże, które służyły im jako podręczne narzędzia. Grawerunki (1-3) pochodzą z navajas typu Albaceteña wykonanych w latach czterdziestych XX wieku w Cuchilleria Viuda de Zafrilla z Albacete i przez artesano Juan M. Lopez z Albacete. Na ich rewersie naniesiono symbol Falangi Hiszpańskiej. Obie te navajas dodatkowo posiadają sygnatury zleceniodawcy (Viuda de Zafrilla) i twórcy (Juan M. Lopez).

Grawerunki 4-5 pochodzą z limitowanej serii Navajas Albaceteñas wykonanej w 2011 roku przez artesano Francisco Valencia z Santa Cruz de Mudela. Navajas te stanowią wierne kopie oryginałów, seria tych noży została wytworzona dla użytkowników hiszpańskiego Foro Armas Blancas. Navajas posiadają dodatkowo sygnaturę twórcy.














Cuchillería
Yañez-Vigo

Cuchillería
Aquillino

Cuchillería
SAN-GIL Zaragoza

Cuchillería
Martinez Zaragoza

EL ARTESANO
ALBACETE

Vda de M.RODRIGUEZ


Cuchillería
Gómez Pamplona

Cuchillería
UTSET

Cuchillería
Pastor

Cuchillería
Sami
Vigo

Lugo

Zaragoza

Zaragoza

Albacete

San Sebastian

Pamplona

Badalona

Albacete

Albacete
Punce te zostały umieszczone na różnego typu navajas wytworzonych najczęściej w Albacete i Santa Cruz de Mudela (choć nie tylko) na zamówienie cuchillerias (sklepów), których nazwy widnieją na zdjęciach. Nie są to więc sygnatury twórców navajas, a sklepów sprzedających noże.


"El artesano" Pasaje Lodares 1 Albacete - "El artesano" to nazwa sklepu mieszczącego się w prestiżowym Pasażu Lodares w Albacete. Celowo wyodrębniam tę markę spośród innych ponieważ w tym sklepie sprzedawane są zarówno navajas hiszpańskie jak i chińskiej produkcji, warto więc zwrócić uwagę na to, co kupujemy.

Cuchilleria Gómez założona została w centrum Pampeluny w 1943 roku przez Valentín i Basilisa Gómez. W późniejszym okresie prowadzenie cuchillerie przejął syn państwa Gómez, Valentin. Pierwotnie był to warsztat szlifierski oraz sklep z parasolami. Dzisiaj jest to nie tylko sklep z nożami oferujący produkty zarówno rodzimych, jak i zagranicznych producentów ale też sklepik z pamiątkami. Wydaje mi się, że nie mają własnego warsztatu i że oferują wyłącznie noże i navajas innych twórców. Grawerunek stanowi więc raczej reklamę tej firmy natomiast twórcą navaja, na której został on naniesiony był ktoś inny. Cuchilleria Gómez nadal funkcjonuje jako firma rodzinna, aktualnie prowadzą ją wnukowie założycieli Fernando i Javier.

Ferreteria Cuchillería Utset (Dagueria Utset) to założony w 1894 roku w katalońskiej Badalonie sklep z nożami należący do rodziny Utset. Do niedawna prowadził go wielki miłośnik noży Maurici Utset Balleste (zmarł w lipcu 2011 roku), obecnie firmą kieruje jego syn, Ramon Utset. Cuchilleria Utset sprzedaje również noże i navajas pod własną marką, zlecając ich wykonanie uznanym artesanos.

Cuchillería Pastor została założona w latach osiemdziesiątych XX wieku w miejscowości Albacete. Wypuszcza na rynek navajas pod własną marką, jednakże noże te nie są wytwarzane w warsztatach należących do sklepu, ale wykonywane są przez różnych twórców na zlecenie Cuchilleria Pastor. W tej cuchilleria można kupić tradycyjne w formie navajas pochodzące od wielu znakomitych twórców z Albacete.

Cuchillería Sami działa w Albacete od 1994 roku. Specjalizuje się w sprzedaży różnego typu noży, od kuchennych począwszy, poprzez noże myśliwskie i wojskowe, na tradycyjnych navajas skończywszy. Jej oferta jest spora i zróżnicowana. Większość noży z Sami sygnowane jest nazwą własną firmy (podobnie oznaczane są również pochewki noży), jednak raczej na pewno  zostały one wyprodukowane w tej cuchilleria tylko na jej zlecenie. W przypadku ręcznie wykonywanych navajas, w opisie, możemy przeczytać, że zostały one wykonane przez najlepszych mistrzów z Albacete, co raczej wskazuje na to, że "Sami" zamawia te navajas u innych twórców lub tworzą oni noże na zlecenie firmy. Jednak jak już napisałem, pewności nie mam.















Sygnatury, nazwiska, imiona i inicjały klientów lub reklamy firm

Sygnatury te nie są puncami twórców navajas, a jedynie sygnaturami klientów (lub firm) zamawiających te noże u artesanos.
To po dość powszechna w Hiszpanii praktyka. Na życzenie osoby zamawiającej navaja, rzemieślnik obok swojej lub wręcz zamiast swojej sygnatury zamieszcza na głowni lub rzadziej na rękojeści noża imię, nazwisko lub znak charakterystyczny dla klienta (na przykład wymyślone przez tegoż klienta logo).
Najwięcej przykładów tego rodzaju indywidualizacji navajas widziałem na nożach pochodzących z Asturii i Galicji, jednak również w innych rejonach Hiszpanii praktyka ta jest stosowana.
Oczywiście nie jestem w stanie zebrać wszystkich tego typu sygnatur, jednak postaram się zamieścić ich przynajmniej kilka, dla przykładu. Jest to nie tylko ciekawostka, ale też ostrzeżenie dla początkujących kolekcjonerów navajas, przed tym, że nie zawsze nazwisko lub punca naniesiona na głowni oznacza twórcę navaja.





PÓŁNOCNA KATALONIA














B

C

MARROT AARGELES

BERDAQUE A PRADES

-

... ARLES ...

MELLOT A PERPIGNAN

PELEGRY

MARTIN PERPIGNAN

MARTIN FRES PERPIGNAN

J-LD

Północna Katalonia
Punce i sygnatury navajas powstałych przed XX wiekiem pochodzące z regionu Roussillon (katal. Rosselló).

Region znajduje się obecnie na terytorium Francji, jednak większość jego terytorium stanowi część historycznej Katalonii (od 1172-1659r. w granicach Katalonii). Stolicą regionu jest Perpignan.
Navajas twórców z Roussillon pozostawały pod wyraźnym wpływem wzornictwa hiszpańskiego i pod tym względem bliżej im do tradycji hiszpańskiej niż francuskiej (choć ewidentnie oba te style mieszają się w ich przypadku).







Janusz Łangowski


Zdjęcia pochodzą ze zbiorów własnych, kolekcji moich przyjaciół i znajomych oraz ze stron:

http://armasblancas.mforos.com
http://cuchillosynavajas.mforos.com/
http://www.couteaux-jfl.com
http://www.filofiel.com
http://4.bp.blogspot.com
http://www.pastorcuchilleria.com
http://www.todocoleccion.net


Utworzony: piątek, 24 czerwca 2011 23:02 | Poprawiony: poniedziałek, 18 kwietnia 2016 12:24
Punce i sygnatury twórców oraz producentów navajas
Drukuj
 
Ocena użytkowników: / 17
SłabyŚwietny 

Komentarze  

 
0 #3 Guest 2016-04-09 19:52
Muchas gracias por la información!
Janusz
Cytować
 
 
+1 #2 Guest 2016-01-31 14:12
Navaja extremeña MMB:
Letras que se corresponden con las iniciales de los apellidos Mora, Moruno y Berrocal. Tres cuchilleros que se asociaron para fabricar navajas en Don Benito.
Un cuño que desaparecio en el año 1986 que tuvo que cerrar el taller, uno de los hijos (creo que el de Mora pero hablo de memoria asi que tomar esta informacion con palillos) paso a trabajar con Vicente Sanchez, al igual que otros muchos miembros de talleres familiares que no podian competir con una produccion mas planificada y numerosa.
Cytować
 
 
+2 #1 Guest 2014-03-11 22:44
Impresionante compilación. Gran trabajo. ;-)
Cytować
 
Projekt i realizacja: wdmm.eu .

Pliki cookies! Ta strona używa plików cookies aby lepiej spełniała Twoje oczekiwania oraz do prowadzenia statystyk odwiedzin.
Można zablokować zapisywanie plików cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Więcej szczegółów o plikach cookies tutaj -> wszystkoociasteczkach.pl.
OK, rozumiem!